Samenvatting 2.18 C: reuma

Cyclus 2.18 - Algemene Ziekteleer Hoofdstuk 19 Reumatische Ziekten

19.1 Inleiding
 Ziekte van het bewegingsapparaat  vaak gepaard met xerostomie en orale ulceraties.
 Alle reumatische ziekten leiden tot structurele veranderingen van bindweefsel
o Bindweefsel:
1. Cellen.
2. Vocht.
3. Bindweefselmatrix  de samenstelling van het bindweefsel is afhankelijk van de plek waar het vandaan komt en de
functie die ze moeten vervullen.
o Belangrijkste eiwitten (macromoleculen): collageen, elastine, fibronectine (adhesieglycoproteïne).
o Complexe polysachariden (macromoleculen): proteoglycaan (groot aantal bindt tot proteoglycaanaggregaat en hieraan
zitten de disacheridenketens), hyaluronzuur.
o Soorten: bot, kraakbeen, gewrichtskapsel, sinoviaal weefsel, ligamenten.
 Onder normale omstandigheden is er constante aanmaak en afbraak van de bindweefselmatrix  balans verstoord en er zal meer
afbraak zijn.
Soorten gewrichten:
 Bestaat uit een structurele en functionele eenheid, opgebouwd uit verschillende types bindweefsel.
o het zorgt voor stabiele verbindingen tussen aangrenzende botten
1. Fibreuze gewrichten: benige uiteinden worden door fibreus weefsel bijeengehouden (schedelnaden).
2. Kraakbenige gewrichten: benige uiteinden worden door kraakbeen en ligamenten bijeengehouden, geen gewrichtsholte
(tussenwervelschijven).
3. Synoviale gewrichten: meest beweeglijk, gewrichtsholte.
Reumatologische aandoeningen = vooral 2 en 3 aangedaan.
Synoviaal gewricht
 Uiteinden van botten bedekt met hyalien kraakbeen.
 Hyalien kraakbeen:
o Wrijvingloze beweging, bevat geen bloedvaten, lymfevaten, zenuwen  daarom bij schade aan het kraakbeen ook geen
pijn te voelen.
o Bevat weinig chondrocyten.
o Type 2 collageen, proteoglycaanaggregraten (trekken veel water aan).
o 70% water  belastbaar, vervormbaar.
 Omgeven door kapsel, waarin innervatie vooral is gelokaliseerd (vooral bij hechting van pezen en ligamenten = enthesis),
pijnklachten manifesteren zich vooral daar.
 Kapsel aan binnenzijde bekleed met doorbloed weefsel: synoviaal membraam  productie synoviale vloeistof, voeding/afval
uitwisseling naar de cellen in het kraakbeen.
o De vloeistof is viskeus en zorgt voor smering.
 Verschillende reumatische aandoeningen: synoviaal membraam ontstoken, cytokines en enzymen hopen zich op  afbraak van
kraakbeen.
Bot  ook vaak aangedaan bij reumatische aandoeningen
 Belangrijkste functie = ondersteunen van bewegingsapparaat.
 Beschermen organen.
 Essentiële rol bij calciumhuishouding.
 Steunmateriaal: fibreuze type 1 collageenvezels  zorgen voor trekkrachtenen langs de collageenvezels liggen apatietkristallen van
calciumfosfaat die bestand zijn tegen compressie.
Trabeculair bot  binnenste (lumen), groter oppervlak, gevoeliger voor metabole veranderingen.
Corticaal bot  schors van beenderen.
Maximale botmassa = op 35-50 jaar  maar blijft zich tijdens het leven vernieuwen  afbraak en verlies moet gelijk zijn (osteoclasten en
osteoblasten activiteit)

19.2. artrose
 meest voorkomend, progressief verlies van gewrichtskraakbeen, toegenomen metabole activiteit van daar onderliggend bot.
 Oorzaak: genetisch, metabole stoornissen, ontsteking, anatomische afwijking, geslacht, overbelasting van gewrichten (overgewicht),
ouderdomprogressief verlies van gewrichtskraakbeen, gecombineerd met een toegenomen metabole activiteit van het daaronder
liggende bot.
 Het ontstaan van artrose heeft te maken met verschillende factoren: genetisch, metabole stoornissen, ontstekingsmechanismen en
anatomische afwijkingen, maar ook overmatig gebruik van de gewrichten.
o Met de leeftijd neemt artritis toe.
o Ook de toename van enzymen zorgt voor afbraak van de kraakbeen  erosies en kloven ontstaan.
o Door de toename van water verliezen de collageenvezels hun integriteit.
o Het onderliggende bot doet aan een hoge turnoveractiviteit, waardoor de cellen en de botdichtheid toenemen.
 Hierdoor kunnen er synoviale zwellingen en vochtophoping ontstaan  hydrops.
 Initieel: toename van watergehalte in kraakbeen door verlies van collageenvezels, kraakbeen afbraak  fissuren ontstaan (hierdoor
grotere turnoveractiviteit bot).
o Osteofyten ontstaan = benige randwoekeringen aan gewrichtsvlak.
o Hydrops ontstaan = synoviale zwellingen en vochtophoping.
 Symptomen: pijn, bewegingsbeperking, zwelling.