ORTHO samenvatting
Reader Hoofdstuk 1
Pedagogiek is een risicovol vak: kan soms leiden tot niet gewenste uitkomsten
(iatrogenische effecten). Manier om dit te voorkomen is door te werken met
protocollen; systemen van regels die juiste procedures beschrijven in specifieke
situaties.
Je moet geduld hebben en afstand kunnen nemen van je cliënt om professionele
taken goed te kunnen vervullen.
Doel is de cliënten een optimale ontwikkeling en gezondheid te geven;
o Cliënten van pedagoog zijn kinderen of oudere personen in de
maatschappij die cognitief en emotioneel functioneren als kinderen.
Cliënten kunnen ook opvoeders van de kinderen zijn.
o Gezondheid (WHO): een staat van compleet fysiek, mentaal en sociaal
welbevinden en niet de afwezigheid van ziekte of handicap
Wat verstaan wordt onder het verbeteren van gezondheid kan verschillen tussen
culturen en maatschappijen.
Als professional moet je rekening houden met bepaalde tradities en ze
aanmoedigen als ze niet schadelijk zijn voor het kind.
Professional kan daarnaast gemeenschappen van consensus als bron gebruiken
voor de definitie van gezondheid. 3 verschillende consensus strategieën:
1. Een gemeenschap kan direct betrokken zijn bij het definiëren van wat een
gepaste interventie/gewenst gedrag is in Eigen Kracht Conferenties.
2. Combinatie gebruiken van wetgeving en vaak gebruikte maatregelen om
gezondheid te optimaliseren als indicator van consensus in de huidige
maatschappij
3. De wetenschappelijke maatschappij als referentie gebruiken voor de
consensus. De DSM-5 geeft duidelijk aan wat gezien wordt als ongezond
gedrag.
Professionals gebruiken niet alleen instrumenten die al beschikbaar zijn, maar
ontwikkelen en valideren ook instrumenten voor diagnose, interventies en
modellen van implementatie
Idee van Vygotsky en Jantzen: kinderen of volwassenen die niet in staat zijn om
een functionele beperking en de gevolgen ervan te begrijpen en te reguleren, kan
niet verantwoordelijk gehouden worden.
Professionals gebruiken primair interpersoonlijke relaties en non-invasieve
hulpmiddelen om de cliënt zijn welbevinden te verhogen. Als er iets mis is met
het psychisch of neurologisch functioneren
Negatieve consequenties van pedagogische werk zijn iatrogenische effecten, vaal
wanneer professionals onbewust hebben bijgedragen als het niet optimaal
functioneren van het individu.
Aan het (te snel) toekennen van een label (bv ADHD) kunnen ook negatieve
effecten zitten. Als bijvoorbeeld door het label meteen het ‘bijbehorende’
medicijn wordt voorgeschreven met negatieve bijwerkingen. Ook kan label
, zorgen dat volwassenen anders met een kind omgaan; reactieve pathogenische
effecten.
2 soorten mogelijke negatieve effecten van een interventie:
o contagion effects: wanneer kinderen met dezelfde karakteristieken
(internaliserende of externaliserende problemen) bij elkaar in een groep
geplaatst worden
o restrictie van leermogelijkheden vind plaats als kinderen niet mogen
deelnemen aan activiteiten die belangrijk zijn voor de ontwikkeling en het
welbevinden (door bv een leerprobleem of verstandelijke beperking). Kan
ook het geval zijn dat kind te laag wordt ingeschat en daarom niet wordt
uitgedaagd.
Protocollen zijn een set regels die de juiste procedures en manier van
gedragingen omschrijven in bepaalde situaties. Kan naar worden verwezen
wanneer professional beslissing moet maken.
Protocollen kan de creativiteit en flexibiliteit van een professional belemmeren.
Werknemer moet niet door protocol worden belemmert nieuwe oplossingen te
bedenken voor cliënten.
Onder de 18 is verzorger/ouder verantwoordelijk voor het kind (met
uitzondering van bepaalde verstandelijke gehandicapte groepen). Dit wil niet
zeggen dat kind geen zelfbeschikking heeft en mag wel zelf meebeslissen over
ontwikkeling en interventies/behandelingen.
,Artikel Vygotskij (van der Veer)
Wundt, Pavlov, Watson, Freud en Piaget worden tot de top grote namen uit de
psychologie gerekend.
Dat werk van Vygtoskij pas laat bekend rijkt wordt door taalbarrière (Russisch
psycholoog) en politieke factoren verklaard.
Heeft o.a. bijdrage geleverd aan het debat over het belang van aanleg/milieu
Werden in dit debat vaak 2 extreme standpunten onderscheiden
o Aanhangers van het rationalisme en nativisme zijn van mening dat alle
mentale processen in essentie in aanleg gegeven zijn. Bij een optimale
omgeving ontplooien deze processen zich vanzelf tot zij hun volwassen
vorm bereikt hebben. Ontwikkeling wordt opgevat als
groei/rijpingsproces. Taak van ouders is optimale omstandigheden voor
dit rijpingsproces te scheppen
o Empiristen stellen dat alle mentale processen in principe volledig door
omgevingsfactoren bepaald worden. Tet kind komt als onbeschreven blad
ter wereld.
Tegenwoordig wordt niet 1 van beide standpunten ingenomen. Door
tweelingonderzoek werd meer duidelijk.
De meeste onderzoekers zeggen dat zowel erfelijkheid als milieu een bijdrage
levert aan de ontwikkeling van een kind. Nog debat wordt de grootte van de
respectievelijke bijdragen.
Volgens vygotskij nadelen aan tweelingonderzoek over bijdrage
erfelijkheid/milieu:
o Het milieu wordt ten onrechte gezien als absolute en onveranderlijke
factoren. > invloed hangt af van leeftijd (ontwikkelingsniveau) en
persoonlijkheid van het kind. Ervaren eenzelfde omgeving verschilt. De
sociale omgeving verandert mee met het kind.
o Traditionele intelligentietest werd beschouwd als een ‘hopeloos
atheoretisch en ondoorzichtig middel”. Meten van prestatie gaf geen
goede indruk van de ontwikkelingsmogelijkheid van een kind. IQ-score is
slechts een momentopname. Gebruik maken van intelligentietests
resulteert vaak in en negatieve karakterisering van het kind.
Vygotskij wil onderzoeken hoe bij een bepaald psychisch proces aanleg- en
milieufactoren in elkaar krijgen. Onderscheid:
o Lagere psychische processen: in aanleg gegeven en passief van aard.
Eenvoudige reflexen (kniepeesreflex), waarneming en geheugen.
o Hogere psychische processen: gevormd in de menselijke beschaving.
Hebben actief karakter en verlopen met behulp van taal.
Waarneming van het kind kan dus veranderen naarmate zijn taal
die van volwassene meer benadert.
Taal tilt elke mentale functie op een hoger plan maar speelt ook een
rol bij ontstaan van een systeem van psychische processen. Visuele
waarneming, aandacht en geheugen raken door de taal
getransformeerd en met elkaar verboden.
, In Vygotskij’s theorie maakt het kind zich culturele instrumenten (vooral taal)
eigen en daarmee transformeert hij lagere tot hogere psychische processen.
De lagere natuurlijke processen spelen nog wel een rol in het menselijk
functioneren, maar wel van ondergeschikt belang.
Intelligent functioneren wordt naar de mening van Vygotskij grotendeels bepaald
door de mate waarin een kind zich culturele instrumenten eigen maakt. Het
zwaartepunt ligt daarmee meer op de omgeving dan op aanleg.
Kritiek:
o Kind wordt weergegeven als een passief, reactief wezen. Een zuigeling
blijkt echter al actief op zoek te zijn naar prikkels
o Hoe komen individuele verschillen in de theorie tot stand? Voorziet zijn
theorie in aangeboren verschillen in het zich eigen maken van culturele
instrumenten?
Reader Hoofdstuk 1
Pedagogiek is een risicovol vak: kan soms leiden tot niet gewenste uitkomsten
(iatrogenische effecten). Manier om dit te voorkomen is door te werken met
protocollen; systemen van regels die juiste procedures beschrijven in specifieke
situaties.
Je moet geduld hebben en afstand kunnen nemen van je cliënt om professionele
taken goed te kunnen vervullen.
Doel is de cliënten een optimale ontwikkeling en gezondheid te geven;
o Cliënten van pedagoog zijn kinderen of oudere personen in de
maatschappij die cognitief en emotioneel functioneren als kinderen.
Cliënten kunnen ook opvoeders van de kinderen zijn.
o Gezondheid (WHO): een staat van compleet fysiek, mentaal en sociaal
welbevinden en niet de afwezigheid van ziekte of handicap
Wat verstaan wordt onder het verbeteren van gezondheid kan verschillen tussen
culturen en maatschappijen.
Als professional moet je rekening houden met bepaalde tradities en ze
aanmoedigen als ze niet schadelijk zijn voor het kind.
Professional kan daarnaast gemeenschappen van consensus als bron gebruiken
voor de definitie van gezondheid. 3 verschillende consensus strategieën:
1. Een gemeenschap kan direct betrokken zijn bij het definiëren van wat een
gepaste interventie/gewenst gedrag is in Eigen Kracht Conferenties.
2. Combinatie gebruiken van wetgeving en vaak gebruikte maatregelen om
gezondheid te optimaliseren als indicator van consensus in de huidige
maatschappij
3. De wetenschappelijke maatschappij als referentie gebruiken voor de
consensus. De DSM-5 geeft duidelijk aan wat gezien wordt als ongezond
gedrag.
Professionals gebruiken niet alleen instrumenten die al beschikbaar zijn, maar
ontwikkelen en valideren ook instrumenten voor diagnose, interventies en
modellen van implementatie
Idee van Vygotsky en Jantzen: kinderen of volwassenen die niet in staat zijn om
een functionele beperking en de gevolgen ervan te begrijpen en te reguleren, kan
niet verantwoordelijk gehouden worden.
Professionals gebruiken primair interpersoonlijke relaties en non-invasieve
hulpmiddelen om de cliënt zijn welbevinden te verhogen. Als er iets mis is met
het psychisch of neurologisch functioneren
Negatieve consequenties van pedagogische werk zijn iatrogenische effecten, vaal
wanneer professionals onbewust hebben bijgedragen als het niet optimaal
functioneren van het individu.
Aan het (te snel) toekennen van een label (bv ADHD) kunnen ook negatieve
effecten zitten. Als bijvoorbeeld door het label meteen het ‘bijbehorende’
medicijn wordt voorgeschreven met negatieve bijwerkingen. Ook kan label
, zorgen dat volwassenen anders met een kind omgaan; reactieve pathogenische
effecten.
2 soorten mogelijke negatieve effecten van een interventie:
o contagion effects: wanneer kinderen met dezelfde karakteristieken
(internaliserende of externaliserende problemen) bij elkaar in een groep
geplaatst worden
o restrictie van leermogelijkheden vind plaats als kinderen niet mogen
deelnemen aan activiteiten die belangrijk zijn voor de ontwikkeling en het
welbevinden (door bv een leerprobleem of verstandelijke beperking). Kan
ook het geval zijn dat kind te laag wordt ingeschat en daarom niet wordt
uitgedaagd.
Protocollen zijn een set regels die de juiste procedures en manier van
gedragingen omschrijven in bepaalde situaties. Kan naar worden verwezen
wanneer professional beslissing moet maken.
Protocollen kan de creativiteit en flexibiliteit van een professional belemmeren.
Werknemer moet niet door protocol worden belemmert nieuwe oplossingen te
bedenken voor cliënten.
Onder de 18 is verzorger/ouder verantwoordelijk voor het kind (met
uitzondering van bepaalde verstandelijke gehandicapte groepen). Dit wil niet
zeggen dat kind geen zelfbeschikking heeft en mag wel zelf meebeslissen over
ontwikkeling en interventies/behandelingen.
,Artikel Vygotskij (van der Veer)
Wundt, Pavlov, Watson, Freud en Piaget worden tot de top grote namen uit de
psychologie gerekend.
Dat werk van Vygtoskij pas laat bekend rijkt wordt door taalbarrière (Russisch
psycholoog) en politieke factoren verklaard.
Heeft o.a. bijdrage geleverd aan het debat over het belang van aanleg/milieu
Werden in dit debat vaak 2 extreme standpunten onderscheiden
o Aanhangers van het rationalisme en nativisme zijn van mening dat alle
mentale processen in essentie in aanleg gegeven zijn. Bij een optimale
omgeving ontplooien deze processen zich vanzelf tot zij hun volwassen
vorm bereikt hebben. Ontwikkeling wordt opgevat als
groei/rijpingsproces. Taak van ouders is optimale omstandigheden voor
dit rijpingsproces te scheppen
o Empiristen stellen dat alle mentale processen in principe volledig door
omgevingsfactoren bepaald worden. Tet kind komt als onbeschreven blad
ter wereld.
Tegenwoordig wordt niet 1 van beide standpunten ingenomen. Door
tweelingonderzoek werd meer duidelijk.
De meeste onderzoekers zeggen dat zowel erfelijkheid als milieu een bijdrage
levert aan de ontwikkeling van een kind. Nog debat wordt de grootte van de
respectievelijke bijdragen.
Volgens vygotskij nadelen aan tweelingonderzoek over bijdrage
erfelijkheid/milieu:
o Het milieu wordt ten onrechte gezien als absolute en onveranderlijke
factoren. > invloed hangt af van leeftijd (ontwikkelingsniveau) en
persoonlijkheid van het kind. Ervaren eenzelfde omgeving verschilt. De
sociale omgeving verandert mee met het kind.
o Traditionele intelligentietest werd beschouwd als een ‘hopeloos
atheoretisch en ondoorzichtig middel”. Meten van prestatie gaf geen
goede indruk van de ontwikkelingsmogelijkheid van een kind. IQ-score is
slechts een momentopname. Gebruik maken van intelligentietests
resulteert vaak in en negatieve karakterisering van het kind.
Vygotskij wil onderzoeken hoe bij een bepaald psychisch proces aanleg- en
milieufactoren in elkaar krijgen. Onderscheid:
o Lagere psychische processen: in aanleg gegeven en passief van aard.
Eenvoudige reflexen (kniepeesreflex), waarneming en geheugen.
o Hogere psychische processen: gevormd in de menselijke beschaving.
Hebben actief karakter en verlopen met behulp van taal.
Waarneming van het kind kan dus veranderen naarmate zijn taal
die van volwassene meer benadert.
Taal tilt elke mentale functie op een hoger plan maar speelt ook een
rol bij ontstaan van een systeem van psychische processen. Visuele
waarneming, aandacht en geheugen raken door de taal
getransformeerd en met elkaar verboden.
, In Vygotskij’s theorie maakt het kind zich culturele instrumenten (vooral taal)
eigen en daarmee transformeert hij lagere tot hogere psychische processen.
De lagere natuurlijke processen spelen nog wel een rol in het menselijk
functioneren, maar wel van ondergeschikt belang.
Intelligent functioneren wordt naar de mening van Vygotskij grotendeels bepaald
door de mate waarin een kind zich culturele instrumenten eigen maakt. Het
zwaartepunt ligt daarmee meer op de omgeving dan op aanleg.
Kritiek:
o Kind wordt weergegeven als een passief, reactief wezen. Een zuigeling
blijkt echter al actief op zoek te zijn naar prikkels
o Hoe komen individuele verschillen in de theorie tot stand? Voorziet zijn
theorie in aangeboren verschillen in het zich eigen maken van culturele
instrumenten?
