Het ontslagrecht
H. 12 Procedurele aspecten
Verzoekschriftprocedure:
Ons procesrecht kent voornamelijk twee civiele procedures:
Dagvaardingsprocedure; wordt de dagvaarding namens de eisende partij uitgebracht door
een gerichtsdeurwaarder en is zij ook aan de wederpartij gericht.
Verzoekschrift- of rekestprocedure; wordt het verzoekschrift bij de griffie ingediend en is het
aan de rechter gericht.
De verzoekschriftprocedure kent ook minder formele regels dan de dagvaardingsprocedure en bij de
verzoekschriftprocedure ligt de nadruk meer op de mondelinge behandeling dan bij de
dagvaardingsprocedure waar vooral de schriftelijke behandeling centraal staat.
Het kan voorkomen dat een rechtzoekende per ongeluk de verkeerde rechtsgang kiest. De rechter
kan dat herstellen en daarmee de procedure op het rechte spoor zetten.
De procedure:
Alle procedures die zijn gebaseerd op de (nadere) regelgeving rond het ontslagrecht moeten met een
verzoekschrift worden ingeleid. Het verzoek moet voldoen aan de regels die gelden voor
verzoekschriften in het algemeen (artikel 261-291 RV)
De basisvorm van de (eenvoudige, ongecompliceerde) verzoekschriftprocedure in eerste aanleg is als
volgt:
Verzoekschrift
Verweerschrift
Mondelinge behandeling
Beschikking
Verzoekschrift:
Een verzoekschrift is vormvrij, maar moet wel aan een aantal eisen voldoen (artikel 278 lid 1 RV):
Een duidelijke omschrijving van het verzoek;
De gronden waarop het is gebaseerd;
De voornamen, naam en woon- of werkelijke verblijfplaats van de verzoeker;
De vermelding van de wederpartij (maar dat is niet verplicht)
Art 278 RV: Het verzoekschrift vermeldt de voornamen, naam en woonplaats of, bij gebreke van een
woonplaats in Nederland, het werkelijk verblijf van de verzoeker, alsmede een duidelijke omschrijving
van het verzoek en de gronden waarop het berust. In zaken betreffende een nalatenschap vermeldt
het verzoekschrift tevens de laatste woonplaats van de overledene of de reden waarom deze
vermelding niet mogelijk is.
Aan het verzoekschrift kunnen stukken worden toegevoegd (producties). Daarnaast moet het
verzoekschrift zijn ondertekend. In arbeidsrechtzaken is het ook verstandig om de leeftijd van de
werknemer op te nemen en de datum waarop hij in dienst is getreden van zijn werkgever.
Het verzoekschrift moet worden ingediend bij de griffie. Dat moet niet al te letterlijk worden
genomen. De indiening mag ook per post, fax en in sommige gevallen zelfs digitaal (art. 33 lid 1 RV).
Art 33 RV: Verzoeken en mededelingen kunnen ook elektronisch worden gedaan, indien van deze
mogelijkheid voor het desbetreffende gerecht blijkt uit een voor dat gerecht vastgesteld
, procesreglement. Een gerecht kan een verzoek of mededeling dat tot een of meer geadresseerden is
gericht, elektronisch verzenden indien de geadresseerde kenbaar heeft gemaakt dat hij daarvoor
langs deze weg bereikbaar is. De bereikbaarheid langs deze weg geldt voor de duur van een
procedure, tenzij de geadresseerde meedeelt dat hij haar wijzigt of intrekt. De voorgaande zinnen
gelden mede voor de indiening van processtukken ter griffie en de verzending van processtukken door
de griffier.
Splitsing:
Het kan voorkomen dat het verzoek en de in het verzoekschrift ingediende vorderingen een andere
behandelingswijze vergen. Denk daarbij aan het horen van getuigen en/of deskundigen. Vandaar dat
art 7:686a lid 10 BW de rechter de bevoegdheid geeft om een aangebrachte zaak in twee of meer
zaken te splitsen als het verzoek en de in het verzoekschrift ingediende daarmee verband houdende
andere vorderingen zich niet lenen voor een gezamenlijke behandeling.
Art 7:686a lid 10 BW: De rechter kan een zaak in twee of meer zaken splitsen indien het verzoek en de
in het verzoekschrift ingediende vorderingen als bedoeld in het derde lid, zich naar het oordeel van de
rechter niet lenen voor gezamenlijke behandeling. In de beslissing tot splitsing vermeldt de rechter,
voor zover van toepassing, het bijkomende griffierecht dat ingevolge artikel 8 van de Wet
griffierechten burgerlijke zaken van partijen wordt geheven en binnen welke termijn dit griffierecht of
dit verhoogde griffierecht betaald dient te worden. De gesplitste zaken worden voortgezet in de stand
waarin zij zich bevinden op het moment van de splitsing.
Verweer:
Tot het begin van de mondelinge behandeling van het verzoekschrift kan een verweerschrift worden
ingediend. Met toestemming van de kantonrechter kan dat zelfs nog tijdens de mondelinge
behandeling (art 282 lid 1 RV). In dat geval moet de rechter de zaak aanhouden om de verzoeker
voldoende gelegenheid te geven zich over de zaak uit te laten. Een te laat ingediend verzoekschrift
kan ook buiten beschouwing worden gelaten wegens strijd met de goede procesorde.
In het verweerschrift moeten de persoonsgegevens van de verweerder worden vermeld en moet een
duidelijke omschrijving van het verweer en de gronden waarop het is gebaseerd bevatten (art 2 lid 1
jo. Art 278 lid 1 RV).
In het verweerschrift kan ook een eventueel tegenverzoek worden gedaan. Een dergelijk
tegenverzoek kan bijvoorbeeld in een door de werknemer aangespannen procedure waarin de
opzegging van de arbeidsovereenkomst wordt aangevochten, een ontbindingsverzoek van
werkgeverskant zijn. Bij een door een werkgever aangespannen procedure kan worden gedacht aan
een tegenverzoek van werknemerskant met betrekking tot de vernietiging van het
concurrentiebeding.
Art. 282 RV: Iedere belanghebbende kan tot de aanvang van de behandeling of, indien de rechter dit
toestaat, in de loop van de behandeling een verweerschrift indienen. Artikel 278 is van
overeenkomstige toepassing met dien verstande dat, indien de rechter dit bepaalt, indiening van een
verweerschrift in de loop van de behandeling kan geschieden ter terechtzitting onder verstrekking van
een afschrift aan de verzoeker en de andere opgeroepen belanghebbenden.
Mondelinge behandeling:
Het kan gebeuren dat de rechter zich direct onbevoegd verklaart of het verzoek toewijst. Als dat niet
gebeurt, bepaalt hij na de indiening van het verzoekschrift de dag en het uur voor de mondelinge
behandeling (art. 279 lid 1 RV).
Bij die dagbepaling is de rechter in het algemeen niet aan een termijn gebonden. Artikel 7:686 lid 5
BW bepaalt echter uitdrukkelijk dat de behandeling van het verzoekschrift niet later begint dan in de
vierde week die volgt op die waarin het verzoekschrift is ingediend.
H. 12 Procedurele aspecten
Verzoekschriftprocedure:
Ons procesrecht kent voornamelijk twee civiele procedures:
Dagvaardingsprocedure; wordt de dagvaarding namens de eisende partij uitgebracht door
een gerichtsdeurwaarder en is zij ook aan de wederpartij gericht.
Verzoekschrift- of rekestprocedure; wordt het verzoekschrift bij de griffie ingediend en is het
aan de rechter gericht.
De verzoekschriftprocedure kent ook minder formele regels dan de dagvaardingsprocedure en bij de
verzoekschriftprocedure ligt de nadruk meer op de mondelinge behandeling dan bij de
dagvaardingsprocedure waar vooral de schriftelijke behandeling centraal staat.
Het kan voorkomen dat een rechtzoekende per ongeluk de verkeerde rechtsgang kiest. De rechter
kan dat herstellen en daarmee de procedure op het rechte spoor zetten.
De procedure:
Alle procedures die zijn gebaseerd op de (nadere) regelgeving rond het ontslagrecht moeten met een
verzoekschrift worden ingeleid. Het verzoek moet voldoen aan de regels die gelden voor
verzoekschriften in het algemeen (artikel 261-291 RV)
De basisvorm van de (eenvoudige, ongecompliceerde) verzoekschriftprocedure in eerste aanleg is als
volgt:
Verzoekschrift
Verweerschrift
Mondelinge behandeling
Beschikking
Verzoekschrift:
Een verzoekschrift is vormvrij, maar moet wel aan een aantal eisen voldoen (artikel 278 lid 1 RV):
Een duidelijke omschrijving van het verzoek;
De gronden waarop het is gebaseerd;
De voornamen, naam en woon- of werkelijke verblijfplaats van de verzoeker;
De vermelding van de wederpartij (maar dat is niet verplicht)
Art 278 RV: Het verzoekschrift vermeldt de voornamen, naam en woonplaats of, bij gebreke van een
woonplaats in Nederland, het werkelijk verblijf van de verzoeker, alsmede een duidelijke omschrijving
van het verzoek en de gronden waarop het berust. In zaken betreffende een nalatenschap vermeldt
het verzoekschrift tevens de laatste woonplaats van de overledene of de reden waarom deze
vermelding niet mogelijk is.
Aan het verzoekschrift kunnen stukken worden toegevoegd (producties). Daarnaast moet het
verzoekschrift zijn ondertekend. In arbeidsrechtzaken is het ook verstandig om de leeftijd van de
werknemer op te nemen en de datum waarop hij in dienst is getreden van zijn werkgever.
Het verzoekschrift moet worden ingediend bij de griffie. Dat moet niet al te letterlijk worden
genomen. De indiening mag ook per post, fax en in sommige gevallen zelfs digitaal (art. 33 lid 1 RV).
Art 33 RV: Verzoeken en mededelingen kunnen ook elektronisch worden gedaan, indien van deze
mogelijkheid voor het desbetreffende gerecht blijkt uit een voor dat gerecht vastgesteld
, procesreglement. Een gerecht kan een verzoek of mededeling dat tot een of meer geadresseerden is
gericht, elektronisch verzenden indien de geadresseerde kenbaar heeft gemaakt dat hij daarvoor
langs deze weg bereikbaar is. De bereikbaarheid langs deze weg geldt voor de duur van een
procedure, tenzij de geadresseerde meedeelt dat hij haar wijzigt of intrekt. De voorgaande zinnen
gelden mede voor de indiening van processtukken ter griffie en de verzending van processtukken door
de griffier.
Splitsing:
Het kan voorkomen dat het verzoek en de in het verzoekschrift ingediende vorderingen een andere
behandelingswijze vergen. Denk daarbij aan het horen van getuigen en/of deskundigen. Vandaar dat
art 7:686a lid 10 BW de rechter de bevoegdheid geeft om een aangebrachte zaak in twee of meer
zaken te splitsen als het verzoek en de in het verzoekschrift ingediende daarmee verband houdende
andere vorderingen zich niet lenen voor een gezamenlijke behandeling.
Art 7:686a lid 10 BW: De rechter kan een zaak in twee of meer zaken splitsen indien het verzoek en de
in het verzoekschrift ingediende vorderingen als bedoeld in het derde lid, zich naar het oordeel van de
rechter niet lenen voor gezamenlijke behandeling. In de beslissing tot splitsing vermeldt de rechter,
voor zover van toepassing, het bijkomende griffierecht dat ingevolge artikel 8 van de Wet
griffierechten burgerlijke zaken van partijen wordt geheven en binnen welke termijn dit griffierecht of
dit verhoogde griffierecht betaald dient te worden. De gesplitste zaken worden voortgezet in de stand
waarin zij zich bevinden op het moment van de splitsing.
Verweer:
Tot het begin van de mondelinge behandeling van het verzoekschrift kan een verweerschrift worden
ingediend. Met toestemming van de kantonrechter kan dat zelfs nog tijdens de mondelinge
behandeling (art 282 lid 1 RV). In dat geval moet de rechter de zaak aanhouden om de verzoeker
voldoende gelegenheid te geven zich over de zaak uit te laten. Een te laat ingediend verzoekschrift
kan ook buiten beschouwing worden gelaten wegens strijd met de goede procesorde.
In het verweerschrift moeten de persoonsgegevens van de verweerder worden vermeld en moet een
duidelijke omschrijving van het verweer en de gronden waarop het is gebaseerd bevatten (art 2 lid 1
jo. Art 278 lid 1 RV).
In het verweerschrift kan ook een eventueel tegenverzoek worden gedaan. Een dergelijk
tegenverzoek kan bijvoorbeeld in een door de werknemer aangespannen procedure waarin de
opzegging van de arbeidsovereenkomst wordt aangevochten, een ontbindingsverzoek van
werkgeverskant zijn. Bij een door een werkgever aangespannen procedure kan worden gedacht aan
een tegenverzoek van werknemerskant met betrekking tot de vernietiging van het
concurrentiebeding.
Art. 282 RV: Iedere belanghebbende kan tot de aanvang van de behandeling of, indien de rechter dit
toestaat, in de loop van de behandeling een verweerschrift indienen. Artikel 278 is van
overeenkomstige toepassing met dien verstande dat, indien de rechter dit bepaalt, indiening van een
verweerschrift in de loop van de behandeling kan geschieden ter terechtzitting onder verstrekking van
een afschrift aan de verzoeker en de andere opgeroepen belanghebbenden.
Mondelinge behandeling:
Het kan gebeuren dat de rechter zich direct onbevoegd verklaart of het verzoek toewijst. Als dat niet
gebeurt, bepaalt hij na de indiening van het verzoekschrift de dag en het uur voor de mondelinge
behandeling (art. 279 lid 1 RV).
Bij die dagbepaling is de rechter in het algemeen niet aan een termijn gebonden. Artikel 7:686 lid 5
BW bepaalt echter uitdrukkelijk dat de behandeling van het verzoekschrift niet later begint dan in de
vierde week die volgt op die waarin het verzoekschrift is ingediend.
