HRM hoofdstuk 2 Arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is het geheel van vraag ( vacatures ) en aanbod (medewerkers) naar arbeid. De
arbeidsmarkt is voortdurend in ontwikkeling als gevolg van: structurele schaarste
• Flexibilisering
• Digitalisering en robotisering
• Mismatch
• Internationalisering
Om te streven naar een inclusieve samenleving
Structurele schaarste
Voor een aantal banen is er sprake van structurele schaarste. Dus wanneer het de ene keer makkelijk
is om nieuwe medewerkers te vinden ( ruime arbeidsmarkt ). Kan het de andere keer moeilijk zijn
( krappe arbeidsmarkt) dit is afhankelijk van de economische recessie.
Internationalisering
Het is een gevolg van technologische ontwikkeling. Organisaties krijgen steeds meer een
internationaal karakter door groei en overnames. Het is door internet en mailen veel makkelijker
geworden om contact te zoeken buiten de grenzen.
Digitalisering en robotisering
Traditionele banen verdwijnen en nieuwe banen komen erbij als gevolg van robotisering en
digitalisering. Deze trend hebben gevolgen voor de omvang van de vraag alsook de aard van de vraag
naar arbeid. ( denk aan computers en robots )
Flexibilisering
Er is steeds meer behoefte aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Medewerkers hebben behoefte aan
flexibiliteit wat betreft: omvang contracten, mogelijkheid om meerdere werkgevers te combineren,
verschillende werkzaamheden proeven etc.
Inclusieve samenleving
Door deel te nemen aan het arbeidsproces leiden mensen en zinvoller bestaan. Dit zou een positief
effect hebben op levensgeluk, terughouding van criminaliteit en andere maatschappelijke gewassen.
Inclusieve samenleving is dus ‘’meedoen’’
Werking van de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is conjunctuurgevoelig. Dit betekend dat wanneer er sprake is van een
economische recessie, er minder vraag is naar een product of dienst waardoor ook de vraag naar
arbeid afneemt.
Door de open Nederlandse economie spelen economische ontwikkelingen wereldwijd een
belangrijke rol. Tegelijkertijd is de Nederlandse arbeidsmarkt ook gesegmenteerd door beperkte
geografische mobiliteit ( deelmarkten ) en sectorale grenzen
Open economie
De Nederlandse economie wordt mede bepaald door de wereldwijde economie. Nederland is erg
afhankelijk van de bewegingen op het wereldtoneel.
Niet alleen de economie is open, ook heeft Nederland een open arbeidsmarkt.
, Open arbeidsmarkt
Dit betekent de zowel de vraag als het aanbod over de Nederlandse grens heen gaat.
Deelmarkten: zijn bijv. beperkte geografische mobiliteit. Medewerkers zijn bijv. minder snel bereid om
te verhuizen of lange woon-werkafstand de accepteren voor een andere baan
Sectorale grenzen
Dit is de vraag naar arbeid in een specifieke sector. Bepaalde medewerkers hebben met een zeer
specifieke competenties en ervaring nodig. Denk hierbij aan sectoren als de zorg of high tech
systems.
Arbeidsmarkt is daarmee een complex begrip, waarbij enerzijds onze open economie de grenzen van
de arbeidsmarkt internationaal gezien oprekt. En aan de andere kant regio’s, sectoren, functies,
opleidingen en ervaringen weer zorgen voor allerlei deelmarkten, waardoor mobiliteit afneemt.
De drie O’s op de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt wordt vormgegeven door de drie o’s: organisatie, overheid en onderwijs. Dit zijn
belangrijke spelers in het bepalen naar vraag en het aanbod van de arbeid. Een van de grootste
spanningen op de arbeidsmarkt zit in de verschillen tijdshorizon van de verschillende O’s.
Drie niveaus voor de match tussen vraag en aanbod
Drie niveaus arbeidsmarkt; macro, meso en micro niveau
Macroniveau: hier hebben we het over de landelijke arbeidsmarkt (zelf in de context van de
internationale markt). Deze is in Nederland sterk gereguleerd met wet-regelgeving, cao’s etc. Het
macroniveau is een speelveld van de (landelijke) overheid, vakverenigingen en
werkgeversverenigingen.
Mesoniveau: Het tweede niveau is het mesoniveau dat zicht richt op een sector, functioneel gebied of
regio.
Microniveau: is het niveau van de individuele werkgevers.
Noodzaak om te plannen
In de uiterst complexe arbeidsmarkt moeten organisaties op zoek gaan naar de juiste mensen, juiste
moment, juiste competenties om de juiste bijdrage te leveren aan de doelstellingen. Hierbij doen
zich twee vraagstukken voor:
Sturen op toekomstige personeelsbehoefte
Hoeveel mensen heb ik gegeven de externe en interne ontwikkelingen nodig?
Met welke kennis en vaardigheden?
Op welk moment?
Hiernaast moet de organisatie ook rekening houden met de mensen die de organisatie verlaten. Dit
is genoodzaakt om de geheel stroom van medewerkers proactief en bewust te managen.
Sturen op voldoende aanbod personeel
Dit vraagstuk gaat over op welke manier de organisaties het aanbod van voldoende medewerkers
kunnen beïnvloeden.
Samen met andere organisaties?
Door te investeren in onderwijs?
Door zelf op te leiden?
De arbeidsmarkt is het geheel van vraag ( vacatures ) en aanbod (medewerkers) naar arbeid. De
arbeidsmarkt is voortdurend in ontwikkeling als gevolg van: structurele schaarste
• Flexibilisering
• Digitalisering en robotisering
• Mismatch
• Internationalisering
Om te streven naar een inclusieve samenleving
Structurele schaarste
Voor een aantal banen is er sprake van structurele schaarste. Dus wanneer het de ene keer makkelijk
is om nieuwe medewerkers te vinden ( ruime arbeidsmarkt ). Kan het de andere keer moeilijk zijn
( krappe arbeidsmarkt) dit is afhankelijk van de economische recessie.
Internationalisering
Het is een gevolg van technologische ontwikkeling. Organisaties krijgen steeds meer een
internationaal karakter door groei en overnames. Het is door internet en mailen veel makkelijker
geworden om contact te zoeken buiten de grenzen.
Digitalisering en robotisering
Traditionele banen verdwijnen en nieuwe banen komen erbij als gevolg van robotisering en
digitalisering. Deze trend hebben gevolgen voor de omvang van de vraag alsook de aard van de vraag
naar arbeid. ( denk aan computers en robots )
Flexibilisering
Er is steeds meer behoefte aan flexibiliteit op de arbeidsmarkt. Medewerkers hebben behoefte aan
flexibiliteit wat betreft: omvang contracten, mogelijkheid om meerdere werkgevers te combineren,
verschillende werkzaamheden proeven etc.
Inclusieve samenleving
Door deel te nemen aan het arbeidsproces leiden mensen en zinvoller bestaan. Dit zou een positief
effect hebben op levensgeluk, terughouding van criminaliteit en andere maatschappelijke gewassen.
Inclusieve samenleving is dus ‘’meedoen’’
Werking van de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt is conjunctuurgevoelig. Dit betekend dat wanneer er sprake is van een
economische recessie, er minder vraag is naar een product of dienst waardoor ook de vraag naar
arbeid afneemt.
Door de open Nederlandse economie spelen economische ontwikkelingen wereldwijd een
belangrijke rol. Tegelijkertijd is de Nederlandse arbeidsmarkt ook gesegmenteerd door beperkte
geografische mobiliteit ( deelmarkten ) en sectorale grenzen
Open economie
De Nederlandse economie wordt mede bepaald door de wereldwijde economie. Nederland is erg
afhankelijk van de bewegingen op het wereldtoneel.
Niet alleen de economie is open, ook heeft Nederland een open arbeidsmarkt.
, Open arbeidsmarkt
Dit betekent de zowel de vraag als het aanbod over de Nederlandse grens heen gaat.
Deelmarkten: zijn bijv. beperkte geografische mobiliteit. Medewerkers zijn bijv. minder snel bereid om
te verhuizen of lange woon-werkafstand de accepteren voor een andere baan
Sectorale grenzen
Dit is de vraag naar arbeid in een specifieke sector. Bepaalde medewerkers hebben met een zeer
specifieke competenties en ervaring nodig. Denk hierbij aan sectoren als de zorg of high tech
systems.
Arbeidsmarkt is daarmee een complex begrip, waarbij enerzijds onze open economie de grenzen van
de arbeidsmarkt internationaal gezien oprekt. En aan de andere kant regio’s, sectoren, functies,
opleidingen en ervaringen weer zorgen voor allerlei deelmarkten, waardoor mobiliteit afneemt.
De drie O’s op de arbeidsmarkt
De arbeidsmarkt wordt vormgegeven door de drie o’s: organisatie, overheid en onderwijs. Dit zijn
belangrijke spelers in het bepalen naar vraag en het aanbod van de arbeid. Een van de grootste
spanningen op de arbeidsmarkt zit in de verschillen tijdshorizon van de verschillende O’s.
Drie niveaus voor de match tussen vraag en aanbod
Drie niveaus arbeidsmarkt; macro, meso en micro niveau
Macroniveau: hier hebben we het over de landelijke arbeidsmarkt (zelf in de context van de
internationale markt). Deze is in Nederland sterk gereguleerd met wet-regelgeving, cao’s etc. Het
macroniveau is een speelveld van de (landelijke) overheid, vakverenigingen en
werkgeversverenigingen.
Mesoniveau: Het tweede niveau is het mesoniveau dat zicht richt op een sector, functioneel gebied of
regio.
Microniveau: is het niveau van de individuele werkgevers.
Noodzaak om te plannen
In de uiterst complexe arbeidsmarkt moeten organisaties op zoek gaan naar de juiste mensen, juiste
moment, juiste competenties om de juiste bijdrage te leveren aan de doelstellingen. Hierbij doen
zich twee vraagstukken voor:
Sturen op toekomstige personeelsbehoefte
Hoeveel mensen heb ik gegeven de externe en interne ontwikkelingen nodig?
Met welke kennis en vaardigheden?
Op welk moment?
Hiernaast moet de organisatie ook rekening houden met de mensen die de organisatie verlaten. Dit
is genoodzaakt om de geheel stroom van medewerkers proactief en bewust te managen.
Sturen op voldoende aanbod personeel
Dit vraagstuk gaat over op welke manier de organisaties het aanbod van voldoende medewerkers
kunnen beïnvloeden.
Samen met andere organisaties?
Door te investeren in onderwijs?
Door zelf op te leiden?
