Samenvatting Personen- en familierecht

Samenvatting persoon, familie en erfrecht

H1

Persoonlijkheid begint bij de geboorte, vanaf het moment is men een rechtssubject.
Art. 1:2 schept echter de mogelijkheid dat het ongeboren kind ook al dragen van rechten en
plichten kan zijn.
-> het wordt als reeds geboren aangemerkt, indien dit in het belang van het ongeboren kind
is en mits het levend ter wereld komt. (Dit speelt een belangrijke rol in het erfrecht: de
ongeborene kan als erfgenaam optreden, maar er kan ook worden gedacht aan het voor de
geboorte treffen van kinderbeschermende maatregelen en het voor de geboorte erkennen
van het kind.)

Geslachtsnaam = achternaam
Voornaam = de naam die op de geboorteakte staat vermeld -> art. 1:4 BW

De keuze van het geslachtsnaam kan alleen worden bepaald voor het eerste kind. Zijn of
haar broers en zusters zullen dezelfde achternaam hebben (art. 1:5 lid 8). Dit geldt ook
wanneer er geen keuze is gedaan en de naam is bepaald door de wet.

Art. 99 lid 1 Rv – welke rechtbank?
Art. 6:41 sub b – waar moet er geleverd worden?

Handelingsonbekwamen hebben een zogeheten ‘afgeleide woonplaats’.
Als woonplaats van de minderjarige en van de onder curatele gestelde geldt de woonplaats
van degene die het gezag over hem uitoefent. \> art. 1:12 BW

Art. 1:30 = dat het huwelijk voor de wet geen religieuze aangelegenheid is.

Om een huwelijk te mogen aangaan moeten een man en een vrouw de leeftijd van 18 jaren
hebben bereikt -> art. 1:31 BW
- Tot 5 december 2015 mochten minderjarige ook huwen als de vrouw zwanger was en aan
een aantal eisen voldeed. Dat is nu niet meer van toepassing.

Minimumleeftijd is een voorbeeld van een materieel of inwendig vereist om een huwelijk te
mogen aangaan.

Materieel of inwendig vereiste = vereisten die betrekking hebben op de persoon van
degeen die een huwelijk wil aangaan. Wordt niet aan die vereisten voldaan dan is sprake van
een huwelijksbeletsel.

Huwelijksbeletselen:
- gestoorde geestvermogens (art. 1:32)
- polygamie (art. 1:33 en 1:42)
- curatele zonder toestemming van curator/kantonrechter (art. 1:37 en 1:38)
- te nauwe verwantschap (art. 1:41)

,Stuiting = het rechtsgeldig verzetten tegen een aanstaand huwelijk en dient te worden
onderscheiden van het nietig verklaren van het huwelijk -> art. 1:50, 1:51, 1:52 en 1:53 BW.

Nietig verklaren = dat een reeds voltrokken huwelijk met terugwerkende kracht geacht
nooit te hebben bestaan.

Naast materiële vereisten zijn er ook formele, procedurele, vereisten waaraan zijn moeten
voldaan:
 Er dient een ambtenaar van de burgerlijke stand die het voornemen om te gaan
huwen kenbaar te worden gemaakt door verstrekking van de gegevens opgesomd in
art. 1:44 BW
 Het huwelijk mag pas vanaf de 14e dag na de bekendmaking aan de ambtenaar
worden voltrokken -> art. 1:62 BW
 Binnen een jaar na het kenbaar maken , moet men ook daadwerkelijk zijn getrouwd.
-> art. 1:46
 De huwelijksvoltrekking geschiedt ten overstaan van de ambtenaar van de burgerlijke
stand en in tegenwoordigheid van ten minste twee en ten hoogste vier getuigen op
het gemeentehuis van de door de aanstaande echtgenoten aangewezen gemeente
(art. 1:63 BW)

Het ja-woord laat een huwelijk tot stand komen, niet de akte.

Het geregistreerd partnerschap kan op vrijwel alle punten worden gelijkgesteld met het
huwelijk:
 Vereisten totstandkoming (art. 1:80a BW)
 Huwelijksvermogensrecht (art. 1:80b BW)
 Echtscheiding (art. 1:80d jo. 1:80e BW)

Verschillen GP en huwelijk:
- Het geregistreerd partnerschap komt tot stand zonder de formele verklaring uit art.
1:67 BW. Het is dus het door de ambtenaar opmaken van de akte van de registratie,
met daarop de handtekeningen van beide partners, dat her geregistreerd
partnerschap doet ontstaan.
- Art. 1:68 ziet niet op een GP
- Het GP kan beëindigt worden zonder tussenkomst van de rechter. Dit is mogelijk
indien het geschiedt met – bij een advocaat of notaris schriftelijk vastgelegd –
wederzijds goedvinden van beide partners, en er geen kinderen in het spel zijn over
wie de partners al dan niet gezamenlijk het gezag uitoefenen (art. 1:80c lid 1 sub c en
lid 3)
- Scheiding van tafel en bed is niet mogelijk.

Art. 1:149 = beëindiging van het huwelijk
1. door de dood
2. een nieuw huwelijk of GP in geval van vermissing
3. door echtscheiding
4. door ontbinding van het huwelijk na scheiding van tafel en bed.

, Scheiden kan alleen door uitspraak van de rechter op verzoek van de echtgenoten
gezamenlijk of van een van hen (art. 1:150). Is er sprake van een gezamenlijk verzoek van de
echtgenoten, dan heeft de rechter enkel vast te stellen dat dit verzoek is gegrond op hun
beider oordeel dat het huwelijk duurzaam is ontwricht (art. 1:154).

Het daadwerkelijke moment van echtscheiding is het moment van inschrijving van de
rechterlijke beschikking in de registers van de burgerlijke stand (art. 1:163 lid 1). Het verzoek
tot inschrijving dient te zijn gedaan binnen zes maanden na de dag waarop de
echtscheidingsbeschikking in kracht van de gewijsde is gegaan (art. 1:163 lid 3).

Voorwaarden partneralimentatie:
- de alimentatiegerechtigde echtgenoot heeft niet voldoende inkomsten tot zijn
levensonderhoud
- en kan deze in redelijkheid ook niet kan verwerven

-> het gaat hier om een redelijke afweging door de rechter, waarbij behoefte/behoeftigheid
en draagkracht van respectievelijk de alimentatiegerechtigde en de alimentatieplichtige een
rol spelen.

De alimentatieplicht eindigt, tenzij de rechter een kortere termijn heeft vastgesteld, 12 jaren
na inschrijving van de echtscheidingsbeschikking (art. 1:157 lid 4 jo. lid 3).

Indien echter de duur van het huwelijk niet meer bedraagt van 5 jaren en uit dit huwelijk
geen kinderen zijn geboren, eindigt de verplichting van rechtswege na het verstrijken van
een termijn die gelijk is aan de duur van het huwelijk.

Door het indienen van een verzoek tot scheiding van tafel en bed wordt de
huwelijksgemeenschap van rechtswege ontbonden (art. 1:99 lid 1). Aanleiding hiervoor kan
zijn gok- of alcoholverslaving.

Willen de echtgenoten, na te zijn gescheiden van tafel en bed, alsnog hun huwelijk
ontbinden en dienen zij daartoe een verzoek in, dan zal de rechter de ontbinding uitspreken
(art. 1:181).

Dient slechts één der echtgenoten een verzoek in, dan zal de rechter het huwelijk ontbinden,
indien de scheiding van tafel en bed ten minste 3 jaar heeft geduurd (art. 1:179 lid 1).

Geboorte:
 erkenning
 een gerechtelijke vaststelling van het ouderschap
 adoptie

Bloedverwanten zijn dus zij die door geboorte(n) – of wat de wet daarmee gelijkstelt – met
elkaar verbonden. Dit kan zijn omdat de een van de ander afstamt (bloedverwantschap in de
rechte lijn) of omdat ze een stamhouder delen (bloedverwantschap in zijlijn).