Probleem 3 Special treatment for a genius
Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., Worrell, F. C.,. (2011).
Rethinking Giftedness and Gifted Education: A Proposed Direction
Forward Based on Psychological Science.
Perspectieven hoogbegaafdheid
In eerste instantie werd hoogbegaafdheid gezien als een hoog IQ wat betekent dat het aangeboren is
en getest kan worden via cognitieve testen. Verder bezitten hoogbegaafde mensen een goede
manier van redeneren, waardoor ze altijd hoogbegaafd blijven -> general mental-ability factor.
Tegenwoordig denken veel mensen dat er meer nodig is voor hoge academische prestaties dan
alleen een hoog IQ.
Een ander concept over hoogbegaafdheid zegt dat kinderen met een hoog IQ emotioneel fragiel zijn
door hun aangeboren gevoeligheid wat ze beter laat functioneren op sociaal en emotioneel vlak en
grotere wilskracht geeft. Om deze reden wordt gedacht dat hoogbegaafde kinderen speciale
behandeling, sociaal-emotioneel support en begrip nodig hebben.
Er is ook een dichotoom concept gebaseerd op school-thuis hoogbegaafdheid (hoge testscores) en
creatief-productie hoogbegaafdheid (hoog niveau van presteren en innovatieve ideeën). Om deze
reden moet er volgens Renzulli (1977) ook psycho-sociale variabelen betrokken worden in het meten
van hoogbegaafdheid in plaats van alleen IQ testen voor aangeboren factoren -> goede bijdrage aan
voorzieningen die nodig zijn voor kinderen met hoogbegaafdheid.
Een vierde perspectief is gericht op het leven na school en buiten de academische prestaties, zoals
sporten of kunst & cultuur. Hier worden privé lessen in gegeven, zodat men hier in kan bloeien. Geeft
ook bewijs dat men in meer hoogbegaafd kan zijn dan alleen schoolprestaties.
Een vijfde perspectief richt zich niet op het hebben van vermogen, maar schrijft hoogbegaafdheid toe
aan twee omgevingsfactoren: oefenen en ongelijke toegang tot kansen.
Dit artikel focust zich op de ontwikkeling van hoogbegaafdheid als een proces die specifiek is voor
domeinen en kneedbaar is. Het is dus belangrijk dat hoogbegaafdheid wordt gestimuleerd via
interventies in specifieke domeinen, het aanleren van psychologische en sociale skills voor
moeilijkere domeinen en het bewust kiezen voor de toewijding aan een domein.
De reden voor een nieuw raamwerk voor hoogbegaafdheid is dat het nog onduidelijk is wie er op
lange termijn hoogbegaafdheid blijft. Dit raamwerk moet zich volgens Subotnik focussen op twee
dingen:
1. Talent identificatie: domein-specifiek talent kunnen herkennen en erop in kunnen spelen op
een formele en informele manier.
2. Talent promotion: hoe het talent van de hoogbegaafdheide wordt aangemoedigd.
Hoogbegaafdheid
Verschillende termen worden gebruikt voor het beschrijven van bovengemiddelde prestaties en er
zijn te veel mogelijk opties voor de definitie van hoogbegaafdheid. Dit komt doordat
hoogbegaafdheid zich anders manifesteert in kinderen en volwassenen. Daarnaast worden veel
termen als hardwerkend of succes niet gebruikt voor hoogbegaafdheid, omdat ze dingen bereiken
zonder moeite. Tot slot is er onderscheid in hoe het wordt geuit: creatief presteren of creatief
produceren.
, Definitie: hoogbegaafdheid reflecteert de waarde van de maatschappij, manifesteert zichzelf in
daadwerkelijke resultaten (zeker in volwassenen), is domein specifiek, is het resultaat van bio, peda
en psycho factoren en is het uitzonderlijke in plaats van het gewone.
Wat is nodig voor hoogbegaafdheid? ->
Vermogen is noodzakelijk voor hoogbegaafdheid, maar niet genoeg voor de ontwikkeling van
speciaal talent.
Toewijding aan een domein is belangrijk voor het worden van een hoogbegaafdheide
streber.
Coaching is van belangrijke invloed samen met psycho-sociale skills.
In een domein zijn er percentueel gezien minder volwassenen dan kinderen met
hoogbegaafdheid.
De ontwikkelingsperiode voor talent verschilt per domein.
De overgang van kind naar volwassenen worden ondersteunt door psycho-sociale skills.
De toevoeging van meerdere domeinen creëren mogelijkheden voor verdere ontwikkeling
van talent.
Opleiden van hoogbegaafdheide studenten
Verrijking
In deze onderwijsmethode worden aanvullende programma’s gegeven die niet binnen het gewone
curriculum vallen. Het doel hiervan is hoogbegaafdheide kinderen op dieper niveau kennis te laten
maken met bepaalde onderwerpen. Er wordt gedacht dat verrijking voor alle studenten een voordeel
kan hebben.
Versnelling
Dit is gebaseerd op twee ideeën: hoogbegaafdheide kinderen leren en verwerken informatie sneller
en hierdoor zijn ze vaak al boven niveau in bepaalde onderwerpsdomeinen.
Versnelling houdt daarom in dat de kinderen de klas mogen overstaan of versnelde instructies
krijgen, waardoor ze een studie in één in plaats van twee jaar doen. Deze strategie voor lesgeven aan
hoogbegaafdheide kinderen heeft veel positieve resultaten.
Er zijn ook een aantal sociale en affectieve negatieve bevindingen die verklaart worden door het big-
fish-little-pond effect (BFLP) = het afnemen van positief zelfconcept en zelfvertrouwen, omdat de
positieve houding richting hun academische vaardigeden afzwak, wanneer ze omgeving waarin het
uitzonderlijk was verlaten.
Klassen overslaan of versnelde instructies geven wordt niet vaak toegepast, omdat het qua plannen
niet goed toepasbaar is. Daarna kan het een negatieve invloed hebben op het hoogbegaafdheide
kind als er niet goed is beoordeeld of ze er wel klaar voor zijn en het aankunnen, want dan ontstaan
er aanpassingsmoeilijkheden.
Psychosociale coaching
Belangrijk in het ontwikkelen van talenten in hoogbegaafdheide kinderen is hun voorbereiden op
transacties/veranderingen die er plaats gaan vinden door ze meer zelfvertrouwen te geven en skills
om hiermee om te gaan. De rol hiervoor ligt bij de docent, maar die zijn er vaak niet goed in getraind.
Selectieve instituties
Dit zijn speciale instituties of scholen die zich alleen maar richten op het proces van het ontwikkelen
van talent bij hoogbegaafdheide kinderen. Hier binnen kan dan onderzoek gedaan worden en
Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., Worrell, F. C.,. (2011).
Rethinking Giftedness and Gifted Education: A Proposed Direction
Forward Based on Psychological Science.
Perspectieven hoogbegaafdheid
In eerste instantie werd hoogbegaafdheid gezien als een hoog IQ wat betekent dat het aangeboren is
en getest kan worden via cognitieve testen. Verder bezitten hoogbegaafde mensen een goede
manier van redeneren, waardoor ze altijd hoogbegaafd blijven -> general mental-ability factor.
Tegenwoordig denken veel mensen dat er meer nodig is voor hoge academische prestaties dan
alleen een hoog IQ.
Een ander concept over hoogbegaafdheid zegt dat kinderen met een hoog IQ emotioneel fragiel zijn
door hun aangeboren gevoeligheid wat ze beter laat functioneren op sociaal en emotioneel vlak en
grotere wilskracht geeft. Om deze reden wordt gedacht dat hoogbegaafde kinderen speciale
behandeling, sociaal-emotioneel support en begrip nodig hebben.
Er is ook een dichotoom concept gebaseerd op school-thuis hoogbegaafdheid (hoge testscores) en
creatief-productie hoogbegaafdheid (hoog niveau van presteren en innovatieve ideeën). Om deze
reden moet er volgens Renzulli (1977) ook psycho-sociale variabelen betrokken worden in het meten
van hoogbegaafdheid in plaats van alleen IQ testen voor aangeboren factoren -> goede bijdrage aan
voorzieningen die nodig zijn voor kinderen met hoogbegaafdheid.
Een vierde perspectief is gericht op het leven na school en buiten de academische prestaties, zoals
sporten of kunst & cultuur. Hier worden privé lessen in gegeven, zodat men hier in kan bloeien. Geeft
ook bewijs dat men in meer hoogbegaafd kan zijn dan alleen schoolprestaties.
Een vijfde perspectief richt zich niet op het hebben van vermogen, maar schrijft hoogbegaafdheid toe
aan twee omgevingsfactoren: oefenen en ongelijke toegang tot kansen.
Dit artikel focust zich op de ontwikkeling van hoogbegaafdheid als een proces die specifiek is voor
domeinen en kneedbaar is. Het is dus belangrijk dat hoogbegaafdheid wordt gestimuleerd via
interventies in specifieke domeinen, het aanleren van psychologische en sociale skills voor
moeilijkere domeinen en het bewust kiezen voor de toewijding aan een domein.
De reden voor een nieuw raamwerk voor hoogbegaafdheid is dat het nog onduidelijk is wie er op
lange termijn hoogbegaafdheid blijft. Dit raamwerk moet zich volgens Subotnik focussen op twee
dingen:
1. Talent identificatie: domein-specifiek talent kunnen herkennen en erop in kunnen spelen op
een formele en informele manier.
2. Talent promotion: hoe het talent van de hoogbegaafdheide wordt aangemoedigd.
Hoogbegaafdheid
Verschillende termen worden gebruikt voor het beschrijven van bovengemiddelde prestaties en er
zijn te veel mogelijk opties voor de definitie van hoogbegaafdheid. Dit komt doordat
hoogbegaafdheid zich anders manifesteert in kinderen en volwassenen. Daarnaast worden veel
termen als hardwerkend of succes niet gebruikt voor hoogbegaafdheid, omdat ze dingen bereiken
zonder moeite. Tot slot is er onderscheid in hoe het wordt geuit: creatief presteren of creatief
produceren.
, Definitie: hoogbegaafdheid reflecteert de waarde van de maatschappij, manifesteert zichzelf in
daadwerkelijke resultaten (zeker in volwassenen), is domein specifiek, is het resultaat van bio, peda
en psycho factoren en is het uitzonderlijke in plaats van het gewone.
Wat is nodig voor hoogbegaafdheid? ->
Vermogen is noodzakelijk voor hoogbegaafdheid, maar niet genoeg voor de ontwikkeling van
speciaal talent.
Toewijding aan een domein is belangrijk voor het worden van een hoogbegaafdheide
streber.
Coaching is van belangrijke invloed samen met psycho-sociale skills.
In een domein zijn er percentueel gezien minder volwassenen dan kinderen met
hoogbegaafdheid.
De ontwikkelingsperiode voor talent verschilt per domein.
De overgang van kind naar volwassenen worden ondersteunt door psycho-sociale skills.
De toevoeging van meerdere domeinen creëren mogelijkheden voor verdere ontwikkeling
van talent.
Opleiden van hoogbegaafdheide studenten
Verrijking
In deze onderwijsmethode worden aanvullende programma’s gegeven die niet binnen het gewone
curriculum vallen. Het doel hiervan is hoogbegaafdheide kinderen op dieper niveau kennis te laten
maken met bepaalde onderwerpen. Er wordt gedacht dat verrijking voor alle studenten een voordeel
kan hebben.
Versnelling
Dit is gebaseerd op twee ideeën: hoogbegaafdheide kinderen leren en verwerken informatie sneller
en hierdoor zijn ze vaak al boven niveau in bepaalde onderwerpsdomeinen.
Versnelling houdt daarom in dat de kinderen de klas mogen overstaan of versnelde instructies
krijgen, waardoor ze een studie in één in plaats van twee jaar doen. Deze strategie voor lesgeven aan
hoogbegaafdheide kinderen heeft veel positieve resultaten.
Er zijn ook een aantal sociale en affectieve negatieve bevindingen die verklaart worden door het big-
fish-little-pond effect (BFLP) = het afnemen van positief zelfconcept en zelfvertrouwen, omdat de
positieve houding richting hun academische vaardigeden afzwak, wanneer ze omgeving waarin het
uitzonderlijk was verlaten.
Klassen overslaan of versnelde instructies geven wordt niet vaak toegepast, omdat het qua plannen
niet goed toepasbaar is. Daarna kan het een negatieve invloed hebben op het hoogbegaafdheide
kind als er niet goed is beoordeeld of ze er wel klaar voor zijn en het aankunnen, want dan ontstaan
er aanpassingsmoeilijkheden.
Psychosociale coaching
Belangrijk in het ontwikkelen van talenten in hoogbegaafdheide kinderen is hun voorbereiden op
transacties/veranderingen die er plaats gaan vinden door ze meer zelfvertrouwen te geven en skills
om hiermee om te gaan. De rol hiervoor ligt bij de docent, maar die zijn er vaak niet goed in getraind.
Selectieve instituties
Dit zijn speciale instituties of scholen die zich alleen maar richten op het proces van het ontwikkelen
van talent bij hoogbegaafdheide kinderen. Hier binnen kan dan onderzoek gedaan worden en
