Economie
2.1 Opbrengsten, kosten en winst
2.1.1 Opbrengsten en kosten
Winst = Het verschil tussen de opbrengsten en kosten in een periode. Opbrengsten – kosten = winst
Opbrengsten = Aan een periode toegerekende ontvangsten.
Kosten = Aan een periode toegerekende uitgaven.
2.1.2 Het voorzichtigheidsprincipe
Voorzichtigheidsprincipe; we rekenen ons niet rijk dus, (prijs de dag niet voordat het avond is) het
kan nog altijd verkeerd aflopen. → voorzichtig te werk met de winstbepaling. Het
voorzichtingheidsprincipe heeft twee uitwerkingen.
1. Realisatieconcventie; Een opbrengst wordt pas als een opbrengst beschouwd als → het
moment waarop de factuur wordt gestuurd.
2. Verlies wordt al opgenomen als men denkt dat er een verlies ontstaat.
2.1.3 Het confrontatiebeginsel
Confrontatiebeginsel (matching) = Probeer zo veel mogelijk kosten en opbrengsten in dezelfde
periode te houden. Kosten pas berekenen op het moment dat de opbrengst binnen is. – om de winst
te bepalen rekenen we de kosten, die verband houden met die opbrengst aan de periode toen.
Voorbeeld: De aannemer stuurt op 31 januari een factuur (een opbrengst van €100.000). De kosten
werden geschat op €240.000 voor drie maanden, dus €80.000 per maand. Op 31 januari worden deze
kosten geboekt. De “winst” in januari is dus €20.000 (afgezien van de onvoorziene tegenvaller van
€10.000).
Handelsmarge = Opbrengst – inkoop (het verschil tussen de verkoopprijs en de inkoopwaarde)
2.1.4 Opbrengsten/kosten vs. Ontvangsten/uitgaven
Opbrengst is niet altijd gelijk aan ontvangst. Het versturen van de factuur is een opbrengst, de
daadwerkelijke ontvangst van het geld is ontvangst. De tijd tussen factuur en betaling heet
leverancierskrediet.
Kosten zijn niet altijd uitgaven en uitgaven zijn niet altijd kosten.
Een ontvangst van een lening kan nooit een opbrengst zijn.
Opbrengsten Ontvangsten
Kosten - Uitgaven -
Winst (resultatenrekening) Liquiditeit saldo (kasstroomoverzicht)
Beheersing van organisatie Toekomstgericht
,Economie
2.2 Tijdvoorkeur van geld
2.2.1 Het principe van tijdvoorkeur van geld
Principe van tijdsvoorkeur is uitgangspunt bij het nemen van besluiten die betrekking hebben op de
toekomst. Mensen hebben liever vandaag geld dan op een later tijdsstip.
- Geld is nu beschikbaar voor activiteiten, die weer geld op kunnen leveren, waardoor het
saldo stijgt. Over dat bedrag ontvang je rente, waardoor het totale bedrag nog groter wordt.
Het principe van tijdsvoorkeur werkt bij een betaling precies andersom. Liever de schuld later
betalen dan nu. Het geld dat je vandaag niet hoef te betalen kan je nu nog gebruiken om opbrengst
te behalen.
2.2.2 Berekeningen op basis van het principe van tijdsvoorkeur
In de berekeningen reken je alles naar één moment. Er zijn twee manieren om bedragen met elkaar
te vergelijken. (Als je beslissingen moet nemen op basis van verwachte ontvangsten en uitgaven dan
moet je ervoor zorgen dat de uitkomsten van verschillende opties met elkaar vergelijkbaar worden
gemaakt.)
1. Eindwaarde = Alle bedragen naar het eindpunt berekenen.
2. Constante waarde = Alle bedragen naar een begin punt. Het geld wat je normaal over een
jaar pas zou hebben, ineens nu al hebben.
Enkelvoudige rente (intrest): Eenmalige storting, en na een jaar haal je je rente van één jaar van je
rekening. Je zet 200,- op de bank 2% rente dus dan heb je 204,- na een jaar.
Samengestelde rente (intrest): Eenmalig gestort bedrag dat per jaar de rente eroverheen krijgt. Het
bedrag + rente blijven staan. Hier komt de rente van het volgende jaar weer overheen.
,Economie
2.2.3 Eindwaardeberekening eenmalige storting
Hoeveel geld heb ik over een aantal jaar op mijn rekening bij een bepaalde rentevoet als ik nu
eenmalig een bedrag stort?
E= K x (1 + r) N
E = Eindwaarde
K = Bedrag van de eenmalige storting
r = Rentevoet (= vermogenskostenvoet)
N = Aantal jaar
2.2.4 Eindwaardeberekening periodieke storting
Ieder jaar op dezelfde datum in dat jaar eenzelfde bedrag op de rekening stort (pensioen)
€ 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000
t= 0 t =1 t =2 t =3 t=4 t=5
Eindwaarde storting 1 = €10.000 x (1,02) 4 € 10.824,32
Eindwaarde storting 2 = €10.000 x (1,02) 3 € 10.612,08
Eindwaarde storting 3 = €10.000 x (1,02) 2 € 10.404,00
Eindwaarde storting 4 = €10.000 x (1,02) € 10.200,00
Eindwaarde storting 5 € 10.000,00
€ 52.040,40
2.2.5 Berekening contante waarde van één bedrag
Het principe van tijdvoorkeur van geld stelt dat een bedrag wordt vandaag op de rekening hoger
gewaardeerd dan hetzelfde bedrag op een later tijdstip. I.v.m. deflatie zou je liever een bedrag nu
krijgen omdat over een jaar die 100,- minder waard is.
- Hoeveel zou een bedrag dat over een periode op mijn rekening gestort wordt vandaag waard
zijn
Disconteringsvoet = Het percentage waartegen toekomstige bedragen van vandaag naar worden
berekend.
E
K= (1=r) N
K= beginwaarde
E= het bedrag dat op het eind van de periode op de rekening staat (= eindwaarde)
r= disconteringsvoet
n= periode
Berekenen als je 10.000 nu zou willen ontvangen i.p.v. over 2 jaar dat doe je doormiddel van de
disconteringsvoet te berekenen en er af te trekken. Met bedrag heeft hij over twee jaar 10.000 euro.
Hoeveel geld het gaat kosten om een bedrag eerder te krijgen en daar dus geen rente over te
ontvangen, d.m.v. de disconteringsvoet deze is altijd gegeven.
, Economie
Contante waarde is de waarde die je krijgt als je de disconteringsvoet van je bedrag hebt
afgetrokken.
2.2.6 Berekening contante waarde van een reeks bedragen
2.2.7 Vermogenskostenvoet
Vermogenskostenvoet = Het gemiddelde van het geëiste rendement van aandeelhouders en de
overige vermogensverschaffers.
De looneis van de werknemers bij bedrijf A wordt gebaseerd op de lonen bij bedrijf B. kortom, iedere
partij houdt bij het bepalen van de eisen rekeningen met de mogelijke opbrengsten van
alternatieven.
2.3 Kengetallen
2.3.1 Het gebruik van kengetallen
Kerngetal = Een getal dat de verhouding aangeeft tussen twee grootheden die met elkaar in verband
staan. Deze gebruik je om vergelijkingen op te stellen; op basis van tijd (longitudinaal). Vb: km/h.
wordt ook wel gebruikt om de prestaties van een onderneming te beoordelen.
kengetallen worden gebruikt voor:
- Bedrijfsvergelijking (benchmarketing): Vergelijken van twee dezelfde grootheden op hetzelfde
moment.
- Periodevergelijking: Ontwikkeling van dezelfde grootheid in de tijd.
- Sturingsinformatie: Ga ik niet te snel of te langzaam?
2.3.2 Soorten kengetallen
Financiële kengetallen = Kengetallen berekend op basis van de balans en/of resultatenberekening.
Soorten van financiële kengetallen:
- Rentabiliteit
2.1 Opbrengsten, kosten en winst
2.1.1 Opbrengsten en kosten
Winst = Het verschil tussen de opbrengsten en kosten in een periode. Opbrengsten – kosten = winst
Opbrengsten = Aan een periode toegerekende ontvangsten.
Kosten = Aan een periode toegerekende uitgaven.
2.1.2 Het voorzichtigheidsprincipe
Voorzichtigheidsprincipe; we rekenen ons niet rijk dus, (prijs de dag niet voordat het avond is) het
kan nog altijd verkeerd aflopen. → voorzichtig te werk met de winstbepaling. Het
voorzichtingheidsprincipe heeft twee uitwerkingen.
1. Realisatieconcventie; Een opbrengst wordt pas als een opbrengst beschouwd als → het
moment waarop de factuur wordt gestuurd.
2. Verlies wordt al opgenomen als men denkt dat er een verlies ontstaat.
2.1.3 Het confrontatiebeginsel
Confrontatiebeginsel (matching) = Probeer zo veel mogelijk kosten en opbrengsten in dezelfde
periode te houden. Kosten pas berekenen op het moment dat de opbrengst binnen is. – om de winst
te bepalen rekenen we de kosten, die verband houden met die opbrengst aan de periode toen.
Voorbeeld: De aannemer stuurt op 31 januari een factuur (een opbrengst van €100.000). De kosten
werden geschat op €240.000 voor drie maanden, dus €80.000 per maand. Op 31 januari worden deze
kosten geboekt. De “winst” in januari is dus €20.000 (afgezien van de onvoorziene tegenvaller van
€10.000).
Handelsmarge = Opbrengst – inkoop (het verschil tussen de verkoopprijs en de inkoopwaarde)
2.1.4 Opbrengsten/kosten vs. Ontvangsten/uitgaven
Opbrengst is niet altijd gelijk aan ontvangst. Het versturen van de factuur is een opbrengst, de
daadwerkelijke ontvangst van het geld is ontvangst. De tijd tussen factuur en betaling heet
leverancierskrediet.
Kosten zijn niet altijd uitgaven en uitgaven zijn niet altijd kosten.
Een ontvangst van een lening kan nooit een opbrengst zijn.
Opbrengsten Ontvangsten
Kosten - Uitgaven -
Winst (resultatenrekening) Liquiditeit saldo (kasstroomoverzicht)
Beheersing van organisatie Toekomstgericht
,Economie
2.2 Tijdvoorkeur van geld
2.2.1 Het principe van tijdvoorkeur van geld
Principe van tijdsvoorkeur is uitgangspunt bij het nemen van besluiten die betrekking hebben op de
toekomst. Mensen hebben liever vandaag geld dan op een later tijdsstip.
- Geld is nu beschikbaar voor activiteiten, die weer geld op kunnen leveren, waardoor het
saldo stijgt. Over dat bedrag ontvang je rente, waardoor het totale bedrag nog groter wordt.
Het principe van tijdsvoorkeur werkt bij een betaling precies andersom. Liever de schuld later
betalen dan nu. Het geld dat je vandaag niet hoef te betalen kan je nu nog gebruiken om opbrengst
te behalen.
2.2.2 Berekeningen op basis van het principe van tijdsvoorkeur
In de berekeningen reken je alles naar één moment. Er zijn twee manieren om bedragen met elkaar
te vergelijken. (Als je beslissingen moet nemen op basis van verwachte ontvangsten en uitgaven dan
moet je ervoor zorgen dat de uitkomsten van verschillende opties met elkaar vergelijkbaar worden
gemaakt.)
1. Eindwaarde = Alle bedragen naar het eindpunt berekenen.
2. Constante waarde = Alle bedragen naar een begin punt. Het geld wat je normaal over een
jaar pas zou hebben, ineens nu al hebben.
Enkelvoudige rente (intrest): Eenmalige storting, en na een jaar haal je je rente van één jaar van je
rekening. Je zet 200,- op de bank 2% rente dus dan heb je 204,- na een jaar.
Samengestelde rente (intrest): Eenmalig gestort bedrag dat per jaar de rente eroverheen krijgt. Het
bedrag + rente blijven staan. Hier komt de rente van het volgende jaar weer overheen.
,Economie
2.2.3 Eindwaardeberekening eenmalige storting
Hoeveel geld heb ik over een aantal jaar op mijn rekening bij een bepaalde rentevoet als ik nu
eenmalig een bedrag stort?
E= K x (1 + r) N
E = Eindwaarde
K = Bedrag van de eenmalige storting
r = Rentevoet (= vermogenskostenvoet)
N = Aantal jaar
2.2.4 Eindwaardeberekening periodieke storting
Ieder jaar op dezelfde datum in dat jaar eenzelfde bedrag op de rekening stort (pensioen)
€ 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000 € 10.000
t= 0 t =1 t =2 t =3 t=4 t=5
Eindwaarde storting 1 = €10.000 x (1,02) 4 € 10.824,32
Eindwaarde storting 2 = €10.000 x (1,02) 3 € 10.612,08
Eindwaarde storting 3 = €10.000 x (1,02) 2 € 10.404,00
Eindwaarde storting 4 = €10.000 x (1,02) € 10.200,00
Eindwaarde storting 5 € 10.000,00
€ 52.040,40
2.2.5 Berekening contante waarde van één bedrag
Het principe van tijdvoorkeur van geld stelt dat een bedrag wordt vandaag op de rekening hoger
gewaardeerd dan hetzelfde bedrag op een later tijdstip. I.v.m. deflatie zou je liever een bedrag nu
krijgen omdat over een jaar die 100,- minder waard is.
- Hoeveel zou een bedrag dat over een periode op mijn rekening gestort wordt vandaag waard
zijn
Disconteringsvoet = Het percentage waartegen toekomstige bedragen van vandaag naar worden
berekend.
E
K= (1=r) N
K= beginwaarde
E= het bedrag dat op het eind van de periode op de rekening staat (= eindwaarde)
r= disconteringsvoet
n= periode
Berekenen als je 10.000 nu zou willen ontvangen i.p.v. over 2 jaar dat doe je doormiddel van de
disconteringsvoet te berekenen en er af te trekken. Met bedrag heeft hij over twee jaar 10.000 euro.
Hoeveel geld het gaat kosten om een bedrag eerder te krijgen en daar dus geen rente over te
ontvangen, d.m.v. de disconteringsvoet deze is altijd gegeven.
, Economie
Contante waarde is de waarde die je krijgt als je de disconteringsvoet van je bedrag hebt
afgetrokken.
2.2.6 Berekening contante waarde van een reeks bedragen
2.2.7 Vermogenskostenvoet
Vermogenskostenvoet = Het gemiddelde van het geëiste rendement van aandeelhouders en de
overige vermogensverschaffers.
De looneis van de werknemers bij bedrijf A wordt gebaseerd op de lonen bij bedrijf B. kortom, iedere
partij houdt bij het bepalen van de eisen rekeningen met de mogelijke opbrengsten van
alternatieven.
2.3 Kengetallen
2.3.1 Het gebruik van kengetallen
Kerngetal = Een getal dat de verhouding aangeeft tussen twee grootheden die met elkaar in verband
staan. Deze gebruik je om vergelijkingen op te stellen; op basis van tijd (longitudinaal). Vb: km/h.
wordt ook wel gebruikt om de prestaties van een onderneming te beoordelen.
kengetallen worden gebruikt voor:
- Bedrijfsvergelijking (benchmarketing): Vergelijken van twee dezelfde grootheden op hetzelfde
moment.
- Periodevergelijking: Ontwikkeling van dezelfde grootheid in de tijd.
- Sturingsinformatie: Ga ik niet te snel of te langzaam?
2.3.2 Soorten kengetallen
Financiële kengetallen = Kengetallen berekend op basis van de balans en/of resultatenberekening.
Soorten van financiële kengetallen:
- Rentabiliteit
