Probleem 6 How do we understand and represent language?
Discourse comprehension
Het begrijpen van een tekst die bestaat uit meer dan één zin. De representatie van zo’n tekst
is in drie levels te onderscheiden:
1. Surface code: dit is de letterlijke bewoording van de tekst, maar dat is niet van
toepassing op het begrijpen van een tekst, maar alleen op de laatste woorden die
gelezen zijn.
2. Tekst-based: hierbij wordt er alleen gekeken naar de belangrijke overkoepelende
onderwerpen en thema’s.
3. Situation model: alle factoren van de tekst worden er bij betrokken en ook de
achtergrondinformatie van de lezer.
- Woorden kunnen worden belichaamd in de verbeelding door als lezer jezelf te
verplaatsen in het karakter wat er uiteindelijk ook voor zorgt dat die situatie
modellen beter onthouden worden (denk aan: embodiment en
geheugen). Dit geld vooral als er in de ‘jij’ vorm gepraat wordt en het minste in de
hij/zij vorm. En de tekst wordt in dit geval dan ook analogisch opgeslagen.
Structuur en coherentie
Als eerste is er local structure nodig om een tekst beter te onthouden en begrijpen. Dit zijn
expliciete of impliciete connecties tussen de individuele zinnen en zal weer leiden tot local
coherence (samenhang). Dan is er ook nog global structure nodig om de tekst uiteindelijk
helemaal te begrijpen en dit is de context en kennis die een lezer heeft over een tekst en
leidt tot global coherence.
Anaforische referentie
Anaforische verwijzingen zijn belangrijk voor de samenhang binnen een tekst en houdt in dat
een uitspraak terugverwijst naar een eerder genoemd stuk tekst.
- Anafoor = de verwijzende uitdrukking.
- Antecedent = waar naar terugverwezen wordt.
De afstand tussen de anafoor en antecedent kan niet te groot zijn, omdat de connectie
tussen de twee anders niet of moeilijk gemaakt wordt. Dit komt doordat het begrijpen van
een tekst afhankelijk is van het werkgeheugen. Op het moment dat de anafoor gelezen
wordt, moet de antecedent nog in het werkgeheugen zitten om de link te leggen en als de
vertraging dus te groot is, zal de antecedent alweer vergeten zijn.
Hier is een primacy en recency effect in te zien. Hoe vaker een anaforische verwijzing
voorkomt, hoe makkelijker het is om de link te leggen en als de antecedent als eerste of
laatste genoemd is, gaat de link leggen ook makkelijker.
Gegeven en nieuwe informatie
Het given-new contract is een ongeschreven impliciete overeenkomst tussen schrijver/lezer
of prater/luisteraar waarin er vanuit wordt gegaan dat alle informatie in de tekst bestaat uit
given information is, dus informatie die al bekend is bij de ontvanger en new information,
dus informatie die onbekend is voor de ontvanger. De oude informatie kan dan gebruikt
, worden voor het plaatsen en begrijpen van de nieuwe informatie.
Inferentie
Lezers trekken conclusies uit een tekst op basis van hun eigen kennis wanneer er bepaalde
informatie niet expliciet in de tekst wordt genoemd. Dit is van belang voor coherentie,
omdat de tekst anders niet volledig is.
- Experiment (Kintsch): Participanten kregen twee zinnen te zien waarvan één expliciete
informatie gaf en de andere niet. Vervolgens werd er meteen of na een korte vertraging
gekeken hoe goed ze de informatie onthouden hadden. Resultaten: de expliciete informatie
werd sneller teruggeroepen en dus beter herinnerd wanneer er gelijk op getest werd dan
de impliciete informatie, maar er zat geen verschil meer in reactietijd na een vertraging van
terugroepen.
Dit is te verklaren aan het opvullen van gaten in het geheugen over die tekst vanuit de eigen
schema’s. impliciete informatie komt uit eigen schema’s en na de vertraging waren de
participanten waarschijnlijk ook een deel van de expliciete informatie vergeten, waardoor ze
op dezelfde manier de gaten gingen invullen.
Soorten inferentie:
1. Bridging inference: connecties leggen tussen twee gebeurtenissen of items waarvan
de relatie niet expliciet is beschreven.
a. Backwards inference: iets wat gebeurd is in de tekst wat nog geen connectie
had met iets, blijkt later een connectie te hebben.
b. Causal inference: een oorzaak halen uit impliciete informatie over een
gebeurtenis in de tekst.
2. Elaborative inference: we voegen extra informatie toe aan de tekst om het context te
geven of om het verhaal completer te maken. Het wordt ook wel forward inference
genoemd, omdat we vooruit of verder de tekst denken. Het wordt ook wel predicitve
inference genoemd. Deze vorm is alleen niet van belang voor coherentie.
Een belangrijk verschil tussen de twee is dat bij bridging inference de conclusie al getrokken
wordt bij de encoding en bij elabortive inference wordt de conclusie pas getrokken bij de
retrieval.
3. Logical inference: conclusies kunnen getrokken worden uit de letterlijke woorden die
er staan. Een voorbeeld is het geslacht een personage (bachelor/bachelorette).
Inferentie vind plaats als een bottom-up proces wanneer er een connectie opvalt tussen
twee items uit de tekst die dichtbij elkaar staan (local coherence). Als er sprake is van
onsamenhangendheid in het grotere beeld, zal er een top-down proces plaatsvinden.
Er zijn 2 kijken op het trekken van conclusies uit de tekst:
- Constructivist view= men is nonstop bezig met het trekken van conclusies uit de tekst om
een volledig beeld te krijgen van wat er staat. -> Top-down processing
- Minimalist view = men trekt zo min mogelijk conclusies tijdens het lezen, omdat het veel
tijd in beslag neemt. Pas wanneer er iets onduidelijk is, gebeurd het wel als actief en bewust
proces. Je hebt strategisch en automatisch.
Discourse comprehension
Het begrijpen van een tekst die bestaat uit meer dan één zin. De representatie van zo’n tekst
is in drie levels te onderscheiden:
1. Surface code: dit is de letterlijke bewoording van de tekst, maar dat is niet van
toepassing op het begrijpen van een tekst, maar alleen op de laatste woorden die
gelezen zijn.
2. Tekst-based: hierbij wordt er alleen gekeken naar de belangrijke overkoepelende
onderwerpen en thema’s.
3. Situation model: alle factoren van de tekst worden er bij betrokken en ook de
achtergrondinformatie van de lezer.
- Woorden kunnen worden belichaamd in de verbeelding door als lezer jezelf te
verplaatsen in het karakter wat er uiteindelijk ook voor zorgt dat die situatie
modellen beter onthouden worden (denk aan: embodiment en
geheugen). Dit geld vooral als er in de ‘jij’ vorm gepraat wordt en het minste in de
hij/zij vorm. En de tekst wordt in dit geval dan ook analogisch opgeslagen.
Structuur en coherentie
Als eerste is er local structure nodig om een tekst beter te onthouden en begrijpen. Dit zijn
expliciete of impliciete connecties tussen de individuele zinnen en zal weer leiden tot local
coherence (samenhang). Dan is er ook nog global structure nodig om de tekst uiteindelijk
helemaal te begrijpen en dit is de context en kennis die een lezer heeft over een tekst en
leidt tot global coherence.
Anaforische referentie
Anaforische verwijzingen zijn belangrijk voor de samenhang binnen een tekst en houdt in dat
een uitspraak terugverwijst naar een eerder genoemd stuk tekst.
- Anafoor = de verwijzende uitdrukking.
- Antecedent = waar naar terugverwezen wordt.
De afstand tussen de anafoor en antecedent kan niet te groot zijn, omdat de connectie
tussen de twee anders niet of moeilijk gemaakt wordt. Dit komt doordat het begrijpen van
een tekst afhankelijk is van het werkgeheugen. Op het moment dat de anafoor gelezen
wordt, moet de antecedent nog in het werkgeheugen zitten om de link te leggen en als de
vertraging dus te groot is, zal de antecedent alweer vergeten zijn.
Hier is een primacy en recency effect in te zien. Hoe vaker een anaforische verwijzing
voorkomt, hoe makkelijker het is om de link te leggen en als de antecedent als eerste of
laatste genoemd is, gaat de link leggen ook makkelijker.
Gegeven en nieuwe informatie
Het given-new contract is een ongeschreven impliciete overeenkomst tussen schrijver/lezer
of prater/luisteraar waarin er vanuit wordt gegaan dat alle informatie in de tekst bestaat uit
given information is, dus informatie die al bekend is bij de ontvanger en new information,
dus informatie die onbekend is voor de ontvanger. De oude informatie kan dan gebruikt
, worden voor het plaatsen en begrijpen van de nieuwe informatie.
Inferentie
Lezers trekken conclusies uit een tekst op basis van hun eigen kennis wanneer er bepaalde
informatie niet expliciet in de tekst wordt genoemd. Dit is van belang voor coherentie,
omdat de tekst anders niet volledig is.
- Experiment (Kintsch): Participanten kregen twee zinnen te zien waarvan één expliciete
informatie gaf en de andere niet. Vervolgens werd er meteen of na een korte vertraging
gekeken hoe goed ze de informatie onthouden hadden. Resultaten: de expliciete informatie
werd sneller teruggeroepen en dus beter herinnerd wanneer er gelijk op getest werd dan
de impliciete informatie, maar er zat geen verschil meer in reactietijd na een vertraging van
terugroepen.
Dit is te verklaren aan het opvullen van gaten in het geheugen over die tekst vanuit de eigen
schema’s. impliciete informatie komt uit eigen schema’s en na de vertraging waren de
participanten waarschijnlijk ook een deel van de expliciete informatie vergeten, waardoor ze
op dezelfde manier de gaten gingen invullen.
Soorten inferentie:
1. Bridging inference: connecties leggen tussen twee gebeurtenissen of items waarvan
de relatie niet expliciet is beschreven.
a. Backwards inference: iets wat gebeurd is in de tekst wat nog geen connectie
had met iets, blijkt later een connectie te hebben.
b. Causal inference: een oorzaak halen uit impliciete informatie over een
gebeurtenis in de tekst.
2. Elaborative inference: we voegen extra informatie toe aan de tekst om het context te
geven of om het verhaal completer te maken. Het wordt ook wel forward inference
genoemd, omdat we vooruit of verder de tekst denken. Het wordt ook wel predicitve
inference genoemd. Deze vorm is alleen niet van belang voor coherentie.
Een belangrijk verschil tussen de twee is dat bij bridging inference de conclusie al getrokken
wordt bij de encoding en bij elabortive inference wordt de conclusie pas getrokken bij de
retrieval.
3. Logical inference: conclusies kunnen getrokken worden uit de letterlijke woorden die
er staan. Een voorbeeld is het geslacht een personage (bachelor/bachelorette).
Inferentie vind plaats als een bottom-up proces wanneer er een connectie opvalt tussen
twee items uit de tekst die dichtbij elkaar staan (local coherence). Als er sprake is van
onsamenhangendheid in het grotere beeld, zal er een top-down proces plaatsvinden.
Er zijn 2 kijken op het trekken van conclusies uit de tekst:
- Constructivist view= men is nonstop bezig met het trekken van conclusies uit de tekst om
een volledig beeld te krijgen van wat er staat. -> Top-down processing
- Minimalist view = men trekt zo min mogelijk conclusies tijdens het lezen, omdat het veel
tijd in beslag neemt. Pas wanneer er iets onduidelijk is, gebeurd het wel als actief en bewust
proces. Je hebt strategisch en automatisch.
