WERKGROEP 5, ARBEID & ZEGGENSCHAP 2018 - 2019
Theorie werkcollege week 5, Arbeidsvoorwaarden.
In principe onderhandelen vakbonden over primaire arbeidsvoorwaarden: art. 27 lid 3
jo. art. 32 lid 3 WOR. Maar: arbeidsvoorwaarden regelen met de OR mag (gewoon), het
kent alleen geen wettelijk kader. Dit is een probleem als je met de OR een regeling treft.
Het is wel duidelijk dat ook de OR primaire arbeidsvoorwaarden mag vastleggen
behalve als er al een CAO is. Dit blijkt uit arresten Pretverlof en Dienstroosters.
Arrest Pretverlof
Belastingdienst had een pretverlofregeling: 1 dag vrij voor pret, werd afgeschaft. OR zei
instemmingsrecht te hebben. Dit werd niet toegekend omdat het hier juist ging om het
aantal dagen en niet om de regeling en dus niet instemmingsplichtig. Hier moet je
opletten bij artikel 27 WOR. OR mag iets vinden van de wijze waarop wordt geroosterd
maar niet over aantallen (primair).
Arrest Dienstroosters
De voorgenomen roosterwijziging in de primaire arbeidsvoorwaarden heeft tot gevolg
dat de werknemers bij een gelijkblijvende bezoldiging meer actieve uren gaan maken
dan nu het geval is. Daarmee raakt dit de arbeidsduur en dus primaire
arbeidsvoorwaarden en daarom is overeenstemming met de vakbonden vereist. OR
verleent geen instemming en evenmin kan kantonrechter vervangende toestemming
geven. NB: HR Belastingdienst/Zaandam - wel mogelijkheid tot delegatie bevoegdheid
aan de OR op grond van art. 32 WOR, maar dat speelde hier niet.
Mercedes-Benz zaak
Kan een ondernemingsraad ook toezien op primaire arbeidsvoorwaarden?
Overeenkomsten tussen onderneming en de OR die (mede) betrekking hebben op
primaire arbeidsvoorwaarden moeten worden beschouwd als overeenkomsten in de zin
van art. 32 WOR. Vragen die betrekking hebben op de naleving van deze
overeenkomsten kunnen worden voorgelegd aan de kantonrechter ex art. 36 WOR.
Je mag nooit rechten inperken.
Haviltex: in dit arrest is ook aangegeven door het gerechtshoef dat bij de uitleg van de
ondernemingsovereenkomst het niet aankomt op een zuiver taalkundige uitleg van de
bepalingen van het contract maar op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden
over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij
te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (Haviltex). NB: is dit wel
redelijk gezien het feit dat de werknemers niet bij de onderhandelingen geweest zijn?
Cao norm ligt meer voor de hand – arbeidsvoorwaarden invloed op werknemers, naast
bedoeling ook kijken naar bewoordingen. Maar is het dus niet.
Casus 1
Artikel ‘Onrust onder personeel Jumbo over nieuwe arbeidsvoorwaarden’.
1. Noem een voordeel en een nadeel van het maken van afspraken over (primaire)
arbeidsvoorwaarden met de OR.
2. Tegen welke juridische problemen loopt Jumbo aan wanneer zij afspraken wil maken
met de OR over (primaire) arbeidsvoorwaarden?
3. Hoe zouden deze problemen kunnen worden opgelost?
1
, WERKGROEP 5, ARBEID & ZEGGENSCHAP 2018 - 2019
Waarom arbeidsvoorwaardenregelingen afspreken met de OR (vanuit de
werkgever)?
Voordelen
- Goede onderhandelingspartner, veel meer maatwerk afspreken omdat ze de
organisatie veel beter kennen.
- Gekozen orgaan, democratische gelegitimeerd.
- Tweeledige doelstelling OR, OR kijkt zowel naar belang werknemer en belang
werkgever.
Nadelen
- OR is niet onafhankelijk; afhankelijk van werkgever.
- Minder deskundig, eventueel wel deskundige inhuren.
- Bindingsproblematiek. Als je een cao afsluit zijn zowel de gebonden als ongebonden
werknemers gebonden aan de cao. Bij afspraken met de OR werkt deze niet door in
de individuele arbeidsovereenkomst. Artikel 32 lid 2 WOR heeft geen normatieve
werking.
Hoe kan je het probleem met de binding oplossen (overeenkomst met de OR)?
- Eenzijdig wijzigingsbeding opnemen in de arbeidsovereenkomst, nadeel dat er een
zwaarwegend belang moet zijn.
- Incorporatiebeding, moet wel zien op de arbeidsvoorwaardenregeling.
- Je neemt ook op dat toekomstige arbeidsvoorwaarden regeling worden
geïncorporeerd - dat dit mag staat in de uitspraak Rechtbank Limburg.
Uitspraak Rechtbank Limburg
Werkgever mag wijzigingen in de arbeidsvoorwaarden reglement aanbrengen na
overleg en akkoord met de OR indien dit reglement onderdeel uitmaakt van de
arbeidsovereenkomst en deze een zogenoemd incorporatiebeding bevat, dat inhoudt dat
bestaande en toekomstige afspraken tussen ondernemer en OR doorwerken in de
arbeidsovereenkomst.
Op welke manieren kan de OR invloed uitoefenen op de arbeidsvoorwaarden?
1. Artikel 7:613 BW eenzijdig wijzigingsbeding, werkgever moet zwaarwichtig
belang hebben. Bij de afweging kan de rechter het instemmingsrecht van de OR
meegenomen worden. Dit moet je wel onderbouwen.
2. Artikel 27 WOR; instemmingsrecht - uitgebreid - let op primaat cao.
3. Artikel 32 lid 1 WOR: delegatiebepalingen: TMG zaak – vakbonden delegeren
bevoegdheden aan de OR in de cao.
1. Instemmingsrecht (artikel 27 WOR). Kan worden uitgebreid tenzij primaat CAO!
- Onder sub m – goed opletten! ‘een en ander voor zover betrekking hebbende op alle
of een groep van de in de onderneming werkzame personen’.
- Voorgenomen besluit?
- Ziet het besluit om een groep?
- Schriftelijk een verzoek indienen met daarbij de gevolgen.
- Minimaal 1 overlegvergadering.
- OR deelt gemotiveerd beslissing mee.
- Onderneming deelt beslissing mee.
2
Theorie werkcollege week 5, Arbeidsvoorwaarden.
In principe onderhandelen vakbonden over primaire arbeidsvoorwaarden: art. 27 lid 3
jo. art. 32 lid 3 WOR. Maar: arbeidsvoorwaarden regelen met de OR mag (gewoon), het
kent alleen geen wettelijk kader. Dit is een probleem als je met de OR een regeling treft.
Het is wel duidelijk dat ook de OR primaire arbeidsvoorwaarden mag vastleggen
behalve als er al een CAO is. Dit blijkt uit arresten Pretverlof en Dienstroosters.
Arrest Pretverlof
Belastingdienst had een pretverlofregeling: 1 dag vrij voor pret, werd afgeschaft. OR zei
instemmingsrecht te hebben. Dit werd niet toegekend omdat het hier juist ging om het
aantal dagen en niet om de regeling en dus niet instemmingsplichtig. Hier moet je
opletten bij artikel 27 WOR. OR mag iets vinden van de wijze waarop wordt geroosterd
maar niet over aantallen (primair).
Arrest Dienstroosters
De voorgenomen roosterwijziging in de primaire arbeidsvoorwaarden heeft tot gevolg
dat de werknemers bij een gelijkblijvende bezoldiging meer actieve uren gaan maken
dan nu het geval is. Daarmee raakt dit de arbeidsduur en dus primaire
arbeidsvoorwaarden en daarom is overeenstemming met de vakbonden vereist. OR
verleent geen instemming en evenmin kan kantonrechter vervangende toestemming
geven. NB: HR Belastingdienst/Zaandam - wel mogelijkheid tot delegatie bevoegdheid
aan de OR op grond van art. 32 WOR, maar dat speelde hier niet.
Mercedes-Benz zaak
Kan een ondernemingsraad ook toezien op primaire arbeidsvoorwaarden?
Overeenkomsten tussen onderneming en de OR die (mede) betrekking hebben op
primaire arbeidsvoorwaarden moeten worden beschouwd als overeenkomsten in de zin
van art. 32 WOR. Vragen die betrekking hebben op de naleving van deze
overeenkomsten kunnen worden voorgelegd aan de kantonrechter ex art. 36 WOR.
Je mag nooit rechten inperken.
Haviltex: in dit arrest is ook aangegeven door het gerechtshoef dat bij de uitleg van de
ondernemingsovereenkomst het niet aankomt op een zuiver taalkundige uitleg van de
bepalingen van het contract maar op de zin die partijen in de gegeven omstandigheden
over en weer redelijkerwijs aan deze bepalingen mochten toekennen en op hetgeen zij
te dien aanzien redelijkerwijs van elkaar mochten verwachten (Haviltex). NB: is dit wel
redelijk gezien het feit dat de werknemers niet bij de onderhandelingen geweest zijn?
Cao norm ligt meer voor de hand – arbeidsvoorwaarden invloed op werknemers, naast
bedoeling ook kijken naar bewoordingen. Maar is het dus niet.
Casus 1
Artikel ‘Onrust onder personeel Jumbo over nieuwe arbeidsvoorwaarden’.
1. Noem een voordeel en een nadeel van het maken van afspraken over (primaire)
arbeidsvoorwaarden met de OR.
2. Tegen welke juridische problemen loopt Jumbo aan wanneer zij afspraken wil maken
met de OR over (primaire) arbeidsvoorwaarden?
3. Hoe zouden deze problemen kunnen worden opgelost?
1
, WERKGROEP 5, ARBEID & ZEGGENSCHAP 2018 - 2019
Waarom arbeidsvoorwaardenregelingen afspreken met de OR (vanuit de
werkgever)?
Voordelen
- Goede onderhandelingspartner, veel meer maatwerk afspreken omdat ze de
organisatie veel beter kennen.
- Gekozen orgaan, democratische gelegitimeerd.
- Tweeledige doelstelling OR, OR kijkt zowel naar belang werknemer en belang
werkgever.
Nadelen
- OR is niet onafhankelijk; afhankelijk van werkgever.
- Minder deskundig, eventueel wel deskundige inhuren.
- Bindingsproblematiek. Als je een cao afsluit zijn zowel de gebonden als ongebonden
werknemers gebonden aan de cao. Bij afspraken met de OR werkt deze niet door in
de individuele arbeidsovereenkomst. Artikel 32 lid 2 WOR heeft geen normatieve
werking.
Hoe kan je het probleem met de binding oplossen (overeenkomst met de OR)?
- Eenzijdig wijzigingsbeding opnemen in de arbeidsovereenkomst, nadeel dat er een
zwaarwegend belang moet zijn.
- Incorporatiebeding, moet wel zien op de arbeidsvoorwaardenregeling.
- Je neemt ook op dat toekomstige arbeidsvoorwaarden regeling worden
geïncorporeerd - dat dit mag staat in de uitspraak Rechtbank Limburg.
Uitspraak Rechtbank Limburg
Werkgever mag wijzigingen in de arbeidsvoorwaarden reglement aanbrengen na
overleg en akkoord met de OR indien dit reglement onderdeel uitmaakt van de
arbeidsovereenkomst en deze een zogenoemd incorporatiebeding bevat, dat inhoudt dat
bestaande en toekomstige afspraken tussen ondernemer en OR doorwerken in de
arbeidsovereenkomst.
Op welke manieren kan de OR invloed uitoefenen op de arbeidsvoorwaarden?
1. Artikel 7:613 BW eenzijdig wijzigingsbeding, werkgever moet zwaarwichtig
belang hebben. Bij de afweging kan de rechter het instemmingsrecht van de OR
meegenomen worden. Dit moet je wel onderbouwen.
2. Artikel 27 WOR; instemmingsrecht - uitgebreid - let op primaat cao.
3. Artikel 32 lid 1 WOR: delegatiebepalingen: TMG zaak – vakbonden delegeren
bevoegdheden aan de OR in de cao.
1. Instemmingsrecht (artikel 27 WOR). Kan worden uitgebreid tenzij primaat CAO!
- Onder sub m – goed opletten! ‘een en ander voor zover betrekking hebbende op alle
of een groep van de in de onderneming werkzame personen’.
- Voorgenomen besluit?
- Ziet het besluit om een groep?
- Schriftelijk een verzoek indienen met daarbij de gevolgen.
- Minimaal 1 overlegvergadering.
- OR deelt gemotiveerd beslissing mee.
- Onderneming deelt beslissing mee.
2
