Hoofdstuk 6 Bedrijfsprocessen besturen
➢ Soorten sturing: Corrigerende of curatieve sturing; vorm van sturing waarbij achteraf is besloten ‘voor
de volgende ronde’ bij te sturen door te corrigeren. Preventieve sturing.
➢ Systeembenadering:
- Voorwaartskoppelende sturingsactie; Ingaande stroom meten voordat het het bedrijf bereikt.
Wanneer er iets niet klopt is er een regelactie. (Systeem ook wel meet- en regelsysteem,
feedforward)
- Achterwaartskoppelende sturingsactie; De uitvoer wordt gemeten en vergeleken met de
planningsnorm, wanneer er afwijkingen voorkomen wordt er ingegrepen. Feedbackproces.
- Gelijklopende sturing; sturing vindt plaatst tijdens het proces en leidt meteen tot een aanpassing.
➢ Sturing volgens Merchant
- Resultatensturing; de resultaten die gerealiseerd zijn worden vergeleken met de
productiedoelstelling en bij afwijkingen van de doelstelling wordt er ingegrepen. Bijv. een
televisieprogramma heeft <500.000 kijkers dan wordt het van de buis gehaald.
- Activiteitensturing; sturing om positieve acties te bevorderen, bijv. om regels op te stellen voor
alleen de werknemers.
- Personeelssturing; bevorderen van bedrijfsleiding dat werknemers gewenste houding en gedrag
aannemen.
➢ Sturing volgens De Leeuw in systeemmodel altijd sprake van;
- Besturend orgaan; degene die invloed wil uitoefenen
- Bestuurd systeem; orgaan dat bestuurd wordt
➢ Winst-verlies rekening
➢ Balanced scorecard; prestatiesmaatstaven worden toekomstgericht samengevat op financieel-, intern-,
perspectief van de klant en innovatief perspectief.
, ➢ Managemenkengetallen volgens Parmenter;
- Key Result Indicators (KRI’s); Een KRI geeft aan hoe je gepresteerd hebt in het verleden. Bijv. een de
uitkomsten van metingen van klanttevredenheid.
- Performance Indicators (PI’s); Een PI geeft uitkomst van een meting die aangeeft wat je vervolgens
moet doen > richtinggevend.
- Key Performance Indicators (KPI’s); Indicatoren die aangeven wat te doen om de bedrijfsprestatie
drastisch te verbeteren. Ze zijn verbonden met de bedrijfs belangrijkste processen.
➢ Managementgetallen productiviteit, effectiviteit en efficiëntie;
- Productiviteit [Verkopen/totale kosten]: Stel dat een bedrijf voor € 20.000 heeft verkocht terwijl de
totale kosten daarvoor € 10.000 bedroegen, dan is de productiviteit = € 20.000 / € 10.000 = 2,0.
- Effectiviteit [Werkelijk resultaat/norm resultaat]: Als een bakker 200 broodjes wil maken maar
door een storing aan de oven maar 50 broodjes heeft kunnen maken dan betreft de effecitiviteit:
werkelijk resultaat / norm resultaat = 50/200 = 0,25.
- Efficiëntie [Normoffers/werkelijke offers]: Als een andere bakker om 200 broodjes te maken 25 kg
grondstof nodig heeft (meel, gist enz.) maar in een slechte werknacht een deel op de grond laat
vallen en daardoor 40 kg nodig heeft dan bedraagt de efficiëntie voor wat betreft de gebruikte
grondstoffen: normoffers / werkelijke offers = 25 kg / 40 kg = 0,625.
➢ Financiële kengetallen;
- Solvabiliteit; in welke mate in staat alle schulden te voldoen.
- Liquiditeit; in welke mate in staat kortlopende schulden te voldoen.
- Rentabiliteit; in welke mate winstgevendheid van het in het bedrijf gebruikte vermogen.
➢ Management by Objectives; een cascade van doelstellingen van groot op bedrijfsniveau naar klein op
individueel werknemerniveau waarmee de organisatie voornamelijk bestuurd wordt.
Hoofdstuk 7 Bedrijfsprocessen organiseren
➢ Herzberg’s manieren om werknemers gemotiveerd te houden: taakverruiming (meerder taken van
zelfde niveau > is weinig uitdaging), taalroulatie en taakverrijking (taak op hoger niveau, nadeel dat op
gegeven moment een loonsverhoging moet komen).
➢ Om funties te kunnen bepalen functieanalyse; arbeidsinhoud, arbeidsomstandigheden,
arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaarden.
➢ Een bedrijf kan verschillend worden ingedeeld;
- Functionele indeling (F-indeling); Ingedeeld op functie die worden uitgeoefend voor het bedrijf zoals
inkopen, produceren en verkopen.
- Productindeling; Mensen worden bij elkaar gezet aan de hand van het product waarvoor ze werken.
- Marktindeling (M-indeling); Afdeling worden gevormd op basis van de markten die het bedrijf
bedient.
- Geografische indeling (G-indeling); Ingedeeld op de verschillende geografische gebieden.
➢ Soorten sturing: Corrigerende of curatieve sturing; vorm van sturing waarbij achteraf is besloten ‘voor
de volgende ronde’ bij te sturen door te corrigeren. Preventieve sturing.
➢ Systeembenadering:
- Voorwaartskoppelende sturingsactie; Ingaande stroom meten voordat het het bedrijf bereikt.
Wanneer er iets niet klopt is er een regelactie. (Systeem ook wel meet- en regelsysteem,
feedforward)
- Achterwaartskoppelende sturingsactie; De uitvoer wordt gemeten en vergeleken met de
planningsnorm, wanneer er afwijkingen voorkomen wordt er ingegrepen. Feedbackproces.
- Gelijklopende sturing; sturing vindt plaatst tijdens het proces en leidt meteen tot een aanpassing.
➢ Sturing volgens Merchant
- Resultatensturing; de resultaten die gerealiseerd zijn worden vergeleken met de
productiedoelstelling en bij afwijkingen van de doelstelling wordt er ingegrepen. Bijv. een
televisieprogramma heeft <500.000 kijkers dan wordt het van de buis gehaald.
- Activiteitensturing; sturing om positieve acties te bevorderen, bijv. om regels op te stellen voor
alleen de werknemers.
- Personeelssturing; bevorderen van bedrijfsleiding dat werknemers gewenste houding en gedrag
aannemen.
➢ Sturing volgens De Leeuw in systeemmodel altijd sprake van;
- Besturend orgaan; degene die invloed wil uitoefenen
- Bestuurd systeem; orgaan dat bestuurd wordt
➢ Winst-verlies rekening
➢ Balanced scorecard; prestatiesmaatstaven worden toekomstgericht samengevat op financieel-, intern-,
perspectief van de klant en innovatief perspectief.
, ➢ Managemenkengetallen volgens Parmenter;
- Key Result Indicators (KRI’s); Een KRI geeft aan hoe je gepresteerd hebt in het verleden. Bijv. een de
uitkomsten van metingen van klanttevredenheid.
- Performance Indicators (PI’s); Een PI geeft uitkomst van een meting die aangeeft wat je vervolgens
moet doen > richtinggevend.
- Key Performance Indicators (KPI’s); Indicatoren die aangeven wat te doen om de bedrijfsprestatie
drastisch te verbeteren. Ze zijn verbonden met de bedrijfs belangrijkste processen.
➢ Managementgetallen productiviteit, effectiviteit en efficiëntie;
- Productiviteit [Verkopen/totale kosten]: Stel dat een bedrijf voor € 20.000 heeft verkocht terwijl de
totale kosten daarvoor € 10.000 bedroegen, dan is de productiviteit = € 20.000 / € 10.000 = 2,0.
- Effectiviteit [Werkelijk resultaat/norm resultaat]: Als een bakker 200 broodjes wil maken maar
door een storing aan de oven maar 50 broodjes heeft kunnen maken dan betreft de effecitiviteit:
werkelijk resultaat / norm resultaat = 50/200 = 0,25.
- Efficiëntie [Normoffers/werkelijke offers]: Als een andere bakker om 200 broodjes te maken 25 kg
grondstof nodig heeft (meel, gist enz.) maar in een slechte werknacht een deel op de grond laat
vallen en daardoor 40 kg nodig heeft dan bedraagt de efficiëntie voor wat betreft de gebruikte
grondstoffen: normoffers / werkelijke offers = 25 kg / 40 kg = 0,625.
➢ Financiële kengetallen;
- Solvabiliteit; in welke mate in staat alle schulden te voldoen.
- Liquiditeit; in welke mate in staat kortlopende schulden te voldoen.
- Rentabiliteit; in welke mate winstgevendheid van het in het bedrijf gebruikte vermogen.
➢ Management by Objectives; een cascade van doelstellingen van groot op bedrijfsniveau naar klein op
individueel werknemerniveau waarmee de organisatie voornamelijk bestuurd wordt.
Hoofdstuk 7 Bedrijfsprocessen organiseren
➢ Herzberg’s manieren om werknemers gemotiveerd te houden: taakverruiming (meerder taken van
zelfde niveau > is weinig uitdaging), taalroulatie en taakverrijking (taak op hoger niveau, nadeel dat op
gegeven moment een loonsverhoging moet komen).
➢ Om funties te kunnen bepalen functieanalyse; arbeidsinhoud, arbeidsomstandigheden,
arbeidsverhoudingen, arbeidsvoorwaarden.
➢ Een bedrijf kan verschillend worden ingedeeld;
- Functionele indeling (F-indeling); Ingedeeld op functie die worden uitgeoefend voor het bedrijf zoals
inkopen, produceren en verkopen.
- Productindeling; Mensen worden bij elkaar gezet aan de hand van het product waarvoor ze werken.
- Marktindeling (M-indeling); Afdeling worden gevormd op basis van de markten die het bedrijf
bedient.
- Geografische indeling (G-indeling); Ingedeeld op de verschillende geografische gebieden.
