Cytologie
Les 1
Cytologie is het onderzoeken van losliggende of kleine groepen cellen met een lichtmicroscoop.
Histologie is het onderzoeken van weefsels met een lichtmicroscoop.
Er zijn 2 verschillende soorten cytologisch materiaal:
o Exfoliatieve cytologie zijn cellen die spontaan loslaten. Bijvoorbeeld een uitstrijkje van de
cervix (baarmoeder) of wangslijmvlies.
o Punctie cytologie is het verkrijgen van cellen via een holle naald. Bijvoorbeeld van het
beenmerg of van organen.
Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
Vanaf het 30e levensjaar wordt een bij een vrouw iedere 5 tot 10 jaar een uitstrijkje gemaakt van
de cervix. Het uitstrijkje wordt afgeoomen met een borsteltje. Deze heeft een
klein puntje, dit is belangrijk. Zo kan de squmom coulom junction worden
geraakt.
Het uitstrijkje wordt eerst moleculair onderzocht. Komen er dan afwijkende
resultaten uit dan worden de cellen onder de microscoop bekeken in een
cytologisch lab. De infectie HPV gaat door het epitheel heen. Hierdoor gaat
het HPV virus in de cel. De cel deelt zich met het virus dit wordt koliocytose
genoemd. Dit is het eerste kenmerk dat HPV aanwezig is.
De diagnose en classificatie wordt in Nederland aangegeven met het PAP systeem.
Internationaal is dit met het bethesda systeem. Aan iedere classificatie wordt een diagnose
gehangen. Zie onderstaande tabel.
Diagnose PAP classificatie Bethesda systeem
Niet te beoordelen Pap 0 Inadequaat
Geen afwijkingen, Pap 1 Negatief voor intraepithelale
ontstekingen m.u.v. HPV neoplasie
Atypie Pap 2 ASC-US
Gering dysplasie Pap 3a1 LSIL
Matige dysplasie Pap 3a2 HSIL (ASC-H)
Ernstige dysplasie Pap 3b HSLI
*Carcinoma in situ Pap 4 HSLI
**Plaveiselcel carcinoom Pap 5 Invasief carcinoom ASC-H
*Het virus blijft nog binnen het basaalmembraan
**De tumor breekt door het basaalmembraan, er is kans op verspreiding door het lichaam. Dit
wordt metastase genoemd.
De verschillende classificaties
, Fixatie en kleuring
Om de pap kleuring uit te voeren wordt er gebruik gemaakt van een dunnen laag methode.
1. Fixatie van de vloeistof: basis ethanol 96%.
2. Pap I hemateine (dit kleurt de celkern)
3. Pap II orange G (kleurt het cytoplasma, dit ligt aan de eiwitten die aanwezig zijn in de
celkern).
4. Pap III eosine en azuur (kleurt het cytoplasma, dit ligt aan de eiwitten die aanwezig zijn in
de celkern).
De anatomie van de cervix
De buikholte
1. Uterus (baarmoeder)
2. Blaas
3. Darmen
4. Eileider
5. Miometrium
6. Ovarium (eierstokken)
7. Endometrium (slijmvlies)
8. Cervix
9. Vagina
10.Vulva
Les 1
Cytologie is het onderzoeken van losliggende of kleine groepen cellen met een lichtmicroscoop.
Histologie is het onderzoeken van weefsels met een lichtmicroscoop.
Er zijn 2 verschillende soorten cytologisch materiaal:
o Exfoliatieve cytologie zijn cellen die spontaan loslaten. Bijvoorbeeld een uitstrijkje van de
cervix (baarmoeder) of wangslijmvlies.
o Punctie cytologie is het verkrijgen van cellen via een holle naald. Bijvoorbeeld van het
beenmerg of van organen.
Bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker
Vanaf het 30e levensjaar wordt een bij een vrouw iedere 5 tot 10 jaar een uitstrijkje gemaakt van
de cervix. Het uitstrijkje wordt afgeoomen met een borsteltje. Deze heeft een
klein puntje, dit is belangrijk. Zo kan de squmom coulom junction worden
geraakt.
Het uitstrijkje wordt eerst moleculair onderzocht. Komen er dan afwijkende
resultaten uit dan worden de cellen onder de microscoop bekeken in een
cytologisch lab. De infectie HPV gaat door het epitheel heen. Hierdoor gaat
het HPV virus in de cel. De cel deelt zich met het virus dit wordt koliocytose
genoemd. Dit is het eerste kenmerk dat HPV aanwezig is.
De diagnose en classificatie wordt in Nederland aangegeven met het PAP systeem.
Internationaal is dit met het bethesda systeem. Aan iedere classificatie wordt een diagnose
gehangen. Zie onderstaande tabel.
Diagnose PAP classificatie Bethesda systeem
Niet te beoordelen Pap 0 Inadequaat
Geen afwijkingen, Pap 1 Negatief voor intraepithelale
ontstekingen m.u.v. HPV neoplasie
Atypie Pap 2 ASC-US
Gering dysplasie Pap 3a1 LSIL
Matige dysplasie Pap 3a2 HSIL (ASC-H)
Ernstige dysplasie Pap 3b HSLI
*Carcinoma in situ Pap 4 HSLI
**Plaveiselcel carcinoom Pap 5 Invasief carcinoom ASC-H
*Het virus blijft nog binnen het basaalmembraan
**De tumor breekt door het basaalmembraan, er is kans op verspreiding door het lichaam. Dit
wordt metastase genoemd.
De verschillende classificaties
, Fixatie en kleuring
Om de pap kleuring uit te voeren wordt er gebruik gemaakt van een dunnen laag methode.
1. Fixatie van de vloeistof: basis ethanol 96%.
2. Pap I hemateine (dit kleurt de celkern)
3. Pap II orange G (kleurt het cytoplasma, dit ligt aan de eiwitten die aanwezig zijn in de
celkern).
4. Pap III eosine en azuur (kleurt het cytoplasma, dit ligt aan de eiwitten die aanwezig zijn in
de celkern).
De anatomie van de cervix
De buikholte
1. Uterus (baarmoeder)
2. Blaas
3. Darmen
4. Eileider
5. Miometrium
6. Ovarium (eierstokken)
7. Endometrium (slijmvlies)
8. Cervix
9. Vagina
10.Vulva
