Letselschade en beroepsziekten hoorcollege 5 – Fokke Visser
Begroting van letselschade
Fokke Visser werkt bij Dekra Expert, zij begroten schades. Hij houdt zich bezig met
letsel, met personenschade. Dat doen ze alleen en uitsluitend voor verzekeraars. De
verzekeraar huurt Dekra in en vraag: help ons bij het verdedigen van de schade. Ik voel
me geen belangenbehartiger van de verzekeraar, dat heeft een verzekeraar niet nodig.
Daar zitten allemaal professionals. Daar praat je ook heel anders mee dan met
slachtoffers. Ik probeer het altijd neutraal te doen. Dat zeg ik nooit tegen slachtoffers;
dat nemen ze niet van mij aan. Maar we proberen schade neutraal en objectief te
beoordelen en daar een advies over te geven aan onze opdrachtgevers: de verzekeraars.
Het recht en de rechtspraak die we vandaag gaan behandelen is in Nederland vrij
slachtoffervriendelijk. Het zijn geen Amerikaanse toestanden hier. Ik kom hier op
persoonlijke titel, niet namens Dekra. Het is echt mijn eigen verhaal.
Toekomstschade
- Verlies van arbeidsvermogen
- Smartengeld / Affectieschade
- Kapitalisatie
Vertragingsschade
- Wettelijke regeling
- Berekening
Voordeelstoerekening
- Wat is voordeel
- Voorwaarden
- Toepassing
Het thema is al verteld: de begroting van letselschade. Je hebt natuurlijk schade en dan
is ontstaat de vraag: hoeveel schade? Hoeveel schade er is is best lastig. We gaan het
opdelen. De belangrijkste vraag als je gaat begroten is waarschijnlijk de toekomst, dat
beslaat voor veel mensen de grootste periode. Vertragingsschade, als je te laat
uitbetaald ontstaan er neveneffecten: vertraging, en ook schade. Voordeelstoerekening is
lastig, je kan het zien als een schadeaspect maar ook als een causaliteitsaspect. Dat
komt: schade is eigenlijk al een causaal begrip. Er is iets gebeurt waardoor die
vermindering is ontstaan. Als je kijkt naar schade kun je het bijna niet los zien van de
oorzaak. Toch gaan we kijken bij voordeel dat een bepaalde schade veroorzakende
gebeurtenis ook wel eens een voordeel met zich mee kan brengen. Wat moet je met dat
voordeel? Kan je zeggen dat daardoor schade wordt verminderd? Mag dat slachtoffer dat
voordeel in eigen zak steken? Soms wel en soms niet, daar gaan we later naar kijken.
Soorten schade
• Verlies van arbeidsvermogen
• Pensioenschade
• Verlies van zelfwerkzaamheid
• Huishoudelijke hulp
• Smartengeld
• Affectieschade
• Belastingschade
• Diverse kosten (vervoer, medisch)
• (e.a.)
Om welke schade kan het nou gaan bij letselschade? Het meest voorkomende en
misschien ook wel de belangrijkste is verlies van arbeidsvermogen: inkomensschade.
Pensioenschade is eigenlijk ook een soort verlies van arbeidsvermogen. Als je minder
,kunt werken heb je minder pensioen: pensioenschade. Onder verlies van
zelfwerkzaamheid gaat het als je niet meer je eigen huis/tuin kan onderhouden etc. Dan
heb je hulptroepen nodig die jou daarbij gaan helpen, dan is het beoordeelbare schade.
Huishoudelijke hulp geldt hetzelfde voor. Bij smartengeld gaan we kort stilstaan. Dat is
immateriële schade in plaats van materiële schade zoals de andere posten. Het is dus
een hoofdstuk apart. Affectieschade houdt daar ook weer mee verband. We gaan kijken
wat het verschil is. Belastingschade komt ook voor. De fiscus gaat meekijken als je een
groot bedrag krijgt, schade valt in box 3, dat is vermogen en dat wordt belast. Die
schade had je anders niet gehad, zoveel geld had je anders niet in een klap op je
rekening. En er zijn diverse andere schadeposten die een rol kunnen spelen maar daar
staan we verder niet bij stil.
Casus: verlies van arbeidsvermogen
• Bart (35), al 10 jaar succesvol trainee bij een bank
• Opleidingstraject richting managementfunctie
• Verkeersongeval lichte hersenschudding (6 wk)
• Tevens: ernstige depressiviteit (blijvende a.o.)
• Psychiater: faalangst, perfectionisme
• Na 2 jaar: WIA-uitkering
• Hoe hoog is de schade?
• WA-partij: causaliteitsverweer mogelijk?
Ik begin bij het verlies van arbeidsvermogen. Ik koppel er een voorbeeld aan. Iemand
van 35. Voor Bart is kenmerkend dat hij een carrièreman is. Hij is begonnen bij een
bank, hij is trainee. Hij wordt begeleid naar de volgende carrière stappen. Hij wilde
richting management. Hij krijgt een verkeersongeval en loopt een hersenschudding op.
Dat is niet heel zwaar letsel, vaak herstel je na zes weken. Maar hij raak het spoor
bijster, hij wordt depressief. Dat hoef je niet te worden bij een hersenschudding, maar hij
wordt het wel. Je moet even aannemen dat het te maken heeft met dat ongeval. De hele
situatie rond het ongeval deprimeert hem. Hij komt er niet goed bovenop. De psychiater
zegt: het komt ook wel omdat je faalangst hebt. Nu voelt het alsof je faalt en daarom
krijg je problemen. Na twee jaar ziekte komt hij zelfs in de WIA. Hij komt niet meer terug
naar de bank, hij heeft dus ook inkomensschade. Hoeveel schade dan? En kun je iets
met die depressiviteit als verzekeraar. De veroorzaker kan zeggen: ik heb een
hersenschudding veroorzaakt maar ik heb niet veroorzaakt dat je zo gevoelig bent dat je
daardoor helemaal depressief wordt. Dat karakter van die man kun je een bepaalde vorm
van predispositie noemen. Daarmee bedoelen we een soort kwetsbaarheid/labiel
evenwicht, waarvan je voor dat ongeval nog niets had gezien. Het is er wel maar het
heeft nog nooit voor problemen gezorgd. Die jongen was altijd al faalangstig, maar hij
kon daar altijd nog mee functioneren. Tot het ongeval. Dan worden opeens die
eigenschappen wel een probleem.
Hoeveel schade leidt hij nou?
Hoeveel schade leidt hij nou eigenlijk en hoe bekijk je dat? Je gaat kijken hoeveel hij
mist. Hoeveel had hij zonder ongeval verdient? Het fictieve scenario. Zijn
verdienvermogen zonder ongeluk. Dan neem je eigenlijk al snel aan dat hij verder zou
zijn gegaan met dat carrièrepad. Dan ga je kijken naar in welke schaal hij dan valt. Je
gaat kijken naar zijn capaciteit/potentie.
Je gaat ook kijken naar nu: wat is er aan de hand? Hoeveel krijg je nu? Hoeveel procent
krijg je uitbetaald tijdens ziekte? Het kan zijn dat je een uitkering krijgt, en dan betaalt
dat je inkomen. En ik heb nog even genoemd dat we kijken naar een werknemer, maar
je kan precies hetzelfde doen bij een zelfstandige. Die verdient ook zijn inkomen, maar
dan uit onderneming. Dan kijk je wat voor invloed het ongeval heeft op het
verdienvermogen in die onderneming, dus het systeem blijft hetzelfde
, Verlies van arbeidsvermogen (VAV)
• Definitie: “het verlies van het vermogen om arbeid te verrichten en daarmee
inkomsten te verwerven”
• Ook wel genoemd: verlies van verdienvermogen
Methode:
• Vergelijking situaties zonder en na ongeval
• Zonder ongeval, fictief scenario:
tredes in de schaal, carrièreontwikkeling etc.
• Na ongeval, werkelijk scenario:
doorbetaling tijdens ziekte, WIA/WW/bijstand etc.
• Werknemer / zelfstandige
De bovenste lijn is de lijn van het inkomen zonder ongeval. Je ziet dat de gedachte is dat
hij carrière zou maken: dat zijn inkomen navenant zou stijgen. Die onderste lijn zie je
vanaf het ongeval dalen. Dat is dus het gaat waarmee hij te maken krijgt. Hij zakt terug.
Dat verschil daartussen is de schade. Wat je in de praktijk probeert te doen is om dat per
jaar te begroten. We hebben dan een jaarschade. Dat zijn die balkjes. Die daling van dat
inkomen is in dit schema met een boogje, dat zal zich in de praktijk niet zoveel
voordoen. Meestal gaat het stapsgewijs. Je verdient minder dan zonder ongeval, daar
gaat het om. Moment expertise: het moment dat de blijvende situatie medisch wordt
onderzocht. Dat doe je omdat je wil proberen te schatten hoe het in de toekomst verder
met zo iemand zal gaan.
Berekening van VAV
• Berekening:
- zonder ongeval: € ………. (o.a.: carrière?)
- af: na ongeval: € ………. (o.a.: uitkering?)
Schade: € ……….
• Verbetering door ongeval?
• Uitgangspunt is netto besteedbaar inkomen
• Dus rekening houden met wijzigingen in fiscale sfeer, bijvoorbeeld:
- Hypotheekrente (daling aftrek?)
Begroting van letselschade
Fokke Visser werkt bij Dekra Expert, zij begroten schades. Hij houdt zich bezig met
letsel, met personenschade. Dat doen ze alleen en uitsluitend voor verzekeraars. De
verzekeraar huurt Dekra in en vraag: help ons bij het verdedigen van de schade. Ik voel
me geen belangenbehartiger van de verzekeraar, dat heeft een verzekeraar niet nodig.
Daar zitten allemaal professionals. Daar praat je ook heel anders mee dan met
slachtoffers. Ik probeer het altijd neutraal te doen. Dat zeg ik nooit tegen slachtoffers;
dat nemen ze niet van mij aan. Maar we proberen schade neutraal en objectief te
beoordelen en daar een advies over te geven aan onze opdrachtgevers: de verzekeraars.
Het recht en de rechtspraak die we vandaag gaan behandelen is in Nederland vrij
slachtoffervriendelijk. Het zijn geen Amerikaanse toestanden hier. Ik kom hier op
persoonlijke titel, niet namens Dekra. Het is echt mijn eigen verhaal.
Toekomstschade
- Verlies van arbeidsvermogen
- Smartengeld / Affectieschade
- Kapitalisatie
Vertragingsschade
- Wettelijke regeling
- Berekening
Voordeelstoerekening
- Wat is voordeel
- Voorwaarden
- Toepassing
Het thema is al verteld: de begroting van letselschade. Je hebt natuurlijk schade en dan
is ontstaat de vraag: hoeveel schade? Hoeveel schade er is is best lastig. We gaan het
opdelen. De belangrijkste vraag als je gaat begroten is waarschijnlijk de toekomst, dat
beslaat voor veel mensen de grootste periode. Vertragingsschade, als je te laat
uitbetaald ontstaan er neveneffecten: vertraging, en ook schade. Voordeelstoerekening is
lastig, je kan het zien als een schadeaspect maar ook als een causaliteitsaspect. Dat
komt: schade is eigenlijk al een causaal begrip. Er is iets gebeurt waardoor die
vermindering is ontstaan. Als je kijkt naar schade kun je het bijna niet los zien van de
oorzaak. Toch gaan we kijken bij voordeel dat een bepaalde schade veroorzakende
gebeurtenis ook wel eens een voordeel met zich mee kan brengen. Wat moet je met dat
voordeel? Kan je zeggen dat daardoor schade wordt verminderd? Mag dat slachtoffer dat
voordeel in eigen zak steken? Soms wel en soms niet, daar gaan we later naar kijken.
Soorten schade
• Verlies van arbeidsvermogen
• Pensioenschade
• Verlies van zelfwerkzaamheid
• Huishoudelijke hulp
• Smartengeld
• Affectieschade
• Belastingschade
• Diverse kosten (vervoer, medisch)
• (e.a.)
Om welke schade kan het nou gaan bij letselschade? Het meest voorkomende en
misschien ook wel de belangrijkste is verlies van arbeidsvermogen: inkomensschade.
Pensioenschade is eigenlijk ook een soort verlies van arbeidsvermogen. Als je minder
,kunt werken heb je minder pensioen: pensioenschade. Onder verlies van
zelfwerkzaamheid gaat het als je niet meer je eigen huis/tuin kan onderhouden etc. Dan
heb je hulptroepen nodig die jou daarbij gaan helpen, dan is het beoordeelbare schade.
Huishoudelijke hulp geldt hetzelfde voor. Bij smartengeld gaan we kort stilstaan. Dat is
immateriële schade in plaats van materiële schade zoals de andere posten. Het is dus
een hoofdstuk apart. Affectieschade houdt daar ook weer mee verband. We gaan kijken
wat het verschil is. Belastingschade komt ook voor. De fiscus gaat meekijken als je een
groot bedrag krijgt, schade valt in box 3, dat is vermogen en dat wordt belast. Die
schade had je anders niet gehad, zoveel geld had je anders niet in een klap op je
rekening. En er zijn diverse andere schadeposten die een rol kunnen spelen maar daar
staan we verder niet bij stil.
Casus: verlies van arbeidsvermogen
• Bart (35), al 10 jaar succesvol trainee bij een bank
• Opleidingstraject richting managementfunctie
• Verkeersongeval lichte hersenschudding (6 wk)
• Tevens: ernstige depressiviteit (blijvende a.o.)
• Psychiater: faalangst, perfectionisme
• Na 2 jaar: WIA-uitkering
• Hoe hoog is de schade?
• WA-partij: causaliteitsverweer mogelijk?
Ik begin bij het verlies van arbeidsvermogen. Ik koppel er een voorbeeld aan. Iemand
van 35. Voor Bart is kenmerkend dat hij een carrièreman is. Hij is begonnen bij een
bank, hij is trainee. Hij wordt begeleid naar de volgende carrière stappen. Hij wilde
richting management. Hij krijgt een verkeersongeval en loopt een hersenschudding op.
Dat is niet heel zwaar letsel, vaak herstel je na zes weken. Maar hij raak het spoor
bijster, hij wordt depressief. Dat hoef je niet te worden bij een hersenschudding, maar hij
wordt het wel. Je moet even aannemen dat het te maken heeft met dat ongeval. De hele
situatie rond het ongeval deprimeert hem. Hij komt er niet goed bovenop. De psychiater
zegt: het komt ook wel omdat je faalangst hebt. Nu voelt het alsof je faalt en daarom
krijg je problemen. Na twee jaar ziekte komt hij zelfs in de WIA. Hij komt niet meer terug
naar de bank, hij heeft dus ook inkomensschade. Hoeveel schade dan? En kun je iets
met die depressiviteit als verzekeraar. De veroorzaker kan zeggen: ik heb een
hersenschudding veroorzaakt maar ik heb niet veroorzaakt dat je zo gevoelig bent dat je
daardoor helemaal depressief wordt. Dat karakter van die man kun je een bepaalde vorm
van predispositie noemen. Daarmee bedoelen we een soort kwetsbaarheid/labiel
evenwicht, waarvan je voor dat ongeval nog niets had gezien. Het is er wel maar het
heeft nog nooit voor problemen gezorgd. Die jongen was altijd al faalangstig, maar hij
kon daar altijd nog mee functioneren. Tot het ongeval. Dan worden opeens die
eigenschappen wel een probleem.
Hoeveel schade leidt hij nou?
Hoeveel schade leidt hij nou eigenlijk en hoe bekijk je dat? Je gaat kijken hoeveel hij
mist. Hoeveel had hij zonder ongeval verdient? Het fictieve scenario. Zijn
verdienvermogen zonder ongeluk. Dan neem je eigenlijk al snel aan dat hij verder zou
zijn gegaan met dat carrièrepad. Dan ga je kijken naar in welke schaal hij dan valt. Je
gaat kijken naar zijn capaciteit/potentie.
Je gaat ook kijken naar nu: wat is er aan de hand? Hoeveel krijg je nu? Hoeveel procent
krijg je uitbetaald tijdens ziekte? Het kan zijn dat je een uitkering krijgt, en dan betaalt
dat je inkomen. En ik heb nog even genoemd dat we kijken naar een werknemer, maar
je kan precies hetzelfde doen bij een zelfstandige. Die verdient ook zijn inkomen, maar
dan uit onderneming. Dan kijk je wat voor invloed het ongeval heeft op het
verdienvermogen in die onderneming, dus het systeem blijft hetzelfde
, Verlies van arbeidsvermogen (VAV)
• Definitie: “het verlies van het vermogen om arbeid te verrichten en daarmee
inkomsten te verwerven”
• Ook wel genoemd: verlies van verdienvermogen
Methode:
• Vergelijking situaties zonder en na ongeval
• Zonder ongeval, fictief scenario:
tredes in de schaal, carrièreontwikkeling etc.
• Na ongeval, werkelijk scenario:
doorbetaling tijdens ziekte, WIA/WW/bijstand etc.
• Werknemer / zelfstandige
De bovenste lijn is de lijn van het inkomen zonder ongeval. Je ziet dat de gedachte is dat
hij carrière zou maken: dat zijn inkomen navenant zou stijgen. Die onderste lijn zie je
vanaf het ongeval dalen. Dat is dus het gaat waarmee hij te maken krijgt. Hij zakt terug.
Dat verschil daartussen is de schade. Wat je in de praktijk probeert te doen is om dat per
jaar te begroten. We hebben dan een jaarschade. Dat zijn die balkjes. Die daling van dat
inkomen is in dit schema met een boogje, dat zal zich in de praktijk niet zoveel
voordoen. Meestal gaat het stapsgewijs. Je verdient minder dan zonder ongeval, daar
gaat het om. Moment expertise: het moment dat de blijvende situatie medisch wordt
onderzocht. Dat doe je omdat je wil proberen te schatten hoe het in de toekomst verder
met zo iemand zal gaan.
Berekening van VAV
• Berekening:
- zonder ongeval: € ………. (o.a.: carrière?)
- af: na ongeval: € ………. (o.a.: uitkering?)
Schade: € ……….
• Verbetering door ongeval?
• Uitgangspunt is netto besteedbaar inkomen
• Dus rekening houden met wijzigingen in fiscale sfeer, bijvoorbeeld:
- Hypotheekrente (daling aftrek?)
