Probleem 7 Life turned upside down
Lachman, M.E. (2004). Development in midlife.
The Baby Boom Generation
Door de Baby Boom is er een grote toename in mensen op middelbare leeftijd. Baby Boomers
moesten dus meer strijden voor bronnen en banen den bepaalde historische gebeurtenissen hebben
hun ontwikkeling beïnvloed. Daarnaast hebben ze minder kinderen gekregen en ook pas op latere
leeftijd en andere levensstijl factoren (duale carrière koppels) kwamen tevoorschijn.
Baby Boomers zijn vergeleken met eerder generaties die al de middelbare leeftijd voorbij zijn en
nieuwere generaties die het nog staat te wachten. Er waren verschillen te vinden in: banen en
educatie verkrijgen, waarden, verwachtingen, bereik van psychologische bronnen en invloeden van
historische verschuivingen.
Voor veel Baby Boomers ligt er ook een culturele nadruk op er jong uitzien en fysieke veroudering
tegen te gaan/minimaliseren. Dit kan gezien worden als controle willen over het verouderingsproces.
Verschijning van middelbare leeftijd
Niet voor iedereen is het bereiken van middelbare leeftijd hetzelfde. Sommige pauzeren even om
een reflectie moment te hebben, kijken wat er al in het leven geweest is en te zien hoe ze de rest
verder willen plannen. Sommige zijn niet zo doelgericht/bedachtzaam en leven rustig door. Het
wordt in ieder geval gezien als een tijd voor mogelijke verandering -> niet per se een crisis.
Door iemand in de omgeving die ziek is geworden of is overleden kan men gaan nadenken over tijd
en het leven en opnieuw een waardering ontwikkelen voor het leven of andere plannen maken.
Subjectieve leeftijd
Middelbare leeftijd wordt over het algemeen tussen 40 en 60/65 jaar gezet, maar er zit een grote
variatie in: sommige mensen van zichzelf al middelbaar vanaf 30 jaar of tot 75 jaar. Het einde van
middelbare leeftijd is vaak als men echt oud begint te worden, dus met fysieke aftakelingen. Maar nu
men langer en gezonder leeft, schuiven de grenzen van middelbare leeftijd ook op. Daarnaast
schatten ouderen mensen de grenzen hoger in dan jongere mensen: jong voelen is geassocieerd met
beter welzijn en betere gezondheid.
Het bereiken van middelbare leeftijd wordt gekenmerkt door: kinderen uit huis, grootouder worden,
carrière doelen bereiken en kan afhankelijk zijn van sociale klasse -> lagere klasse is ongezonder of
bereikt eerder mijlpalen.
Tot slot is het ook afhankelijk van de context waarin men leeft. Mensen van dezelfde leeftijd kunnen
in geheel andere levensfases zitten wat leeftijd weer subjectief maakt.
Beelden en verwachtingen
Middelbare leeftijd wordt gezien als een periode van crisis, maar ook als een leeftijd met gewenste
karakteristieken.
Samenkomst verschillende perspectieven: 1) Crisis en hoogtepunt van het leven zijn twee
extreme eindes van een continuüm en de meeste mensen vallen er tussen in. 2) De twee
perspectieven laten individuele verschillen zien, dus de ene heeft last van een crisis en de
ander zit in zijn hoogtepunt van het leven. 3) Ze volgen elkaar: er is een crisis nodig om
verandering in gang te zetten waarop het hoogtepunt van het leven volgt. 4) De crisis en
hoogtepunten vinden in verschillende levensdomeinen plaats, waardoor ze dus wel allebei
aanwezig zijn.
, Opvallende problemen op middelbare leeftijd
De meeste problemen op middelbare leeftijd worden ervaren in het gebied van dingen af krijgen, het
geheugen, energielevel, werk en slaap -> grootste verandering in fysieke en mentale welzijn.
Gesetteld zijn en levenservaring hebben werd als positieve aspecten gezien. Net als financiële
zekerheid en de vrijheid en onafhankelijkheid nu de kinderen ouder zijn.
Er zijn dus zowel voordelen als nadelen: menopauze betekent onvruchtbaarheid, maar meer vrijheid
in seks en de kinderen uit huis gaan is een verlies, maar wel een voldaan gevoel over het opvoeden
van ze.
Voor de Baby Boomers werd er veel optimisme en tevredenheid over het leven en de toekomst
gevonden. Ze waren positief over vrienden, familie, religie, werk en hun mentale gezondheid. Dit
komt meer overeen met adolescenten dan met middelbare leeftijd. Het enige gebied waar ze volgens
hunzelf niet goed in deden was financiën en vrije tijd. Ook is hun gezondheid slechter dan ze
verwachtten en geven hunzelf de schuld van het niet bereiken van hun doelen.
Midlife crisis
Er is geen empirische ondersteuning voor het hebben van een midlife crisis, omdat maar 26% van de
participanten rapporteerden er last van te hebben gehad en het mogelijk niet gebonden is aan
middelbare leeftijd, omdat het voornamelijk voor de leeftijd van 40 en na de leeftijd van 50
voorkwam.
Eerst werd gedacht dat de crisis kwam door de angst voor de dood, maar het komt vooral door grote
levensgebeurtenissen die ook niet periode gebonden zijn. Daarnaast maakt persoonlijkheid men
gevoelig voor levensgebeurtenissen en dus ook crisissen.
Turning point
Moment dat men hun leven gaat herinterpreteren. Dit komt voor mannen vooral voor op middelbare
leeftijd, maar voor vrouwen eerder (begin 30 al -> quarter-life crisis).
Conceptueel raamwerk
Volgens Jung wordt midlife samengesteld door het balanceren en integreren van alle mentale
aspecten: men heeft doelen nodig voor het omgaan met midlife, want er ontstaat een crisis als men
er niet mee leert omgaan + mannen krijgen meer vrouwelijke kenmerken en vrouwen meer
mannelijke kenmerken.
Volgens Erikson hangt de taak van midlife af van hoe eerdere taken zijn opgelost, crisissen in eerdere
levensfases (epigenetic theory). Taken gaan over produceren, verzorgen en leiden van nieuwe
generaties.
Generativity = behoefte om iets achter te laten na de dood.
Midlife bestaat niet in alle culturen en is dus gebonden aan biologie en omgevingsfactoren.
Daarnaast zijn mensen op middelbare leeftijd betrokken in verschillende domeinen, zoals werk en
sociale relaties die botsende eisen kunnen hebben. Hierin moet men dus leren keuzes maken.
Patronen van verandering
Cognitief functioneren
Kennis (+ verbaal geheugen, inductief redenering en ruimtelijke oriëntatie) is iets wat even goed blijft
of zelfs beter wordt tijdens midlife mogelijk door ervaring, maar processen van de cognitie, zoals
verwerkingssnelheid en werkgeheugen beginnen dan juist met aftakelen. Deze veranderingen vinden
geleidelijk plaats en voor sommige aftakelingen kan gecompenseerd worden: minder
Lachman, M.E. (2004). Development in midlife.
The Baby Boom Generation
Door de Baby Boom is er een grote toename in mensen op middelbare leeftijd. Baby Boomers
moesten dus meer strijden voor bronnen en banen den bepaalde historische gebeurtenissen hebben
hun ontwikkeling beïnvloed. Daarnaast hebben ze minder kinderen gekregen en ook pas op latere
leeftijd en andere levensstijl factoren (duale carrière koppels) kwamen tevoorschijn.
Baby Boomers zijn vergeleken met eerder generaties die al de middelbare leeftijd voorbij zijn en
nieuwere generaties die het nog staat te wachten. Er waren verschillen te vinden in: banen en
educatie verkrijgen, waarden, verwachtingen, bereik van psychologische bronnen en invloeden van
historische verschuivingen.
Voor veel Baby Boomers ligt er ook een culturele nadruk op er jong uitzien en fysieke veroudering
tegen te gaan/minimaliseren. Dit kan gezien worden als controle willen over het verouderingsproces.
Verschijning van middelbare leeftijd
Niet voor iedereen is het bereiken van middelbare leeftijd hetzelfde. Sommige pauzeren even om
een reflectie moment te hebben, kijken wat er al in het leven geweest is en te zien hoe ze de rest
verder willen plannen. Sommige zijn niet zo doelgericht/bedachtzaam en leven rustig door. Het
wordt in ieder geval gezien als een tijd voor mogelijke verandering -> niet per se een crisis.
Door iemand in de omgeving die ziek is geworden of is overleden kan men gaan nadenken over tijd
en het leven en opnieuw een waardering ontwikkelen voor het leven of andere plannen maken.
Subjectieve leeftijd
Middelbare leeftijd wordt over het algemeen tussen 40 en 60/65 jaar gezet, maar er zit een grote
variatie in: sommige mensen van zichzelf al middelbaar vanaf 30 jaar of tot 75 jaar. Het einde van
middelbare leeftijd is vaak als men echt oud begint te worden, dus met fysieke aftakelingen. Maar nu
men langer en gezonder leeft, schuiven de grenzen van middelbare leeftijd ook op. Daarnaast
schatten ouderen mensen de grenzen hoger in dan jongere mensen: jong voelen is geassocieerd met
beter welzijn en betere gezondheid.
Het bereiken van middelbare leeftijd wordt gekenmerkt door: kinderen uit huis, grootouder worden,
carrière doelen bereiken en kan afhankelijk zijn van sociale klasse -> lagere klasse is ongezonder of
bereikt eerder mijlpalen.
Tot slot is het ook afhankelijk van de context waarin men leeft. Mensen van dezelfde leeftijd kunnen
in geheel andere levensfases zitten wat leeftijd weer subjectief maakt.
Beelden en verwachtingen
Middelbare leeftijd wordt gezien als een periode van crisis, maar ook als een leeftijd met gewenste
karakteristieken.
Samenkomst verschillende perspectieven: 1) Crisis en hoogtepunt van het leven zijn twee
extreme eindes van een continuüm en de meeste mensen vallen er tussen in. 2) De twee
perspectieven laten individuele verschillen zien, dus de ene heeft last van een crisis en de
ander zit in zijn hoogtepunt van het leven. 3) Ze volgen elkaar: er is een crisis nodig om
verandering in gang te zetten waarop het hoogtepunt van het leven volgt. 4) De crisis en
hoogtepunten vinden in verschillende levensdomeinen plaats, waardoor ze dus wel allebei
aanwezig zijn.
, Opvallende problemen op middelbare leeftijd
De meeste problemen op middelbare leeftijd worden ervaren in het gebied van dingen af krijgen, het
geheugen, energielevel, werk en slaap -> grootste verandering in fysieke en mentale welzijn.
Gesetteld zijn en levenservaring hebben werd als positieve aspecten gezien. Net als financiële
zekerheid en de vrijheid en onafhankelijkheid nu de kinderen ouder zijn.
Er zijn dus zowel voordelen als nadelen: menopauze betekent onvruchtbaarheid, maar meer vrijheid
in seks en de kinderen uit huis gaan is een verlies, maar wel een voldaan gevoel over het opvoeden
van ze.
Voor de Baby Boomers werd er veel optimisme en tevredenheid over het leven en de toekomst
gevonden. Ze waren positief over vrienden, familie, religie, werk en hun mentale gezondheid. Dit
komt meer overeen met adolescenten dan met middelbare leeftijd. Het enige gebied waar ze volgens
hunzelf niet goed in deden was financiën en vrije tijd. Ook is hun gezondheid slechter dan ze
verwachtten en geven hunzelf de schuld van het niet bereiken van hun doelen.
Midlife crisis
Er is geen empirische ondersteuning voor het hebben van een midlife crisis, omdat maar 26% van de
participanten rapporteerden er last van te hebben gehad en het mogelijk niet gebonden is aan
middelbare leeftijd, omdat het voornamelijk voor de leeftijd van 40 en na de leeftijd van 50
voorkwam.
Eerst werd gedacht dat de crisis kwam door de angst voor de dood, maar het komt vooral door grote
levensgebeurtenissen die ook niet periode gebonden zijn. Daarnaast maakt persoonlijkheid men
gevoelig voor levensgebeurtenissen en dus ook crisissen.
Turning point
Moment dat men hun leven gaat herinterpreteren. Dit komt voor mannen vooral voor op middelbare
leeftijd, maar voor vrouwen eerder (begin 30 al -> quarter-life crisis).
Conceptueel raamwerk
Volgens Jung wordt midlife samengesteld door het balanceren en integreren van alle mentale
aspecten: men heeft doelen nodig voor het omgaan met midlife, want er ontstaat een crisis als men
er niet mee leert omgaan + mannen krijgen meer vrouwelijke kenmerken en vrouwen meer
mannelijke kenmerken.
Volgens Erikson hangt de taak van midlife af van hoe eerdere taken zijn opgelost, crisissen in eerdere
levensfases (epigenetic theory). Taken gaan over produceren, verzorgen en leiden van nieuwe
generaties.
Generativity = behoefte om iets achter te laten na de dood.
Midlife bestaat niet in alle culturen en is dus gebonden aan biologie en omgevingsfactoren.
Daarnaast zijn mensen op middelbare leeftijd betrokken in verschillende domeinen, zoals werk en
sociale relaties die botsende eisen kunnen hebben. Hierin moet men dus leren keuzes maken.
Patronen van verandering
Cognitief functioneren
Kennis (+ verbaal geheugen, inductief redenering en ruimtelijke oriëntatie) is iets wat even goed blijft
of zelfs beter wordt tijdens midlife mogelijk door ervaring, maar processen van de cognitie, zoals
verwerkingssnelheid en werkgeheugen beginnen dan juist met aftakelen. Deze veranderingen vinden
geleidelijk plaats en voor sommige aftakelingen kan gecompenseerd worden: minder
