Samenvatting Arresten Fundamenetele Rechten - UvA

Inhoudsopgave
1. WEEK 1.................................................................................................................................................. 2
1.1. (SUNDAY TIMES VS U.K.) EHRM 26 APRIL 1979, NJ 1980, 146........................................................................2
1.2. (VO VS FRANKRIJK) EHRM 8 JULI 2004, NJCM-BULLETIN 2005-5, P. 579...........................................................2
1.3. (VERENIGING GEDETINEERDEN) HR 25 JUNI 1982, NJ 1983, 296.......................................................................3
1.4. (RASTI ROSTELLI I) HR 26 APRIL 1996, RVDW 1996, 99C..................................................................................4
1.5. (RASTI ROSTELLI II) HOF AMSTERDAM 20 JULI 2000, KG 2000, NR. 154.............................................................5
1.6. (TILBURGSE POLITIEVERORDENING) HR 28 NOVEMBER 1950, NJ 1951, 137.........................................................6
2. WEEK 2.................................................................................................................................................. 6
2.1. (BROEKS VS. NEDERLAND) HRC 9 APRIL 1987, NJCM-BULLETIN 1987, P. 377......................................................6
2.2. (PICHON & SAJOUS VS FRANKRIJK) EHRM 2 OKTOBER 2001...............................................................................7
2.3. (PENSIOENREGELING HUISARTSEN) ABRVS 7 APRIL 1983, AB 1983, 430.............................................................7
2.4. (PRETTY VS U.K.) EHRM 29 APRIL 2002..........................................................................................................8
2.5. (SEJDIC EN FINCI VS BOSNIË-HERZEGOVINA) EHRM 22 DECEMBER 2009...............................................................9
2.6. (TILBURGSE POLITIEVERORDENING) HR 28 NOVEMBER 1950, NJ 1951, 137.......................................................10
2.7. (VLOEKVERBOD ELBURG) KB 5 JUNI 1986, STB 337.........................................................................................11
3. WEEK 3................................................................................................................................................ 11
3.1. (SUNDAY TIMES VS. UK) EHRM 26 APRIL 1979, NJ 1980, 146.......................................................................11
3.2. (PREMINGER VS. OOSTENRIJK) EHRM 20 SEPTEMBER 1994, NJ 1995, 366.......................................................13
3.3. (LEYLA SAHIN VS TURKIJE) EHRM 10 NOVEMBER 2005....................................................................................14
3.4. (VERWIJDERINGSBEVEL BURGEMEESTER) ABRVS 14 MEI 1996, JB 1996, 169.....................................................15
3.5. (OLIVIEIRA VS. NEDERLAND) EHRM 4 JUNI 2002, NJCM-BULLETIN 2003-2, P. 151............................................16
3.6. (DRUGSPAND VENLO I) RB ROERMOND 3 JANUARI 1995...................................................................................16
3.7. (DEMONSTRATIE CENTRUMDEMOCRATEN) VZ. ARRVS 21 MAART 1989, AB 1989, 498......................................17
4. WEEK 4................................................................................................................................................ 18
4.1. (GASKIN VS U.K.) EHRM 7 JULY 1989, NJCM-BULLETIN 1990, P. 206.............................................................18
4.2. (ÖZGÜR GÜNDEM VS TURKIJE) EHRM 16 MARCH 2000, MEDIAFORUM 2005-5, NR. 31.....................................19
4.3. (RAMSAHAI VS NEDERLAND) EHRM 15 MAY 2007.........................................................................................19
4.4. (VALKENHORST) HR 15 APRIL 1994, NJ 1994, 608 EN NJCM 1994, P. 652.....................................................20
4.5. (TURKSE WERKNEEMSTER) HR 30 MAART 1984, NJ 1985, 350 EN AB 1984, 366.............................................21
4.6. (EDAMSE BIJSTANDSVROUW) HR 9 JANUARI 1987, NJ 1987, 928 EN AB 1987, 231..........................................21
4.7. (GOEREE I) HR 5 JUNI 1987, NJ 1988, 702 EN AB 1988, 276........................................................................22
5. WEEK 5................................................................................................................................................ 23
5.1. (WELVAARTSPARTIJ VS TURKIJE) EHRM 13 FEBRUARI 2003, NJB 2003, P. 836, NR. 17......................................23
5.2. (SUBSIDIE / MAATREGELEN SGP)...................................................................................................................24
5.3. (DON BOSCO) HOF AMSTERDAM 6 SEPTEMBER 2011, NJF 2011/400...............................................................26
5.4. (BORBON PARMA) HR 4 MAART 1988, NJ 1988, 361.....................................................................................27
5.5. (AXEL SPRINGER VS DUITSLAND) EHRM 7 FEBRUARI 2012................................................................................28
6. WEEK 6................................................................................................................................................ 29
6.1. (GRIFFIERECHT GEDETINEERDE VREEMDELING) ABRVS 4 JULI 2011, JB 2011, 188...............................................29
6.2. (ÅKERBERG FRANSSON) HVJ EU 26 FEBRUARI 2013, NJ 2013, 348..................................................................30
6.3. (GOOGLE SPAIN) HVJ EU 13 MEI 2013, NJ 2014, 41.....................................................................................30
6.4. (AMERIKAANSE MILITAIR) HR 30 MAART 1990, NJ 1991, 249 \.......................................................................31
6.5. (BOSPHORUS VS IERLAND) EHRM 30 JUNI 2005,............................................................................................32
6.6. (SANCTIEREGELING IRAN) HR 14 DECEMBER 2012, NJB 2013, 64.....................................................................33
7. WEEK 7................................................................................................................................................ 34

, 7.1. (ARBEIDSKOSTENFORFAIT) HR 12 MEI 1999, NJ 1999, 170.............................................................................34
7.2. (ONDERHOUDSPLICHT VOOR KIND UIT LESBISCHE RELATIE) HR 10 AUGUSTUS 2001, NJ 2002, 278.........................34
7.3. (ROOKVERBOD KLEINE CAFÉS) HR 10 OKTOBER 2014, NJ 2015/12 (ROOKVERBOD KLEINE CAFÉS)..........................35
7.4. (VERLAGING TAXIVERGOEDING) CRVB 22 APRIL 1997, JB 1997, 158.................................................................36
7.5. (ANGOLESE MOEDER) HR 21 SEPTEMBER 2012, NJ 2013, 22...........................................................................37
7.6. CESCR COMMITTEE 14 DECEMBER 1990, GENERAL COMMENT NO. 3, THE NATURE OF STATE PARTIES OBLIGATIONS.
........................................................................................................................................................................37
1. WEEK 1

1.1. (Sunday Times vs U.K.) EHRM 26 april 1979, NJ 1980, 146

Zie Week 3



1.2. (Vo vs Frankrijk) EHRM 8 juli 2004, NJCM-bulletin 2005-5, p. 579

Vo. V. France: Feiten & procedure bij nat. rechter

• Mevr. Vo, zes maanden zwanger, is ter controle in het ziekenhuis

• In wachtkamer verwisseld met andere mevr. Vo; ingreep waardoor zij aanzienlijke
hoeveelheid vruchtwater verliest, wat uiteindelijk noopt tot een beëindiging van de
zwangerschap

• In Frankrijk tracht zij een strafrechtelijke procedure wegens dood door schuld te initiëren;
tevergeefs, foetus kan in Franse recht niet slachtoffer daarvan zijn.



Vo. V. France: In Rechte

• Klacht: Frankrijk biedt onvoldoende bescherming aan het recht op leven vastgelegd in art. 2
EVRM, wegens ontbreken mogelijkheid strafrechtelijke vervolging

• Ontvankelijkheid:

- Is art. 2 EVRM überhaupt wel in het geding, nu het de vraag is of een foetus
grondrechtdrager is?

- Heeft mevrouw Vo. wel alle nationale rechtsmiddelen (ook civiele en
administratieve recht) uitgeput, alvorens zij bij het EHRM heeft geklaagd?

- Hof: ontvankelijkheidsvraag sterk verweven met inhoud klacht; klacht wel
behandelen (r.o. 44)

• Foetus drager van recht op leven? (r.o. 74)

- Onderzoek eigen jurisprudentie: ongeboren kind tot nu toe niet beschouwd als
persoon in de zin van art. 2 EVRM (r.o. 80)

- In Europa grote verscheidenheid (cultureel, juridisch) t.a.v. begin van leven, geen



(2)

, consensus  binnen appreciatiemarge (r.o. 82)

- Ierland: rechten ongeborene in grondwet

- Duitsland: recht op privé leven moeder versus recht vrucht

- Andere landen: vooral recht op privé leven moeder

- NL strafrecht: art. 82a Sr: moord, doodslag op levensvatbare foetus
mogelijk; dood door schuld niet

- Noch mogelijk, noch wenselijk dat Hof vraag in abstracto zou beantwoorden en
ook niet nodig, want zelfs als 2 EVRM van toepassing zou zijn, zou Frankrijk niet
in gebreke zijn (r.o. 85)

- Art. 2 EVRM omvat weliswaar meer dan onthoudingsplicht (r.o. 88)

• Dat het recht op leven niet alleen onthoudingsplicht met zich meebrengt
maar dat de overheid zelf niet iemand het leven mag ontnemen of leven in
gevaar mag brengen, maar dat de overheid ook maatregelen moet nemen
om het leven van burgers te beschermen

• maar effectieve bescherming tegen dood door schuld in gezondheidszorg
kan ook door onafhankelijke controle en civiele/bestuursrechtelijke
schadevergoeding – tuchtrechtelijke sancties dat kan voldoende zijn om
aan de positieve verplichting te voldoen. Strafrechtelijke procedure is niet
vereist (r.o. 90)

- Dictum: geen schending; 14 – 3




1.3. (Vereniging Gedetineerden) HR 25 juni 1982, NJ 1983, 296

Verenigingsvrijheid Gedetineerden: Feiten en procesverloop

• Vereniging van gedetineerden in huis van Bewaring De Schans heeft directeur verzocht
vergadering te faciliteren.

- Verzoek geweigerd

- Kort geding tegen de staat en tegen directeur aangespannen

- Pres. Rb: vordering toegewezen

- Hof: vernietigt vonnis en wijst de vordering af




(3)

, Verenigingsvrijheid Gedetineerden: In Rechte

• Cassatiemiddel

• ontoelaatbare beperking recht op vrijheid van vereniging/vergadering als
vastgelegd in art. 11 EVRM, art. 22 IVBPR, art. 9 Grondwet

• HR

• Inmenging niet alleen dan ‘voorzien bij wet’ (in tweede lid art. 11 EVRM en art.
22 IVBPR), indien wet in materiële zin daar met zoveel woorden in voorziet, maar
ook in geval van beschikking van een rechtens bevoegde uitvoerende autoriteit
(r.o. 4.2) (van belang ook in week 3)

• Tweede lid artikel 11 EVRM (zo ook art. 22 IVBPR) vereist afweging tussen
belang uitoefening grondrecht en belangen genoemd in tweede lid (r.o. 4.3)

- Directeur kon in redelijkheid tot afwijzing komen

- Directeur mocht mate van beschikbaarheid van ruimte en personeel
gewicht toekennen bij afweging, rekening houden met redelijke eisen
gevangenhouding (vgl. doelen in tweede lid)

• Art. 9 Gw: eist formeel wettelijke grondslag voor een beperking

- HR stelt echter: dat degenen aan wie rechtmatig hun vrijheid is ontnomen, door
een beschikking van de directeur van de gevangenis kunnen worden beperkt in de
uitoefening van hun grondrecht voor zover de uitoefening zich niet met de
vrijheidsbeneming verdraagt (r.o. 4.2)

• Cassatieberoep verworpen

- KORTOM, bevoegd gegeven beschikking kan of valt onder de term “bij wet
voorzien”.



1.4. (Rasti Rostelli I) HR 26 april 1996, RvdW 1996, 99c

Rasti Rostelli I: Feiten en procesverloop

• Universal Star wil contract afsluiten met gemeente Rijssen om theaterzaal te gebruiken

• Weigering om reden dat hypnose als publieksvermaak in strijd is met christelijke waarden
en niet past bij geaardheid (christelijke) van de plaatselijke bevolking

• Rechtbank: afweging  ten gunste van gemeente

• Hof: vernietigt vonnis, verwerpt beroep gemeente op contractsvrijheid tegenover v.v.m.
(vrijheid van meningsuiting) van Universal Star




(4)