Sociaal Recht hfd 1/2/3 - Talentontwikkeling
Hoofdstukken Sociaal Recht Samenvatting
H1 Terreinverkenning
1.1 Oriëntatie:
Een mondelinge arbeidsovereenkomst is rechtsgeldig -> om dit aan te tonen is nodig een
getuigenverklaring/ loonstrookje.
Een nul uren contract is nog geen arbeidsovereenkomst. Dan heb je geen bescherming van de wet.
Vanaf 16 jaar mag je een arbeidsovereenkomst afsluiten.
Grondslag van het arbeidsrecht is de bescherming van de werknemers.
Onzelfstandige beroepsbevolking:
8 van de 17 miljoen beroepsbevolking -> Mensen die een betaalde baan hebben, worden tot de
onzelfstandige beroepsbevolking gerekend. Zij bevinden zich tijdens hun werk in een
afhankelijkheidspositie ten opzichte van een ander, namelijk de werkgever. (Loondienst)
,Sociaal Recht hfd 1/2/3 - Talentontwikkeling
Drie groepen onzelfstandige beroepsbevolking:
1. Private sector: 4,3 miljoen medewerkers -> werknemers, flexibele arbeidsrelatie
(oproepkrachten, uitzendkrachten)
2. Publieke sector: 850.000 ambtenaren -> vormen het personeel dat in dienst is van de
overheid (als werkgeefster)
3. Semipublieke sector: 1 miljoen personen -> verbonden aan organisaties en instellingen
binnen de private sector, die financieel afhankelijk zijn van de overheid (ziekenhuizen,
onderwijs, omroep).
Zelfstandige beroepsbevolking: Tijdens het uitoefenen van hun werkzaamheden niet onderworpen
aan opdrachten van anderen -> 1,4 miljoen personen (zzp’er – zelfstandige zonder personeel) deze
groep neemt ieder jaar toe. Zzp’er zijn in opdracht dienst. Niet beschermd op grond van het
arbeidsrecht.
Sociaal recht: oog op de onzelfstandige beroepsbevolking -> rechtspositie van de werknemer:
werknemer in zijn relatie tot de werkgever.
1.2 Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?
Zes belangrijke rechtsbronnen:
1. Het arbeidsovereenkomstenrecht: De wetten over de arbeidsoverkomst staan in het
Burgerlijk Wetboek. Er waren oorspronkelijk maar drie artikelen, maar die zijn tegenwoordig
heel erg uitgebreid en ze zijn sinds 1996 te vinden in boek 7 BW Titel 10 in plaats van hun
oorspronkelijke plaats in boek 7A BW. (Datum invoering 1 april 1997) In 1999 is de Wet
flexibiliteit en zekerheid in werking getreden. Hierdoor is boek 7 BW ingrijpend gewijzigd. Met
als doel dat de werkgever flexibeler en slagvaardiger kan handelen tegenover de
medewerker.
2. Het vermogensrecht in het algemeen: Uit arbeidsovereenkomst vloeien verbintenissen voort.
Dit zijn rechtsbetrekkingen tussen ten minste 2 partijen waarbij de ene partij één of meer
rechten verkrijgt en de andere partij één of meer plichten op zich neemt. Dit is ook het geval
bij een arbeidsovereenkomst. De werkgever verplicht zich loon te betalen en de werknemer
levert daarvoor arbeid. Daarom wordt het vermogensrecht in het algemeen genoemd als
belangrijke rechtsbron. De speciale regels (art. 7: 610) van de arbeidsovereenkomst gaan voor
de algemene regels van het vermogensrecht. Geven de speciale regels geen antwoord, dan
moet men de algemene regels van het vermogensrecht toepassen
3. Overige wetten met betrekking tot de private sector: Er zijn ook nog andere wetten die
betrekking hebben op werknemers en werkgevers in de private sector.
- De wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
- De wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en werkrelatie
- De wet arbeid vreemdelingen
- De wet op de collectieve arbeidsovereenkomst
- De wet op de ondernemingsraden
- De wet melding collectief ontslag
- Socialezekerheidswetten (werkloosheidswet, ziektewet)
Deze wetten regelen vaak de onderwerpen die niet worden genoemd in het Burgerlijk
Wetboek art. 7:610 Als hun inhoud in strijd komt met de regels van het vermogensrecht,
gaan deze speciale wetten voor.
, Sociaal Recht hfd 1/2/3 - Talentontwikkeling
4. De jurisprudentie (rechtersrecht): Een rechter moet vaak een uitspraak doen over een geschil
rondom een arbeidsovereenkomst zonder toepasselijk wetsartikel. Soms is er wel een artikel
aanwezig, maar heeft het nadere interpretatie nodig. De regels die hierdoor zijn ontstaan zijn
ook van toepassing. Een deel van alle uitspraken is belangrijk voor de rechtsontwikkeling en
wordt daarom in een vakblad gepubliceerd de NJ (Nederlandse Jurisprudentie). Alle
gepubliceerde uitspraken samen noemen we de jurisprudentie
5. De cao - collectieve arbeidsovereenkomst: Vele en belangrijke rechtsregels staan in de grote
aantallen collectieve arbeidsovereenkomsten. Afspraken in een cao hebben voorrang op
andere algemene wetten. Er staan ook wel eens regels in een cao die nergens anders in het
recht staan. Bescherming voor werknemers
6. Het verdrag: Er zijn ook sociaalrechtelijke regels op het internationale vlak, door bijvoorbeeld
een verdrag. Dit is een overeenkomst tussen twee of meer landen. Soms kunnen burgers zich
ook rechtstreeks beroepen op zo een bepaling. Verdragsregels hebben voorrang op nationale
regels.
1.3 Van dw
1.3 Van dwingend recht naar aanvullend recht:
Dwingend recht (nietig of vernietigbaar): er mag niet of niet ten nadele van de
werknemer worden afgeweken. (Schilder die niet kan schilderen door de regen) Art 7.
655/ 7.645/ 7. 656. Elk beding, strijdig met enige bepaling van dit artikel is niet of
vernietigbaar.
Aanvullend recht (over afwijken wordt gezwegen): als beide partijen het erover eens
zijn mogen zij van deze regels afwijken Art. 7.622
Driekwartdwingend recht (afwijking bij cao): uitsluiten kan worden afgeweken bij cao of
bij regeling door of namens een bevoegd bestuursorgaan. Alleen vakbonden en
werkgevers (organisatie) in gezamenlijk overleg, met cao als resultaat andere regeling
treffen dan die in de wet staat vermeld. Art. 7.670/ 7.656
Semidwingend recht (afwijking bij cao): alleen schriftelijk afgeweken bij individuele AOK
(arbeidsovereenkomst). Werkgever en werknemer kunnen individueel van een wet
afwijken, mits schriftelijk plaatsvindt Art. 7.628- 5/ Art. 7.672- 5/ Art. 7.623-2.
Bij bepaling van driekwartrecht mag je niet bij individuele, schriftelijke afspraken afwijken, maar bij
een semidwingend recht mag er wel van de cao worden afgeweken.
Bij de verzoekschriftprocedure ben jij de verzoeker en bij een dagvaarding ben jij de eiser en de
andere partij (de gedaagde).
1.4 De bevoegde rechter:
Een rechter moet bevoegd zijn om van een arbeidsrechtelijk geschil kennis te nemen moet hier een
onderscheid zijn tussen 2 punten zijn:
- De absolute competentie: naar welke rechter moet ik: Welk soort gerecht
(rechtbank, gerechtshof, Hoge Raad) is bevoegd?
Kantonrechter: arbeidszaken (vorderingen die op een AOK-betrekking hebben) Art.
2:131 & 241 BW. geschillen tussen bestuurder en nv/bv waarvoor hij werkzaam is
worden door gewone sector civiel beslist. Mits het een vordering betreft van meer
dan €25.000 of waarbij bedrag onbepaald is.
Hoofdstukken Sociaal Recht Samenvatting
H1 Terreinverkenning
1.1 Oriëntatie:
Een mondelinge arbeidsovereenkomst is rechtsgeldig -> om dit aan te tonen is nodig een
getuigenverklaring/ loonstrookje.
Een nul uren contract is nog geen arbeidsovereenkomst. Dan heb je geen bescherming van de wet.
Vanaf 16 jaar mag je een arbeidsovereenkomst afsluiten.
Grondslag van het arbeidsrecht is de bescherming van de werknemers.
Onzelfstandige beroepsbevolking:
8 van de 17 miljoen beroepsbevolking -> Mensen die een betaalde baan hebben, worden tot de
onzelfstandige beroepsbevolking gerekend. Zij bevinden zich tijdens hun werk in een
afhankelijkheidspositie ten opzichte van een ander, namelijk de werkgever. (Loondienst)
,Sociaal Recht hfd 1/2/3 - Talentontwikkeling
Drie groepen onzelfstandige beroepsbevolking:
1. Private sector: 4,3 miljoen medewerkers -> werknemers, flexibele arbeidsrelatie
(oproepkrachten, uitzendkrachten)
2. Publieke sector: 850.000 ambtenaren -> vormen het personeel dat in dienst is van de
overheid (als werkgeefster)
3. Semipublieke sector: 1 miljoen personen -> verbonden aan organisaties en instellingen
binnen de private sector, die financieel afhankelijk zijn van de overheid (ziekenhuizen,
onderwijs, omroep).
Zelfstandige beroepsbevolking: Tijdens het uitoefenen van hun werkzaamheden niet onderworpen
aan opdrachten van anderen -> 1,4 miljoen personen (zzp’er – zelfstandige zonder personeel) deze
groep neemt ieder jaar toe. Zzp’er zijn in opdracht dienst. Niet beschermd op grond van het
arbeidsrecht.
Sociaal recht: oog op de onzelfstandige beroepsbevolking -> rechtspositie van de werknemer:
werknemer in zijn relatie tot de werkgever.
1.2 Werkgever en werknemer: welke rechtsbronnen?
Zes belangrijke rechtsbronnen:
1. Het arbeidsovereenkomstenrecht: De wetten over de arbeidsoverkomst staan in het
Burgerlijk Wetboek. Er waren oorspronkelijk maar drie artikelen, maar die zijn tegenwoordig
heel erg uitgebreid en ze zijn sinds 1996 te vinden in boek 7 BW Titel 10 in plaats van hun
oorspronkelijke plaats in boek 7A BW. (Datum invoering 1 april 1997) In 1999 is de Wet
flexibiliteit en zekerheid in werking getreden. Hierdoor is boek 7 BW ingrijpend gewijzigd. Met
als doel dat de werkgever flexibeler en slagvaardiger kan handelen tegenover de
medewerker.
2. Het vermogensrecht in het algemeen: Uit arbeidsovereenkomst vloeien verbintenissen voort.
Dit zijn rechtsbetrekkingen tussen ten minste 2 partijen waarbij de ene partij één of meer
rechten verkrijgt en de andere partij één of meer plichten op zich neemt. Dit is ook het geval
bij een arbeidsovereenkomst. De werkgever verplicht zich loon te betalen en de werknemer
levert daarvoor arbeid. Daarom wordt het vermogensrecht in het algemeen genoemd als
belangrijke rechtsbron. De speciale regels (art. 7: 610) van de arbeidsovereenkomst gaan voor
de algemene regels van het vermogensrecht. Geven de speciale regels geen antwoord, dan
moet men de algemene regels van het vermogensrecht toepassen
3. Overige wetten met betrekking tot de private sector: Er zijn ook nog andere wetten die
betrekking hebben op werknemers en werkgevers in de private sector.
- De wet minimumloon en minimumvakantiebijslag
- De wet gelijke behandeling van mannen en vrouwen en werkrelatie
- De wet arbeid vreemdelingen
- De wet op de collectieve arbeidsovereenkomst
- De wet op de ondernemingsraden
- De wet melding collectief ontslag
- Socialezekerheidswetten (werkloosheidswet, ziektewet)
Deze wetten regelen vaak de onderwerpen die niet worden genoemd in het Burgerlijk
Wetboek art. 7:610 Als hun inhoud in strijd komt met de regels van het vermogensrecht,
gaan deze speciale wetten voor.
, Sociaal Recht hfd 1/2/3 - Talentontwikkeling
4. De jurisprudentie (rechtersrecht): Een rechter moet vaak een uitspraak doen over een geschil
rondom een arbeidsovereenkomst zonder toepasselijk wetsartikel. Soms is er wel een artikel
aanwezig, maar heeft het nadere interpretatie nodig. De regels die hierdoor zijn ontstaan zijn
ook van toepassing. Een deel van alle uitspraken is belangrijk voor de rechtsontwikkeling en
wordt daarom in een vakblad gepubliceerd de NJ (Nederlandse Jurisprudentie). Alle
gepubliceerde uitspraken samen noemen we de jurisprudentie
5. De cao - collectieve arbeidsovereenkomst: Vele en belangrijke rechtsregels staan in de grote
aantallen collectieve arbeidsovereenkomsten. Afspraken in een cao hebben voorrang op
andere algemene wetten. Er staan ook wel eens regels in een cao die nergens anders in het
recht staan. Bescherming voor werknemers
6. Het verdrag: Er zijn ook sociaalrechtelijke regels op het internationale vlak, door bijvoorbeeld
een verdrag. Dit is een overeenkomst tussen twee of meer landen. Soms kunnen burgers zich
ook rechtstreeks beroepen op zo een bepaling. Verdragsregels hebben voorrang op nationale
regels.
1.3 Van dw
1.3 Van dwingend recht naar aanvullend recht:
Dwingend recht (nietig of vernietigbaar): er mag niet of niet ten nadele van de
werknemer worden afgeweken. (Schilder die niet kan schilderen door de regen) Art 7.
655/ 7.645/ 7. 656. Elk beding, strijdig met enige bepaling van dit artikel is niet of
vernietigbaar.
Aanvullend recht (over afwijken wordt gezwegen): als beide partijen het erover eens
zijn mogen zij van deze regels afwijken Art. 7.622
Driekwartdwingend recht (afwijking bij cao): uitsluiten kan worden afgeweken bij cao of
bij regeling door of namens een bevoegd bestuursorgaan. Alleen vakbonden en
werkgevers (organisatie) in gezamenlijk overleg, met cao als resultaat andere regeling
treffen dan die in de wet staat vermeld. Art. 7.670/ 7.656
Semidwingend recht (afwijking bij cao): alleen schriftelijk afgeweken bij individuele AOK
(arbeidsovereenkomst). Werkgever en werknemer kunnen individueel van een wet
afwijken, mits schriftelijk plaatsvindt Art. 7.628- 5/ Art. 7.672- 5/ Art. 7.623-2.
Bij bepaling van driekwartrecht mag je niet bij individuele, schriftelijke afspraken afwijken, maar bij
een semidwingend recht mag er wel van de cao worden afgeweken.
Bij de verzoekschriftprocedure ben jij de verzoeker en bij een dagvaarding ben jij de eiser en de
andere partij (de gedaagde).
1.4 De bevoegde rechter:
Een rechter moet bevoegd zijn om van een arbeidsrechtelijk geschil kennis te nemen moet hier een
onderscheid zijn tussen 2 punten zijn:
- De absolute competentie: naar welke rechter moet ik: Welk soort gerecht
(rechtbank, gerechtshof, Hoge Raad) is bevoegd?
Kantonrechter: arbeidszaken (vorderingen die op een AOK-betrekking hebben) Art.
2:131 & 241 BW. geschillen tussen bestuurder en nv/bv waarvoor hij werkzaam is
worden door gewone sector civiel beslist. Mits het een vordering betreft van meer
dan €25.000 of waarbij bedrag onbepaald is.
