WEEK 4: De begrippen ‘belanghebbende’ en ‘aanvraag’ (week 25 februari 2019) Hoorcollege
Neerhof
Voorgeschreven stof: Hoorcollege 4
Michiels par. 2.6, 6.3.2 t/m 6.4.5
Leerdoelen:
Studenten weten wat een aanvraag is, wat het verschil is met andere soorten verzoeken aan het
bestuur en begrijpen waarvoor dit onderscheid relevant is.
Aanvraag
Dit is een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen. Of een verzoek een
aanvraag is, is van belang omdat…
1. De afwijzing van een beschikking is ook een beschikking.
2. Volgens par. 4.1.3.3. leidt in een aantal gevallen het niet tijdig beslissen op aanvragen tot
een fictieve positieve beslissing.
3. Afdeling 4.1.1. Awb bevat een aantal bepalingen m.b.t. aanvragen.
Studenten kunnen aan de hand van art. 1:2 lid 1 Awb en de daaruit voortvloeiende criteria
bepalen of een natuurlijk persoon of een rechtspersoon in de zin van dit artikellid
belanghebbende is en waarom het van belang is om als belanghebbende te worden
aangemerkt.
Belanghebbende criteria art. 1:2 Awb :
1. Objectief belang
Het mag niet gaan om een zuiver persoonlijke beleving, bijvoorbeeld de persoonlijke
smaak over het uiterlijk van een bouwwerk.
2. Persoonlijk belang
De belanghebbende moet zich onderscheiden van anderen die getroffen zijn door het
besluit (=individualiseringsvereiste).
3. Eigen belang
4. Rechtstreeks belang
5. Actueel belang
De gevolgen van het besluit moeten zeker zijn; gevolgen die zich in de toekomst heel
misschien zouden kunnen voordoen, zonder dat die gevolgen op basis van betrouwbare
informatie in redelijkheid kunnen worden verwacht, zijn niet actueel.
Belang om als belanghebbende te worden aangemerkt
Voor de rechtsbescherming; alleen belanghebbenden kunnen bezwaar en beroep instellen.
Voor de bij de totstandkoming van besluiten toepasselijke normen
Wie kunnen belanghebbende zijn?
Natuurlijke personen
Groeperingen die geen rechtspersoonlijkheid bezitten, als ze maar als groepering
herkenbaar zijn in het rechtsverkeer (briefpapier, gironummer e.d.)
1
, Rechtspersonen; zij kunnen even goed in bijvoorbeeld eigendomsrechten worden getroffen.
Bestuursorganen
Studenten kunnen aangeven welke bestuursrechtelijke normen op de voorbereiding van
besluiten van toepassing zijn. Zo kunnen zij beredeneren of de door het bestuursorgaan
gehanteerde beslistermijn in overeenstemming is met de Awb, en of belanghebbenden in staat
moeten worden gesteld hun zienswijze naar voren te brengen alvorens het besluit wordt
genomen.
De beslistermijn
Hoofdregel : art. 4:13 Awb bepaalt dat een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij
wettelijk voorschrift bepaalde termijn.
Mocht het niet lukken om binnen de wettelijke termijn te beslissen, dan moet dit de aanvrager
worden meegedeeld; ook moet worden aangegeven op welke zo kort mogelijke termijn de
beslissing dan wel zal worden genomen (art. 4:14).
Wanneer er geen bij wettelijk voorschrift bepaalde beslistermijn is, moet binnen redelijke
termijn worden beslist Art. 4:13 Awb stelt dat dit ten hoogste 8 weken bedraagt. Onder
omstandigheden kan de redelijke termijn korter zijn.
Bij een overschrijding van de beslistermijn is sprake van het niet tijdig nemen van een besluit.
Hiertegen kan de belanghebbende beroep instellen (art. 6:2 sub b jo. art. 7:1 lid 1 sub f Awb).
Zorgvuldig feitenonderzoek
Het orgaan moet een besluit zorgvuldig voorbereiden. Het zal daartoe alle relevante feiten en af
te wegen belangen moeten kennen (art. 3:2 Awb)= kennisvergaringsplicht. Om die feiten en
belangen te kennen zal onderzoek moeten worden verricht.
De hoorplicht
In bepaalde gevallen moet een orgaan alvorens een beschikking te nemen, de aanvrager en/of
andere belanghebbenden in de gelegenheid stellen zijn/hun zienswijze naar voren te brengen
(art. 4:7 en 4:8 Awb).
Behandelen van aanvragen
Het orgaan moet ingeval een onvolledige aanvraag is ingediend, de aanvrager de gelegenheid
geven de aanvraag aan te vullen (tenzij de aanvraag zo onvolledig is, dat in het geheel niet van
een aanvraag in de zin van de wet kan worden gesproken). Pas wanneer de aanvulling niet
binnen een redelijke termijn plaatsvindt, mag het bestuursorgaan de aanvraag buiten
behandeling laten (art. 4:5).
Studenten begrijpen wat openbaarheid van bestuur is. Zij kennen het verschil tussen actieve en
passieve openbaarheid.
2
Neerhof
Voorgeschreven stof: Hoorcollege 4
Michiels par. 2.6, 6.3.2 t/m 6.4.5
Leerdoelen:
Studenten weten wat een aanvraag is, wat het verschil is met andere soorten verzoeken aan het
bestuur en begrijpen waarvoor dit onderscheid relevant is.
Aanvraag
Dit is een verzoek van een belanghebbende om een besluit te nemen. Of een verzoek een
aanvraag is, is van belang omdat…
1. De afwijzing van een beschikking is ook een beschikking.
2. Volgens par. 4.1.3.3. leidt in een aantal gevallen het niet tijdig beslissen op aanvragen tot
een fictieve positieve beslissing.
3. Afdeling 4.1.1. Awb bevat een aantal bepalingen m.b.t. aanvragen.
Studenten kunnen aan de hand van art. 1:2 lid 1 Awb en de daaruit voortvloeiende criteria
bepalen of een natuurlijk persoon of een rechtspersoon in de zin van dit artikellid
belanghebbende is en waarom het van belang is om als belanghebbende te worden
aangemerkt.
Belanghebbende criteria art. 1:2 Awb :
1. Objectief belang
Het mag niet gaan om een zuiver persoonlijke beleving, bijvoorbeeld de persoonlijke
smaak over het uiterlijk van een bouwwerk.
2. Persoonlijk belang
De belanghebbende moet zich onderscheiden van anderen die getroffen zijn door het
besluit (=individualiseringsvereiste).
3. Eigen belang
4. Rechtstreeks belang
5. Actueel belang
De gevolgen van het besluit moeten zeker zijn; gevolgen die zich in de toekomst heel
misschien zouden kunnen voordoen, zonder dat die gevolgen op basis van betrouwbare
informatie in redelijkheid kunnen worden verwacht, zijn niet actueel.
Belang om als belanghebbende te worden aangemerkt
Voor de rechtsbescherming; alleen belanghebbenden kunnen bezwaar en beroep instellen.
Voor de bij de totstandkoming van besluiten toepasselijke normen
Wie kunnen belanghebbende zijn?
Natuurlijke personen
Groeperingen die geen rechtspersoonlijkheid bezitten, als ze maar als groepering
herkenbaar zijn in het rechtsverkeer (briefpapier, gironummer e.d.)
1
, Rechtspersonen; zij kunnen even goed in bijvoorbeeld eigendomsrechten worden getroffen.
Bestuursorganen
Studenten kunnen aangeven welke bestuursrechtelijke normen op de voorbereiding van
besluiten van toepassing zijn. Zo kunnen zij beredeneren of de door het bestuursorgaan
gehanteerde beslistermijn in overeenstemming is met de Awb, en of belanghebbenden in staat
moeten worden gesteld hun zienswijze naar voren te brengen alvorens het besluit wordt
genomen.
De beslistermijn
Hoofdregel : art. 4:13 Awb bepaalt dat een beschikking dient te worden gegeven binnen de bij
wettelijk voorschrift bepaalde termijn.
Mocht het niet lukken om binnen de wettelijke termijn te beslissen, dan moet dit de aanvrager
worden meegedeeld; ook moet worden aangegeven op welke zo kort mogelijke termijn de
beslissing dan wel zal worden genomen (art. 4:14).
Wanneer er geen bij wettelijk voorschrift bepaalde beslistermijn is, moet binnen redelijke
termijn worden beslist Art. 4:13 Awb stelt dat dit ten hoogste 8 weken bedraagt. Onder
omstandigheden kan de redelijke termijn korter zijn.
Bij een overschrijding van de beslistermijn is sprake van het niet tijdig nemen van een besluit.
Hiertegen kan de belanghebbende beroep instellen (art. 6:2 sub b jo. art. 7:1 lid 1 sub f Awb).
Zorgvuldig feitenonderzoek
Het orgaan moet een besluit zorgvuldig voorbereiden. Het zal daartoe alle relevante feiten en af
te wegen belangen moeten kennen (art. 3:2 Awb)= kennisvergaringsplicht. Om die feiten en
belangen te kennen zal onderzoek moeten worden verricht.
De hoorplicht
In bepaalde gevallen moet een orgaan alvorens een beschikking te nemen, de aanvrager en/of
andere belanghebbenden in de gelegenheid stellen zijn/hun zienswijze naar voren te brengen
(art. 4:7 en 4:8 Awb).
Behandelen van aanvragen
Het orgaan moet ingeval een onvolledige aanvraag is ingediend, de aanvrager de gelegenheid
geven de aanvraag aan te vullen (tenzij de aanvraag zo onvolledig is, dat in het geheel niet van
een aanvraag in de zin van de wet kan worden gesproken). Pas wanneer de aanvulling niet
binnen een redelijke termijn plaatsvindt, mag het bestuursorgaan de aanvraag buiten
behandeling laten (art. 4:5).
Studenten begrijpen wat openbaarheid van bestuur is. Zij kennen het verschil tussen actieve en
passieve openbaarheid.
2
