Samenvatting Omgangskunde en Communicatie

Hoofdstuk 1: Omgangskunde

Omgangskunde = wetenschap van omgang met mensen. Het gaat om jezelf en de ander.

3 belangrijke aspecten:
 Wie ben ik?
 Wie is de ander?
 Jezelf en de ander begrijpen = gedrag

Gedrag wordt bepaald door situate en gevoelens, etc.:
 Innerlijke factoren
o Lichamelijke invloeden (honger dorst pijn)
o Sociale invloeden (groepsgedrag)
o Geestelijke invloeden (angst verlegenheid vreugde)
 Omgevingsfactoren
o Fysische omgeving (natuur, omstandigheden)
o Sociale omgeving (mensen, vereniging, woonomgeving)

Omgangsvormen = gedragsregeles die we van huis meekrijgen, o.a. manier waarop je kennismaakt, mensen
ontvangt, gedrag op openbare plekken. Omgangsvormen zijn afankelijk van:
 Tijd waarin we leven
 Woonomgeving/cultuur
 Leefijd
 Situate waarin je verkeerd

Hulpverlening > goede sociale vaardigheden nodig:
 gesprek kunnen beginnen
 Luisteren
 Inleven/empathie
 Conficten oplossen
 Rapporteren

Hulpverlening = vorm van omgaan met mensen bij actviteiten, alles waar diegene voor wie is iets wilt
betekenen behoefe aan heef.

Maslow boefeniveaus:
 Lichamelijke behoefen (eten slapen)
 Veiligheid (geborgenheid, veilig voelen, gezondheid)
 Houden van en behoren tot (liefde)
 Zelfevestging (gevoel van eigenwaarde)
 Zelfverwekelijking (abstract niveau, eigen ontwikkeling)

Goede beroepshouding in hulpverlenersvak:
 Inlevingsvermogen
 Warmte en zorg
 Openheid/interesse tonen
 Respect tonen

,Ontwikkeling algemeen:

Ontwikkeling -= verloop van leven, hoe ontwikkeld de mens zich
Er is sprake van permanente verandering

5 ontwikkelingsfactoren die een rol spelen in de globale ontwikkeling:
Persoonlijkheid:
1. Aanleg
2. Omgeving / cultuur
Gedrag:
3. Rijping
4. Leerprocessen
5. Zelfepaling

Aspecten van ontwikkeling:
 Lichamelijke (groei van organisme)
 Seksuele (ontwikkeling geslachtskenmerken)
 Cogniteve (taal leren denken geheugen)
 Persoonlijke (eigenschappen / maken wie de persoon is)
 Sociale (omgaan met de omgeving)

Levensfasen:
 Prenatale fase (ovum – embryo – foetus)
 Baby 0-1
 Peuter 1-4
 Kleuter 4-6
 Schoolkind 6-12
 Puber 12-17
 Adolescent 17-20
 Volwassene 20-65 / (jong volwassene 20/45 – middelbare leefijd 45/65)
 Oudere mens 65 >

, Hoofdstuk 2: ontwikkeling van kinderen tot 12 jaar

Baby 0-1
 Lichamelijke – enorme groeispurt / motorische ontwikkeling / zintuigen
 Seksuele – orale fase
 Cogniteve – taalontwikkeling (0-6 wk huilen / 6-4mnd vocaliseren / 4-8 mnd brabbelen / 8-12mnd
praten)
 Persoonlijke – hechtng beschermt psychische gezondheid (4 stjlen bowlby: zekere – vermijdende –
gepreoccupeerde – angstge)
 Sociale – ouders spelen grote rol, hechtngsgedrag. Hechtng heef invloed op sociale gedrag van kind.
(3 fases: eerste weken pre-atachment – 5wk-5mnd atachment in wording – 6/7 mnd atactment)

Peuter 1-4:
 Lichamelijke – gelijkmatgere groei
 Seksuele – anale fase
 Cogniteve – begrip
 Persoonlijkheidsontw – geweten, zelfstandigheid, verzet, identicate (begint nu)
 Sociale – alleen spelen. Peuters leren socialiseren (gedrag dat in de samenleving aanvaardbaar is)

Kleuter 4-6:
 Lichamelijke – onderlichaam groeit sneller, ijne motoriek, zintuigen en waarneming verbeteren
 Seksuele – fallische fase (interesse in eigen en geslachtsdeel anderen)
 Cogniteve – grote fantasie
 Persoonlijkheidsontw – afankelijkheid, prestategerichtheid, angst, afweermechanismen,
gehechtheid aan knufels, identicate gaat verder dan imiteren, geslachtsrol (m/v)
 Sociale – samen spelen, tjdsbesef

Schoolkind 6-12
 Lichamelijke – veel energie
 Seksuele – eerste verliefdheid
 Cogniteve – schoolrijp (normale verstandelijke ontw, zintuigen en motoriek goed, lezen/schrijven,
logisch nadenken); voornaamste cogniteve veranderingen: toename in kennis, concentrate op
meerdere dingen, zelf ideeen ontwikkelen, grotere geheugencapaciteit
 Persoonlijke – eigen gang gaan, zelfrespect, identicate obv iemand die kind bewondert (oudere
broer/zus, trainer), ontwikkeling geweten
 Sociale – bij de groep horen

Invloedrijke factoren die invloed hebben op sociale ontwikkeling van kind tot 12 jaar:
 Gezin (emotonele geborgenheid, veiligheid en liefde)
 Plaats in de kinderrij (leren samenspelen, jaloezie, verantwoordelijkheidsgevoel)
 School
 Leefijdgenoten (omgang, gedrag in groep, identteit bepalen adhv reacte anderen,
zelfstandigheid vergroten)
 Maatschappij