Samenvatting Kwame Anthony Appiah, ‘History of Hatred’, The New York Times, 4
Augustus 2002.
Elena van Hattum
Over het verleden zijn we er in het algemeen over eens wanneer er sprake was van racisme, en door
wie. Het is makkelijk het hierover eens te zijn omdat het hierbij gaat over het oordelen van andere
tijden en plekken. → Het is echter veel moeilijker het eens te zijn over de actualiteit: Hoe racistisch is
de VS nu? Wie zijn de racisten?
-Redenen waarom dit zo moeilijk is: 1. Mensen hebben verschillende ideeën over wat er in iemands
anders hoofd gebeurd (motivaties). 2. Mensen hebben verschillende begrippen van de term racisme,
en het is niet duidelijk of de meesten van ons het eens zijn over waarom r acisme fout is. (omdat het
irrationeel is? omdat er sprake is van haat? omdat mensen überhaupt iemands ras herkennen? of
gaat het om de handelingen die er uit ontstaan, zoals ‘institutioneel racisme’, waardoor mensen
benadeeld worden?)
→ De laatste decennia zijn er debatten over deze vragen, waardoor we steeds meer kennis en begrip
hebben over raciale attitudes, de geschiedenis hiervan, welke sociale praktijken hieruit voorkomen en
hoe ras effect heeft op de kansen in het dagelijks leven van individuen.
-Volgens Appiah schrijft Fredrickson in “Racism: A Short History” op duidelijke wijze een meesterlijke
(maar niet onomstreden) synthese. Hij vindt wat Fredrickson schrijft logisch. Het boek is het waard om
te lezen alleen al om Fredricksons baanbrekende poging de verhalen van antisemitisme en white
supremacy samen te beschrijven en tegelijk de connecties en v erschillen te benadrukken.
→ maar Appiah vindt dat Fredricksons analyse potentieel misleidend is op 2 manieren:
1. Fredricksons juiste aandringen op de rol van racisme als een poging mishandelingen van
‘anderen’ te rationaliseren zou ervoor kunnen zorgen dat sommige lezers concluderen dat het
echte kwaad in de eerste plaats bij de oorzaken voor die mishandelingen van ‘anderen’ ligt.
Maar, als er een racistische ideologie is ontstaan kan deze er weer tot leiden dat mensen
verschrikkelijke daden begaan. Ook al ontstaat racisme als een rationalisatie van
mishandelingen die van zichzelf andere motivaties hebben, heeft racisme een groot negatief
effect op zichzelf. Fredrickson erkent dit zelf, maar de lezer zou hier een verkeerd beeld van
kunnen krijgen.
2. Fredricksons aandringen dat racisme ontstaat door zowel verschil, als macht. Het is waar dat
racisme in het westen op deze manier ontstond (vanuit de personen die de macht hadden in
hogere klassen), maar, zodra de racistische ideologie bestond koloniseerde het de geesten,
ook van mensen die (nu) niet de macht hadden (hebben) (in lagere klassen). Een individuele
racistische aanval is niet noodzakelijk deel van een plan op groepsdominantie van ‘de ander’.
-> Dieper probleem: Fredricksons ziet de racistische attitudes als “sets of beliefs” over de
onveranderlijke vreselijkheid van andere rassen, ipv vijandige gevoelens tegenover hen. Maar terwijl
een racistische ideologie inderdaad een belangrijk (en onderscheidend) kenmerk van vijandigheid
tegen zwarten/Joden is en centraal voor racisme, de diepe gevoelens van walging, vijandigheid en
minachting/haat in alledaags racisme die racisten voelen zijn minstens even belangrijk. (Garcia:
“Racism lives more in the heart than in the head.”)
-Appiah vindt het natuurlijk dat er gefocust wordt op de verschrikkelijkste momenten in de
geschiedenis van het racisme en de misdaden die hier gebeurden, en erkent dat de ergste onrechten
gebeurden onder racistische vijandigheid/haat gecombineerd met macht, maar hatelijke gedachten
en gevoelens tegenover andere rassen kunnen ook gevonden worden onder de mensen
zonder macht.
Augustus 2002.
Elena van Hattum
Over het verleden zijn we er in het algemeen over eens wanneer er sprake was van racisme, en door
wie. Het is makkelijk het hierover eens te zijn omdat het hierbij gaat over het oordelen van andere
tijden en plekken. → Het is echter veel moeilijker het eens te zijn over de actualiteit: Hoe racistisch is
de VS nu? Wie zijn de racisten?
-Redenen waarom dit zo moeilijk is: 1. Mensen hebben verschillende ideeën over wat er in iemands
anders hoofd gebeurd (motivaties). 2. Mensen hebben verschillende begrippen van de term racisme,
en het is niet duidelijk of de meesten van ons het eens zijn over waarom r acisme fout is. (omdat het
irrationeel is? omdat er sprake is van haat? omdat mensen überhaupt iemands ras herkennen? of
gaat het om de handelingen die er uit ontstaan, zoals ‘institutioneel racisme’, waardoor mensen
benadeeld worden?)
→ De laatste decennia zijn er debatten over deze vragen, waardoor we steeds meer kennis en begrip
hebben over raciale attitudes, de geschiedenis hiervan, welke sociale praktijken hieruit voorkomen en
hoe ras effect heeft op de kansen in het dagelijks leven van individuen.
-Volgens Appiah schrijft Fredrickson in “Racism: A Short History” op duidelijke wijze een meesterlijke
(maar niet onomstreden) synthese. Hij vindt wat Fredrickson schrijft logisch. Het boek is het waard om
te lezen alleen al om Fredricksons baanbrekende poging de verhalen van antisemitisme en white
supremacy samen te beschrijven en tegelijk de connecties en v erschillen te benadrukken.
→ maar Appiah vindt dat Fredricksons analyse potentieel misleidend is op 2 manieren:
1. Fredricksons juiste aandringen op de rol van racisme als een poging mishandelingen van
‘anderen’ te rationaliseren zou ervoor kunnen zorgen dat sommige lezers concluderen dat het
echte kwaad in de eerste plaats bij de oorzaken voor die mishandelingen van ‘anderen’ ligt.
Maar, als er een racistische ideologie is ontstaan kan deze er weer tot leiden dat mensen
verschrikkelijke daden begaan. Ook al ontstaat racisme als een rationalisatie van
mishandelingen die van zichzelf andere motivaties hebben, heeft racisme een groot negatief
effect op zichzelf. Fredrickson erkent dit zelf, maar de lezer zou hier een verkeerd beeld van
kunnen krijgen.
2. Fredricksons aandringen dat racisme ontstaat door zowel verschil, als macht. Het is waar dat
racisme in het westen op deze manier ontstond (vanuit de personen die de macht hadden in
hogere klassen), maar, zodra de racistische ideologie bestond koloniseerde het de geesten,
ook van mensen die (nu) niet de macht hadden (hebben) (in lagere klassen). Een individuele
racistische aanval is niet noodzakelijk deel van een plan op groepsdominantie van ‘de ander’.
-> Dieper probleem: Fredricksons ziet de racistische attitudes als “sets of beliefs” over de
onveranderlijke vreselijkheid van andere rassen, ipv vijandige gevoelens tegenover hen. Maar terwijl
een racistische ideologie inderdaad een belangrijk (en onderscheidend) kenmerk van vijandigheid
tegen zwarten/Joden is en centraal voor racisme, de diepe gevoelens van walging, vijandigheid en
minachting/haat in alledaags racisme die racisten voelen zijn minstens even belangrijk. (Garcia:
“Racism lives more in the heart than in the head.”)
-Appiah vindt het natuurlijk dat er gefocust wordt op de verschrikkelijkste momenten in de
geschiedenis van het racisme en de misdaden die hier gebeurden, en erkent dat de ergste onrechten
gebeurden onder racistische vijandigheid/haat gecombineerd met macht, maar hatelijke gedachten
en gevoelens tegenover andere rassen kunnen ook gevonden worden onder de mensen
zonder macht.
