Meten, meetkunde en verbanden
Meten is het getalsmatig grip krijgen op eigenschappen van de wereld.
Meetkunde is het begrijpen en beschrijven van de ruimte om ons heen in rekenwiskunde
termen.
- Ontluikend maatbesef
o Vergelijken en ordenen
Vanaf groep 1
o Afpassen
Vanaf groep 2/3
- Inzicht in meten en maten
o Standaardmaten en meetreferenties
Vanaf groep ¾
o Hanteren van meetinstrumenten.
o Maatverfijning
Vanaf groep 4/5
- Formeel redeneren en rekenen met maten en grootheden
o Inzicht in het metriek stelsel
Vanaf groep 6/7
o Herleiden en omrekenen van maten
o samengestelde grootheden
Vanaf groep 7/8
Vanaf groep 3 of 4 leren kinderen standaardmaten te gebruiken, zoals meter, liter en
kilogram. Ze leren een passende maat te kiezen en leren de tientallige samenhang van maten
bij verschillende grootheden kennen.
Inventarisatie meetonderwijs
Jonge kinderen zijn volop bezig met verkennen van de wereld om hen heen spelenderwijs
ervaren ze dat sommige situaties aanleiding zijn om te tellen. Ook komen ze in aanraking met
verschillen tussen voorwerpen of personen en beginnen ze te vergelijken. Bijvoorbeeld wie
langer is, wie het verst kan springen etc.
Ook kunnen jonge kinderen aanvankelijk denken dat er altijd meer ranja in een hoog glas
gaat dan in een laag glas en dat de hoeveelheid ranja minder wordt als het wordt
overgegoten in een laag glas. Ze beheersen het conservatieprincipe nog niet: het inzicht dat
verandering van vorm niet van invloed is op de hoeveelheid.
Vergelijken
Een eerste vorm van meten is dat kinderen twee of meer objecten direct vergelijken. Bij
lengte kan dat door ze tegen elkaar te plaatsen. Door het vergelijken behaald uit te voeren
kun je meer dan twee voorwerpen met elkaar vergelijken en wordt een ordening mogelijk.
Zo ordenen op de grond van een eigenschap wordt seriëren genoemd.
, Afpassen
Afpassen met een maat leren jonge kinderen het eerst met de grootheid lengte. Ze gebruiken
aanvankelijk een natuurlijke maat of een andere afgesprongen maat.
Afpassen lesdoel:
Een cirkel afpassen met een afgesproken maat schoenen. Ze gaan de cirkel vullen met
schoenen en dan kijken hoeveel schoenen er in de cirkel passen. Ze leren hiermee ervaring
op te doen met meten en natuurlijke maten.
1. Conservatie
a. Het leren inzien dat een hoeveelheid hetzelfde blijft, ook al verandert de vorm
en ziet het er op het oog anders uit. ‘Rij blokjes worde niet groter als je de
blokjes verder uit elkaar legt.”
2. Correspondentie
a. Het leggen van een-op-een relaties. Belangrijk voor het leren tellen. ‘Is er voor
elk ei een eierdopje?’
3. Classificatie:
a. Het maken van groepjes van dezelfde objecten op basis van een of meer
gemeenschappelijke kenmerken. ‘Alle auto’s van hout.’
4. Seriatie
a. Het ordenen van objecten, aanbrengen van een volgorde op basis van
verschillen. ‘Klein, kleiner, kleinst.’
Inzichten in meten en maten
Introductie standaardmaten
De meter is vaak de eerste standaardmaat die kinderen kennen. Om leerlingen vertrouwd te
maken met standaard lengtematen worden ze vaak gerelateerd aan eigen lichaamsmaten.
Door zelf te meten met linialen, maatbekers en weegschalen raken kinderen in de loop van
groep ¾ steeds meer vertrouwd met de standaardmaten centimeter, liter en kilogram. In het
onderwijs kun je dat benutten door aandacht te schenken aan het herkennen van die maten
op allerlei verpakkingsmateriaal of bij het meten van het eigen lichaam.
Voorbeeld:
Laat de kinderen een muurkrant maken aan de hand van magazines, reclamefolders en
tijdschriften waarin verschillende meetgetallen in te vinden zijn. Laat de kinderen de maten
die ze tegenkomen uitknippen. Laat ze de gevonden maten in categorieën indelen en
opplakken op een muurkrant. De kinderen leren hierbij de betekenissen van de meetgetallen
en het verschil hiertussen.
Meetinstrumenten hanteren
Hierbij gaat het om = waar begin je precies te meten als je met een meetlint meet en waar
lees je het resultaat af?
Al metende zullen leerlingen ervaren dat er dingen mis kunnen gaan bij het uitvoeren van
een meting. Er wordt aandacht gegeven aan uitvoeren van een meting en het middelen van
de meetresultaten om het effect van meetonnauwkeurigheden op het resultaat te
verkleinen.
Meten is het getalsmatig grip krijgen op eigenschappen van de wereld.
Meetkunde is het begrijpen en beschrijven van de ruimte om ons heen in rekenwiskunde
termen.
- Ontluikend maatbesef
o Vergelijken en ordenen
Vanaf groep 1
o Afpassen
Vanaf groep 2/3
- Inzicht in meten en maten
o Standaardmaten en meetreferenties
Vanaf groep ¾
o Hanteren van meetinstrumenten.
o Maatverfijning
Vanaf groep 4/5
- Formeel redeneren en rekenen met maten en grootheden
o Inzicht in het metriek stelsel
Vanaf groep 6/7
o Herleiden en omrekenen van maten
o samengestelde grootheden
Vanaf groep 7/8
Vanaf groep 3 of 4 leren kinderen standaardmaten te gebruiken, zoals meter, liter en
kilogram. Ze leren een passende maat te kiezen en leren de tientallige samenhang van maten
bij verschillende grootheden kennen.
Inventarisatie meetonderwijs
Jonge kinderen zijn volop bezig met verkennen van de wereld om hen heen spelenderwijs
ervaren ze dat sommige situaties aanleiding zijn om te tellen. Ook komen ze in aanraking met
verschillen tussen voorwerpen of personen en beginnen ze te vergelijken. Bijvoorbeeld wie
langer is, wie het verst kan springen etc.
Ook kunnen jonge kinderen aanvankelijk denken dat er altijd meer ranja in een hoog glas
gaat dan in een laag glas en dat de hoeveelheid ranja minder wordt als het wordt
overgegoten in een laag glas. Ze beheersen het conservatieprincipe nog niet: het inzicht dat
verandering van vorm niet van invloed is op de hoeveelheid.
Vergelijken
Een eerste vorm van meten is dat kinderen twee of meer objecten direct vergelijken. Bij
lengte kan dat door ze tegen elkaar te plaatsen. Door het vergelijken behaald uit te voeren
kun je meer dan twee voorwerpen met elkaar vergelijken en wordt een ordening mogelijk.
Zo ordenen op de grond van een eigenschap wordt seriëren genoemd.
, Afpassen
Afpassen met een maat leren jonge kinderen het eerst met de grootheid lengte. Ze gebruiken
aanvankelijk een natuurlijke maat of een andere afgesprongen maat.
Afpassen lesdoel:
Een cirkel afpassen met een afgesproken maat schoenen. Ze gaan de cirkel vullen met
schoenen en dan kijken hoeveel schoenen er in de cirkel passen. Ze leren hiermee ervaring
op te doen met meten en natuurlijke maten.
1. Conservatie
a. Het leren inzien dat een hoeveelheid hetzelfde blijft, ook al verandert de vorm
en ziet het er op het oog anders uit. ‘Rij blokjes worde niet groter als je de
blokjes verder uit elkaar legt.”
2. Correspondentie
a. Het leggen van een-op-een relaties. Belangrijk voor het leren tellen. ‘Is er voor
elk ei een eierdopje?’
3. Classificatie:
a. Het maken van groepjes van dezelfde objecten op basis van een of meer
gemeenschappelijke kenmerken. ‘Alle auto’s van hout.’
4. Seriatie
a. Het ordenen van objecten, aanbrengen van een volgorde op basis van
verschillen. ‘Klein, kleiner, kleinst.’
Inzichten in meten en maten
Introductie standaardmaten
De meter is vaak de eerste standaardmaat die kinderen kennen. Om leerlingen vertrouwd te
maken met standaard lengtematen worden ze vaak gerelateerd aan eigen lichaamsmaten.
Door zelf te meten met linialen, maatbekers en weegschalen raken kinderen in de loop van
groep ¾ steeds meer vertrouwd met de standaardmaten centimeter, liter en kilogram. In het
onderwijs kun je dat benutten door aandacht te schenken aan het herkennen van die maten
op allerlei verpakkingsmateriaal of bij het meten van het eigen lichaam.
Voorbeeld:
Laat de kinderen een muurkrant maken aan de hand van magazines, reclamefolders en
tijdschriften waarin verschillende meetgetallen in te vinden zijn. Laat de kinderen de maten
die ze tegenkomen uitknippen. Laat ze de gevonden maten in categorieën indelen en
opplakken op een muurkrant. De kinderen leren hierbij de betekenissen van de meetgetallen
en het verschil hiertussen.
Meetinstrumenten hanteren
Hierbij gaat het om = waar begin je precies te meten als je met een meetlint meet en waar
lees je het resultaat af?
Al metende zullen leerlingen ervaren dat er dingen mis kunnen gaan bij het uitvoeren van
een meting. Er wordt aandacht gegeven aan uitvoeren van een meting en het middelen van
de meetresultaten om het effect van meetonnauwkeurigheden op het resultaat te
verkleinen.
