Probleem 2: Mens zonder innerlijk
Basis: “Perspectives on Personality” Carver
Learning theories
Learning perspective: persoonlijkheid en gedrag is aangeleerd door de omgeving en ervaringen.
Behaviorisme: een aanpak in de psychologie, ontwikkeld door Watson, dat onderzoek beperkt tot openlijk, observeerbaar
gedrag. Bestaat uit klassiek en operant conditioneren.
Determinisme: gebeurtenis is veroorzaakt door voorafgaande gebeurtenis en dat deze oorzaak aan de hand van de
wetenschappelijke wetten valt uit te leggen. Dus in het geval van menselijk gedrag veroorzaakt door wetenschappelijk
verklaarbare zaken. Staat tegenover vrije wil (free will). Mensen maken geen vrije keuze, maar gedrag van mensen is
bepaald door de omstandigheden (behaviorsiten: door omgeving, freud: door onderbewustzijn)
Environmental Determinism: gedragingen en persoonlijkheden zijn toe te schrijven aan omgeving. Dus: mensen handelen
niet omdat zij zelf gekozen hebben om op die manier te handelen, maar omdat zij door omgevingsfactoren beïnvloed zijn.
Niet de mens zelf, maar de omgevingsfactoren bepalen dus het handelen.
Belangrijk!: Behavioristen stellen dus NIET dat mensen geen gedachten/persoonlijkheden etc. hebben, ze stellen enkel dat
ook deze bepaald zijn door omgevingsfactoren.
- Ten eerste verwachten behavioristen dat menselijk gedrag sterk zal verschillen afhankelijk van beloning/straf
etc. (omgevingsfactoren) (situational dependance)
- Daarom moet je voor onderzoek omgeving kunnen aanpassen: enkel wetenschappelijk onderzoek in labs.
- Empirisch onderzoek is de basis van zowel theorie als praktijk
- Het medische symptoom-ziekte idee van psychopathologie wordt verworpen. Behavioristen stellen dat het
afwijkend gedrag geen intern probleem is maar dat het ‘slechte’ gedrag is veroorzaakt door blootstelling aan
‘slechte’ omgevingsfactoren.
Fobie: intense angst is ontstaan door een negatieve ervaring geassocieerd met datgene waar hij angst voor heeft
Om dit te behandelen moet men de cliënt dus blootstellen aan een nieuwe omgeving zodat hij zich kan
aanpassen (en dus nieuw gedrag zal vertonen.)
Klassieke conditionering / Pavlovian conditioning (Pavlov, Watson): prikkel veroorzaakt bepaald gedrag dat oorspronkelijk
niet door die prikkel werd veroorzaakt.
Een neutrale stimulus wordt geconditioneerd doordat het gekoppeld/geassocieerd wordt met een ongeconditioneerde
stimulus.
Basiselementen/ noodzakelijke factoren:
● De persoon moet al reageren op bepaalde stimuli. De reactie moet een reflex zijn.
Reflex: bestaande relatie tussen (ongeconditioneerde) stimulus en respons, het ene leidt tot het andere.
vb: als iets heel erg warm is, trek je je hand weg.
● De ongeconditioneerde stimulus die de reflexieve respons teweeg brengt, moet geassocieerd worden met een
andere (neutrale) stimulus. Deze tweede stimulus is in het begin neutraal: in zn eentje veroorzaakt geen respons
Het proces bestaat uit verschillende stappen:
1. Alleen de reflex bestaat: ongeconditioneerde stimulus (US/UCS) veroorzaakt ongeconditioneerde respons (UR/
UCR)
Vb: schreeuwen zorgt ervoor dat kind huilt
2. conditionering: ongeconditioneerde stimulus en neutrale stimulus worden samen blootgesteld
Vb: schreeuwen en rat laten zien
3. neutrale stimulus zorgt nu voor de ongeconditioneerde respons en wordt geconditioneerde stimulus (CS) →
geconditioneerde respons (CR) genoemd.
Vb: wanneer de rat wordt laten zien moet het kind huilen
—> CR lijkt vaak erg op UR, maar soms wel verschillend.
Belangrijkste overeenkomst is positieve/negatieve gevoel bij beide responsen maar UR vaak intenser dan CR
Volgorde van conditionering heeft invloed:
● Conditionering is effectiever als de NS/CS kort voor de US plaatsvindt.
● Het is minder effectief als ze gelijktijdig optreden.
Basis: “Perspectives on Personality” Carver
Learning theories
Learning perspective: persoonlijkheid en gedrag is aangeleerd door de omgeving en ervaringen.
Behaviorisme: een aanpak in de psychologie, ontwikkeld door Watson, dat onderzoek beperkt tot openlijk, observeerbaar
gedrag. Bestaat uit klassiek en operant conditioneren.
Determinisme: gebeurtenis is veroorzaakt door voorafgaande gebeurtenis en dat deze oorzaak aan de hand van de
wetenschappelijke wetten valt uit te leggen. Dus in het geval van menselijk gedrag veroorzaakt door wetenschappelijk
verklaarbare zaken. Staat tegenover vrije wil (free will). Mensen maken geen vrije keuze, maar gedrag van mensen is
bepaald door de omstandigheden (behaviorsiten: door omgeving, freud: door onderbewustzijn)
Environmental Determinism: gedragingen en persoonlijkheden zijn toe te schrijven aan omgeving. Dus: mensen handelen
niet omdat zij zelf gekozen hebben om op die manier te handelen, maar omdat zij door omgevingsfactoren beïnvloed zijn.
Niet de mens zelf, maar de omgevingsfactoren bepalen dus het handelen.
Belangrijk!: Behavioristen stellen dus NIET dat mensen geen gedachten/persoonlijkheden etc. hebben, ze stellen enkel dat
ook deze bepaald zijn door omgevingsfactoren.
- Ten eerste verwachten behavioristen dat menselijk gedrag sterk zal verschillen afhankelijk van beloning/straf
etc. (omgevingsfactoren) (situational dependance)
- Daarom moet je voor onderzoek omgeving kunnen aanpassen: enkel wetenschappelijk onderzoek in labs.
- Empirisch onderzoek is de basis van zowel theorie als praktijk
- Het medische symptoom-ziekte idee van psychopathologie wordt verworpen. Behavioristen stellen dat het
afwijkend gedrag geen intern probleem is maar dat het ‘slechte’ gedrag is veroorzaakt door blootstelling aan
‘slechte’ omgevingsfactoren.
Fobie: intense angst is ontstaan door een negatieve ervaring geassocieerd met datgene waar hij angst voor heeft
Om dit te behandelen moet men de cliënt dus blootstellen aan een nieuwe omgeving zodat hij zich kan
aanpassen (en dus nieuw gedrag zal vertonen.)
Klassieke conditionering / Pavlovian conditioning (Pavlov, Watson): prikkel veroorzaakt bepaald gedrag dat oorspronkelijk
niet door die prikkel werd veroorzaakt.
Een neutrale stimulus wordt geconditioneerd doordat het gekoppeld/geassocieerd wordt met een ongeconditioneerde
stimulus.
Basiselementen/ noodzakelijke factoren:
● De persoon moet al reageren op bepaalde stimuli. De reactie moet een reflex zijn.
Reflex: bestaande relatie tussen (ongeconditioneerde) stimulus en respons, het ene leidt tot het andere.
vb: als iets heel erg warm is, trek je je hand weg.
● De ongeconditioneerde stimulus die de reflexieve respons teweeg brengt, moet geassocieerd worden met een
andere (neutrale) stimulus. Deze tweede stimulus is in het begin neutraal: in zn eentje veroorzaakt geen respons
Het proces bestaat uit verschillende stappen:
1. Alleen de reflex bestaat: ongeconditioneerde stimulus (US/UCS) veroorzaakt ongeconditioneerde respons (UR/
UCR)
Vb: schreeuwen zorgt ervoor dat kind huilt
2. conditionering: ongeconditioneerde stimulus en neutrale stimulus worden samen blootgesteld
Vb: schreeuwen en rat laten zien
3. neutrale stimulus zorgt nu voor de ongeconditioneerde respons en wordt geconditioneerde stimulus (CS) →
geconditioneerde respons (CR) genoemd.
Vb: wanneer de rat wordt laten zien moet het kind huilen
—> CR lijkt vaak erg op UR, maar soms wel verschillend.
Belangrijkste overeenkomst is positieve/negatieve gevoel bij beide responsen maar UR vaak intenser dan CR
Volgorde van conditionering heeft invloed:
● Conditionering is effectiever als de NS/CS kort voor de US plaatsvindt.
● Het is minder effectief als ze gelijktijdig optreden.
