H1: Leren en trainen
Leer theoretische stromingen:
Gedragspsychologie
Cognitieve psychologie
Sociaal constructivisme
Sociale psychologie
Gedragspsychologie
Hier gaat het om het trainen van vaststaande en minder complexe gedragsvaardigheden.
Leren wordt gezien als gedrag veranderen. Concreet gedrag staat centraal.
Doel: Trainen in effectievere gedragspatronen.
Leeractiviteit: Niet-effectief gedrag inventariseren en nieuw gedrag oefenen.
Rol van de trainer: Effectief gedrag herhalen en bevestigen, en het leerproces ondersteunen.
Het leerproces: Het is de weg naar een bepaald eindresultaat dat je wilt bereiken. Als trainer
wil je gewenst gedrag oproepen. Door analyse kun je het gewenste gedrag uiteenrafelen en
nieuw gedrag ontwerpen en oefenen. Trainen betekent dat je op effectieve en efficiënte
wijze de gewenste uitkomsten bereikt.
Cognitieve psychologie
Het gaat om het trainen van adequater denken. Cognities en gedragingen van deelnemers
staan centraal.
Doel: Trainen in effectievere denkpatronen.
Leeractiviteit: Niet effectief gedrag en niet-rationele denkpatronen analyseren en nieuwe
denkpatronen creëren.
Rol van de trainer: Aansluiten bij voorkennis, cognitieve oefeningen faciliteren, confrontatie
met gedrags- en denkpatronen.
Het leerproces: de nadruk ligt op het verwerken van informatie. Je bent manager van de
instructie. Je moet plannen, ontwerpen en begeleiden. Er wordt gekeken naar de interne
verwerking en opslag van kennis. Het leren wordt beïnvloed door waarden, normen,
opvattingen en houdingen. De deelnemer krijgt inzicht in de manier waarop hij informatie
verwerkt.
, Sociaal constructivisme
Het gaat erom betekenis te geven aan kennis door sociale processen. Het leerproces van de
deelnemer is leidend. Leren vindt altijd plaats in een sociale context.
Doel: leerproces faciliteren → deelnemers geven hun eigen leren vorm om op deze manier
persoonlijke betekenis te geven aan reflectie.
Leeractiviteit: Deelnemers geven persoonlijke betekenis aan leerervaringen door deze te
spiegelen aan anderen.
Rol van de trainer: Vragen stellen, reflectie stimuleren, feedback geven, overtuigingen en
veronderstellingen bespreken, aanzetten tot leren te leren.
Het leerproces: het leren wordt vooral opgevat als een proces, een ontwikkelingslijn. De
training is zodanig ingericht dat de deelnemer betrokken raakt in een persoonlijk proces. De
training is succesvol wanneer je de deelnemers betrekt bij relevante leerervaringen en
bijdraagt aan hun persoonlijke vorming.
Sociale psychologie: Groepsdynamica
Sociale psychologie is de wetenschap die het gedrag van mensen bestudeert in interactie
met of in aanwezigheid van anderen. Bij de ontwikkeling en uitvoering van trainingen wordt
systematisch aandacht besteed aan diverse processen in groepen.
Doel: Diepergaande inzichten en blijvende gedragsverandering van individuele deelnemers
door interne processen in de groep.
Leeractiviteit: De verschillende rollen, fasen, interactiepatronen en de bijbehorende
dynamische processen in de trainingsgroep vormen een uitgangspunt bij hoe de individuele
deelnemer leert.
Rol van de trainer: Groepsprocessen analyseren en waar nodig interveniëren.
Het leerproces: Het leren vindt voor een deel plaats in interactie met elkaar. Belangrijk bij de
keuze van de interventies van de trainer is de ontwikkelingsfase van de groep.