Kennisvragen
1. Leg uit wat het verschil is tussen een verordening en een richtlijn.
Verordening is gericht tot iedereen, bindend voor iedereen; burgers kunnen zich hierop
beroepen; rechtstreeks toepasselijk, geen omzetting nodig
Richtlijn is gericht tot lidstaten; legt instructie iets te regelen binnen bepaalde termijn en
moet wel worden omgezet naar nationale wetgeving
2. Leg uit op welke manier richtlijnen bijdragen aan het verwezenlijken van de interne markt.
Het doel van richtlijnen is dat alle lidstaten ongeveer dezelfde wetten hanteren en
toepassen; harmonisatie; geen verschillen regels binnen de EU – blz 74
3. Leg uit wat wordt verstaan onder directe werking.
Directe werking betekent dat het meteen toepasselijk is
4. Wat zijn de gevolgen van strijd tussen een regel van Europees recht en een nationale grondwet?
Europees recht gaat altijd voor de nationale wet, ook als dit een grondwet betreft – Costa /
ENEL
5. Leg met behulp van een voorbeeld uit wat het verschil is tussen horizontale en verticale directe
werking.
Horizontale werking gaat tussen burgers onderling, verticale werking gaat tussen overheid en
burger
6. Leg uit waaruit in de wetgevingsprocedure blijkt dat de EU een supranationaal karakter heeft.
De lidstaten hebben een deel van hun soevereiniteit overgedragen aan de EU, dit blijkt uit
art. 16 lid 4 VEU
Casusvragen
Casus 1 Duitse grondrechten
In de jaren 70 stelde een hoog Duits gerechtshof een verordening van de Europese Unie buiten
werking wegens strijd met één van de grondrechten die waren vastgelegd in de Duitse Grondwet.
Leg uit of het Duitse Hof de verordening buiten werking mocht stellen.
R: Costa / ENEL: heeft EU recht altijd voorrang op nationaal recht, ongeacht tijd of vorm van
nationaal recht; het EU recht heeft ook voorrang op de nationale grondwet
T: een verordening van de EU is in strijd met een grondrecht in de Duitse Grondwet, EU recht heeft
altijd voorrang op nationaal recht
C: Het Duitse Hof mocht de verordening niet buiten werking stellen, want de verordening gaat voor
de Duitse Grondwet
Casus 2
Jannes woont met zijn gezin in de schitterende Achterhoek (Gelderland). Zijn buurman exploiteert
een grootschalige pluimveehouderij. Voor de exploitatie van dit bedrijf heeft de gemeente
Winterswijk, waarin het bedrijf gelegen is, een vergunning verleend. Er komt steeds meer
berichtgeving over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van grootschalige pluimveehouderijen.
Pluimveehouderijen veroorzaken veel fijnstof in de lucht en dit kan tot longproblemen lijden. Er is
een richtlijn vastgesteld die beoogt de gezondheid van de omwonenden te beschermen.
Artikel 5 van deze richtlijn bepaalt: “De lidstaten moeten erop toezien dat
pluimveehouderijen zijn voorzien van daarvoor aangewezen luchtfilters.” Deze luchtfilters filteren
het fijnstof uit de lucht waardoor de luchtkwaliteit rondom de bedrijven waar zij zijn opgehangen in
hoge mate verbetert. De richtlijn is op 1 maart 2013 in werking getreden en kende een
1. Leg uit wat het verschil is tussen een verordening en een richtlijn.
Verordening is gericht tot iedereen, bindend voor iedereen; burgers kunnen zich hierop
beroepen; rechtstreeks toepasselijk, geen omzetting nodig
Richtlijn is gericht tot lidstaten; legt instructie iets te regelen binnen bepaalde termijn en
moet wel worden omgezet naar nationale wetgeving
2. Leg uit op welke manier richtlijnen bijdragen aan het verwezenlijken van de interne markt.
Het doel van richtlijnen is dat alle lidstaten ongeveer dezelfde wetten hanteren en
toepassen; harmonisatie; geen verschillen regels binnen de EU – blz 74
3. Leg uit wat wordt verstaan onder directe werking.
Directe werking betekent dat het meteen toepasselijk is
4. Wat zijn de gevolgen van strijd tussen een regel van Europees recht en een nationale grondwet?
Europees recht gaat altijd voor de nationale wet, ook als dit een grondwet betreft – Costa /
ENEL
5. Leg met behulp van een voorbeeld uit wat het verschil is tussen horizontale en verticale directe
werking.
Horizontale werking gaat tussen burgers onderling, verticale werking gaat tussen overheid en
burger
6. Leg uit waaruit in de wetgevingsprocedure blijkt dat de EU een supranationaal karakter heeft.
De lidstaten hebben een deel van hun soevereiniteit overgedragen aan de EU, dit blijkt uit
art. 16 lid 4 VEU
Casusvragen
Casus 1 Duitse grondrechten
In de jaren 70 stelde een hoog Duits gerechtshof een verordening van de Europese Unie buiten
werking wegens strijd met één van de grondrechten die waren vastgelegd in de Duitse Grondwet.
Leg uit of het Duitse Hof de verordening buiten werking mocht stellen.
R: Costa / ENEL: heeft EU recht altijd voorrang op nationaal recht, ongeacht tijd of vorm van
nationaal recht; het EU recht heeft ook voorrang op de nationale grondwet
T: een verordening van de EU is in strijd met een grondrecht in de Duitse Grondwet, EU recht heeft
altijd voorrang op nationaal recht
C: Het Duitse Hof mocht de verordening niet buiten werking stellen, want de verordening gaat voor
de Duitse Grondwet
Casus 2
Jannes woont met zijn gezin in de schitterende Achterhoek (Gelderland). Zijn buurman exploiteert
een grootschalige pluimveehouderij. Voor de exploitatie van dit bedrijf heeft de gemeente
Winterswijk, waarin het bedrijf gelegen is, een vergunning verleend. Er komt steeds meer
berichtgeving over de gezondheidsrisico’s voor omwonenden van grootschalige pluimveehouderijen.
Pluimveehouderijen veroorzaken veel fijnstof in de lucht en dit kan tot longproblemen lijden. Er is
een richtlijn vastgesteld die beoogt de gezondheid van de omwonenden te beschermen.
Artikel 5 van deze richtlijn bepaalt: “De lidstaten moeten erop toezien dat
pluimveehouderijen zijn voorzien van daarvoor aangewezen luchtfilters.” Deze luchtfilters filteren
het fijnstof uit de lucht waardoor de luchtkwaliteit rondom de bedrijven waar zij zijn opgehangen in
hoge mate verbetert. De richtlijn is op 1 maart 2013 in werking getreden en kende een
