Aantekeningen werkgroepen

Formeel strafrecht werkgroep aantekeningen
Week 1
Het strafproces, de verdachte en het EVRM

 Arrest Lege staat in het artikel van NTS. Dit artikel is heel belangrijk, aangezien het arrest niet
is voorgeschreven.

Arrest Spontane bekentenis II
 De verdachte in deze zaak bestuurde een auto zonder autogordel. Hij kreeg een volgteken van
de politie. De verdachte reed met hoge snelheid weg, maar de verbalisanten wisten hem na een
lange achtervolging aan te houden. De verdachte riep toen spontaan dat hij twee kilo speed in
zijn auto had liggen.
 De Hoge Raad oordeelde dat gekeken moet worden naar het moment waarop de vragen aan de
verdachte werden gesteld. De verdachte werd namelijk ondervraagd, nadat hij reeds was
aangehouden. De vragen die de opsporingsambtenaar in kwestie aan de verdachte stelde,
betroffen zijn betrokkenheid bij een strafbaar feit. Direct na de aanhouding hadden de
verbalisanten cautie moeten aanzeggen.

Arrest Spontane verklaring tijdens transport
 Verdachte, aangehouden wegens het voorhanden hebben van een op een vuurwapen gelijkend
voorwerp, zegt tijdens het transport naar het politiebureau uit eigen beweging dat hij “iets heel
ergs had gedaan”. Vervolgens heeft hij, nadat de verbalisant aan hem had gevraagd “wat hij
dan gedaan had”, geantwoord “dat hij zijn vriend had doodgestoken”. Het hof heeft kunnen
oordelen dat de door de verbalisant in het politievoertuig aan de verdachte gestelde vragen niet
kunnen worden aangemerkt als vragen betreffende diens betrokkenheid bij een geconstateerd
strafbaar feit ten aanzien waarvan hij als verdachte was aangemerkt zodat geen sprake was van
een verhoor en verdachte bijgevolg op dat moment (nog) geen aanspraak had op de
raadpleging van een advocaat.
 Het hof heeft kunnen oordelen dat de door de verbalisant in het politievoertuig aan de
verdachte gestelde vragen niet kunnen worden aangemerkt als vragen betreffende diens
betrokkenheid bij een geconstateerd strafbaar feit ten aanzien waarvan hij als verdachte was
aangemerkt zodat geen sprake was van een verhoor en verdachte bijgevolg op dat moment
(nog) geen aanspraak had op de raadpleging van een advocaat.

Criteria van een verhoor (artikel 29 Sv)
 Verdachte in de zin van artikel 27 Sv
o Vervolging nog niet aangevangen? Artikel 27 lid 1 Sv
 Redelijk vermoeden van schuld
 Van een strafbaar feit
 Blijkend uit de feiten en omstandigheden
o Vermoedens mogen niet
o Ervaring, feiten van algemene bekendheid en aangiften mogen wel
o Vervolging wel aangevangen? Artikel 27 lid 2 Sr
 Opsporingsambtenaar
 Vragen die betrekking hebben op een strafbaar feit
o Moet het strafbare feit al daadwerkelijk gevolgd zijn? Arrest Consultatiebijstand: als
nog niet vaststaat dat het feit is gepleegd kan er wel sprake zijn van een verhoor. Een
vermoeden van een strafbaar feit kan leiden tot een verhoorsituatie.

,  Als je vraagt (op basis van vermoeden) of hij een hennepplantage heeft
(terwijl je dit nog niet hebt geconstateerd) dan kan hier wel al sprake zijn van
een verhoor.

Consultatie- en verhoorbijstand
 Niet alleen cautie moest gegeven worden, maar ook dat hij recht heeft op consultatiebijstand
en verhoorbijstand. Als je niet bent aangehouden heb je recht op consulatie bijstand maar dan
moet je zelf zorgen voor je advocaat (artikel 27c Sv). Als je wel bent aangehouden moet de
staat zorgen voor de advocaat (artikel 28c Sv)
o Artikel 27c jo. 28c jo. 28d Sv
 Artikel 27c lid 2 Sv: Aan de verdachte die niet is aangehouden, wordt voorafgaand aan zijn
eerste verhoor, onverminderd artikel 29 lid 2, mededeling gedaan van het recht op
rechtsbijstand, bedoeld in artikel 28 lid 1, en, indien van toepassing, het recht op vertolking en
vertaling, bedoeld in artikel 27 lid 4 Sv.
 Artikel 28d Sv ziet op aangehouden als niet aangehouden en dan de verhoorbijstand.

EHRM De Legé/Nederland (uitgewerkt in NTS-artikel)
 Wanneer is er sprake van een schending van het nemoteneturbeginsel?
o Is aan de ingangsvoorwaarden voor nemotenetur voldaan?
 Is er sprake van dwang en een criminal charge (kan je als verdachte
verwachten dat je wordt vervolgd door het OM?)
o Dit hoef je alleen te constateren en niet helemaal uit te werken
o Valt de uitgeoefende dwang ook binnen de scope (bereik) van nemotenetur?
 Wat hebben we ermee willen beschermen? Valt het binnen de bescherming
van het nemoteneturbeginsel? Kan het nemoteneturbeginsel jou hiertegen
beschermen?
 Wilsafhankelijk: het bewijs is er pas als de verdachte actief meedoet
o Voorbeeld van wilsafhankelijk materiaal: verklaring (hier ziet het
nemo tenetur-beginsel op; dit willen we beschermen)
o Een verklaring valt altijd binnen de scope (binnen de bescherming
van het nemoteneturbeginsel)
 Wilsonafhankelijk: documenten, DNA, urine, bloed, adem – dit bestaat
allemaal al
o Valt in beginsel niet in de scope van het nemoteneturbeginsel.
o Maar wel als we schending hebben van artikel 3 EVRM (Jalloh)
(Saunders?)
o Foltering
o Vernederende behandeling
o Onmenselijke behandeling
o Fishing expedition: aan het zoeken naar iets ongerichts
(Lege/Nederland)
o Is daarmee dan ook ‘the very essence’ van nemotenetur geschonden?
 Kijk naar de factoren uit het Jalloh arrest (p. 775 bundel): maak hier een
afweging
o RO 63: The nature and degree of compulsion used to obtain the
evidence = Aard en mate van dwang