Biologie samenvatting – Transport
6.1
Bloed = bloedplasma met bloedcellen en bloedplaatjes Bloedplasma
7% plasma-eiwitten en 91% water, rest opgeloste stoffen
O.a. plasma-eiwit fibrinogeen > rol bij de bloedstolling
Vervoer van stoffen als: O2, CO2, hormonen, antistoffen, afvalstoffen (CO2)
en voedingsstoffen
Verspreiden warmte door lichaam
Rode bloedcellen
- Geen celkern
- Donutvorm
- Rode kleur (hemoglobine)
Functie: Transport O2 (zuurstof) en CO2 (koolstofdioxide)
Dode rode bloedcellen worden afgebroken door milt, lever en het rode beenmerg
Door hemoglobine kunnen de rode bloedcellen gemakkelijk zuurstof opnemen én
afgeven.
Witte bloedcellen
- Wel een celkern
- Geen vaste vorm kunnen van vorm veranderen
- Maken ziekteverwekkers onschadelijk (soms m.b.v. antistoffen)
- Gemaakt in stamcellen in rode beenmerg, ontwikkel zich verder in o.a.
lymfeknopen
Functie: Bescherming ziekteverwekkers (afweer)
Bloedplaatjes
- Zijn geen cellen, maar delen van cellen
- GEEN celkern
, - Spelen een rol bij bloedstolling (bevatten stoffen die ervoor zorgen dat het
bloed buiten de bloedvaten stolt.
- Onder invloed van deze stoffen wordt fibrinogeen omgezet in fibrine
- Fibrine vormt een netwerk van draden, waartussen bloedcellen gaan zitten
bloedstolsel
Etter/pus (puist) witte bloedcellen + gedode bacteriën
Trombose stolling in een bloedvat waardoor een bloedprop ontstaat en het vat
wordt afgesloten.
6.2
Bloedvatenstelsel Hart + bloedvaten
Bloedsomloop Weg die bloed door het lichaam aflegt
Kleine bloedsomloop
Rechterharthelft – longen – linkerharthelft
Functie: Zuurstof opnemen en koolstofdioxide afgeven
Grote bloedsomloop
Linkerharthelft – organen in het hele lichaam – rechterharthelft
Functie: Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen. Koolstofdioxide en
afvalstoffen worden opgenomen in het bloed.
De mens heeft dus een dubbele bloedsomloop bloed stroomt 2x door het hart.
Ligging en bouw van het hart
Het hart ligt tussen de beide longen in de borstholte, iets links van het midden.
Het hart en de longen worden beschermd door de ribben en het borstbeen!
Het hart is een spier dat zuurstof en voedingsstoffen verbruikt
Over het hart lopen bloedvaten:
6.1
Bloed = bloedplasma met bloedcellen en bloedplaatjes Bloedplasma
7% plasma-eiwitten en 91% water, rest opgeloste stoffen
O.a. plasma-eiwit fibrinogeen > rol bij de bloedstolling
Vervoer van stoffen als: O2, CO2, hormonen, antistoffen, afvalstoffen (CO2)
en voedingsstoffen
Verspreiden warmte door lichaam
Rode bloedcellen
- Geen celkern
- Donutvorm
- Rode kleur (hemoglobine)
Functie: Transport O2 (zuurstof) en CO2 (koolstofdioxide)
Dode rode bloedcellen worden afgebroken door milt, lever en het rode beenmerg
Door hemoglobine kunnen de rode bloedcellen gemakkelijk zuurstof opnemen én
afgeven.
Witte bloedcellen
- Wel een celkern
- Geen vaste vorm kunnen van vorm veranderen
- Maken ziekteverwekkers onschadelijk (soms m.b.v. antistoffen)
- Gemaakt in stamcellen in rode beenmerg, ontwikkel zich verder in o.a.
lymfeknopen
Functie: Bescherming ziekteverwekkers (afweer)
Bloedplaatjes
- Zijn geen cellen, maar delen van cellen
- GEEN celkern
, - Spelen een rol bij bloedstolling (bevatten stoffen die ervoor zorgen dat het
bloed buiten de bloedvaten stolt.
- Onder invloed van deze stoffen wordt fibrinogeen omgezet in fibrine
- Fibrine vormt een netwerk van draden, waartussen bloedcellen gaan zitten
bloedstolsel
Etter/pus (puist) witte bloedcellen + gedode bacteriën
Trombose stolling in een bloedvat waardoor een bloedprop ontstaat en het vat
wordt afgesloten.
6.2
Bloedvatenstelsel Hart + bloedvaten
Bloedsomloop Weg die bloed door het lichaam aflegt
Kleine bloedsomloop
Rechterharthelft – longen – linkerharthelft
Functie: Zuurstof opnemen en koolstofdioxide afgeven
Grote bloedsomloop
Linkerharthelft – organen in het hele lichaam – rechterharthelft
Functie: Zuurstof en voedingsstoffen afgeven aan de cellen. Koolstofdioxide en
afvalstoffen worden opgenomen in het bloed.
De mens heeft dus een dubbele bloedsomloop bloed stroomt 2x door het hart.
Ligging en bouw van het hart
Het hart ligt tussen de beide longen in de borstholte, iets links van het midden.
Het hart en de longen worden beschermd door de ribben en het borstbeen!
Het hart is een spier dat zuurstof en voedingsstoffen verbruikt
Over het hart lopen bloedvaten:
