samenvatting blok 1.5 in het kort

Probleem 1
DE PRENATALE ONTWIKKELING bestaat uit drie fasen:
1. De germinale fase (zygote)
 Bevruchting tot 2 weken
 Innesteling van de bevruchte eicel(na 6-10dagen)
 Vorming navelstreng, placenta, vruchtwatervlies
 Celverdubbelingen tot een blastocyt is gevormd: een bal van onafhankelijke
cellen, met dezelfde genetische code. Binnenste laag is de embryo, de buitenste
laag een bescherm- en voedingslaag: trophoblast.

2. De embryonale fase
 Implantatie tot 8 weken
 Extreem kwetsbaar door vorming van:
o Endoderme structuren: longen, urinekanaal, klieren, verteringsstelsen
o Mesoderme structuren: spieren, skelet, bloedsomloop, interne organen
o Ectoderme structuren: zenuwstelsel, haar, nagels, tanden, huid

3. De foetale fase
 9 weken tot bevalling
 Innerlijke systemen verbinden (ademen, hartslag), orgaansystemen krijgen
functies
 Groei en perfectionering
o 3 maanden: spieren, organen, zenuwstelsel organiseren/verbinden
o 12 weken: geslacht vaststellen
o 5 maanden: nagels, oogleden, zweetklieren (details) en reflexen komen
o 6 maanden: ogen open en dicht
o 17-20 weken bewegingen voelen
o 22-26 weken: age of variability

TERATOGEN: externe factor die schade aan kan richten aan het embryo/foetus tijdens de
prenatale periode. De schade is afhankelijk van: dosering, vatbaarheid, aantal teratogens,
prenatale fase.
 Medicijnengeboortegewicht, afwijkingen
o Aspirinegroeivertraging, slechte motoriek, zuigelingendood
o Antidepressivahartafwijking (bij inname trimester 1)
o Geslachtshormonen (de pil, DES)(hart)afwijkingen
o Vitamine Agespleten gehemelte, hartmisvorming, misvormingen
 Drugsverslaafde baby’s, slaapproblemen, ademhalingsproblemen, geïrriteerd
o Cocaïne/crackvernauwde bloedvatenhoge bloeddruk, weinig zuurstof en
voedingsstoffenmiskraam, vroeggeboorte, slaapstoornis, onoplettendheid,
extreem prikkelbaar, laag IQ, slechte taalvaardigheid
o Heroïnemiskraam, vroeggeboorte, zuigelingensterfte, verslaafde
babyontwenningsverschijnselen: braken, uitdroging, zwak zuigen, hoge
toon huilen, moeite met slikken en ademen, rusteloos, slaapstoornis, extreem
prikkelbaar
o Marihuanavroeggeboorte, groeiachterstand
 Sigarettenverkorte placenta, dus beperkte voedingsstoffenoverdrachtlaag
geboortegewicht, zenuwstelsel aangetast, langzaam groeien, hazenlip, gespleten
gehemelte, abnormale longfunctie, meer miskramen
 Cafeïne verminderde cognitie, miskramen en laag geboortegewicht
 AlcoholFAS/FEA(minder)mentale en motorische beperking, aandachts-, taal- en
geheugenbeperking, klein hoofd, misvormingen. Voor alcohol afbraak wordt veel
zuurstof gebruikt.
 Ziekte en virus van de moeder
o Rode hondblindheid, doofheid, hartafwijking
o SOAoverdraagbaar

,  Omgevingmeeroken, trauma, chemicaliën, straling
o StralingDNA beschadigd, miskraam, onderontwikkelde hersenen, kanker,
laag IQ, emotionele stoornis
o Luchtvervuilingziektes, gezondheidsproblemen

Prenatale omgevingsinvloeden:
 Overmatig sportenlager geboortegewicht (normaal sporten leidt tot gezond kind)
 Ondervoedingte weinig voedingsstoffenminder groei, lager hersengewicht
 Emotionele stressveel energie en voedingsstoffen besteed aan een bepaald
lichaamsdeelovermatige groei, hazenlip. Ook is er meer kans op ziektes
 Leeftijd van de moeder
o >35 jaarmiskramen, downsyndroom
o <16 jaargeen capaciteit en geld

SLEEPER-EFFECT of CONGENITAL EFFECT is dat de effecten pas later zichtbaar worden,
niet bij de geboorte maar pas op latere leeftijd.

CELLEN
Lichaamscellen zijn diploïde, 2N, want er zijn 23 chromosomenparen
Geslachtscellen zijn haploïde, N, want er zijn 23 chromosomen
De chromosomen bestaan uit genen, die bestaan uit 2 allelen (Aa, AA, aa, aA).

MITOSE
- Lichaamscellen, autosomale chromosomen (2N)
1. Kern verdubbelt zichzelf
2. De chromosomen gaan naar tegenovergestelde kanten van de cel
3. De cel splitst in tweeën

MEIOSE
- Geslachtscellen, seks-chromosomen (N)
1. Chromosomen vormen paren en verdubbelen
2. Crossing-over
3. Paren splitsentwee cellen met twee paren
4. Scheidingslijn tussen de paren en splitsen in cellen met losse chromosomen

OVERERVING kan op vier manieren:
1. Single gen
a. Simple dominant recessive inheritance (AA, Aa, aA, aa)
b. Codominantie/intermediair (AB, AO)
c. Seks-linked (op X)
2. Poly-gen; meerdere genen zorgen voor en eigenschap (lengte, haarkleur)

STOORNISSEN EN AFWIJKINGEN
 Chromosomaal, in de geslachtschromosomen
o Te veel, te weinig, kapotte of beschadigde chromosomen
o Door een fout in de meiose
 Klinefeltersyndroom (XXY)
 Man heeft een extra X
 1 op 750
 Lang, dik, onvruchtbaar, vrouwelijk postuur(incomplete seks-
ontwikkeling in de puberteit), slecht verbaal
 Downsyndroom
 Trisomie 21
 1 op 800
 Zwakzinnigheid, hartafwijkingen, vatbaar voor ziektes
 Poly-X of Superfemale (XXX, XXXX)
 Vrouw heeft meer dan twee X-chromosomen
 1 op 1000