Onderzoek hoe om te gaan met instrumentele agressie bij
kinderen op de naschoolse dagbehandeling
Naam: Lisa Mattens
Studentnummer: 574301
Cohort: 2015-2016
Klas: S15a
Opleiding: Hogeschool InHolland, Maatschappelijk Werk & Dienstverlening
Opdrachtgever: Guillermo Ware, Lijn5 Jeugdzorg
Afstudeerbegeleider: Ishi Kwee
1ste beoordelaar: Maarten Adriaansz
Datum: 4 juni 2019
,‘’We krijgen sinds de transitie alleen nog gezinnen met
echt complexe problematiek binnen, en daarnaast is er
een verharding in de maatschappij.”
- Jeugdbescherming -
2
,Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................. 6
Samenvatting.......................................................................................................................................... 7
1. Inleiding.............................................................................................................................................. 8
1. Aanleiding....................................................................................................................................... 8
1.1 Lijn5 jeugdzorg.............................................................................................................................. 8
1.1.1 Algemeen............................................................................................................................... 8
1.2.2 De Naschoolse Dagbehandeling van Lijn5.............................................................................9
2. Probleemanalyse vanuit de praktijk.................................................................................................. 10
2.1 Hoe is het probleem ontstaan?................................................................................................... 10
2.2 Microniveau................................................................................................................................. 10
2.2.1 De professionals van de NDB............................................................................................... 10
2.2.2 De kinderen van de NDB...................................................................................................... 10
2.3 Mesoniveau: welke ontwikkelingen in de organisatie zijn van invloed op....................................11
het vraagstuk?................................................................................................................................... 11
2.4 Macroniveau: op welke manier spelen maatschappelijke ontwikkelingen...................................12
een rol bij het vraagstuk?.................................................................................................................. 12
2.5 Belang van het onderzoek........................................................................................................... 12
2.5.1 Belang op microniveau......................................................................................................... 12
2.5.2 Belang op mesoniveau......................................................................................................... 13
2.5.3 Belang op macroniveau........................................................................................................ 13
3. Probleemanalyse vanuit de theorie................................................................................................... 14
3.1 Hechtingstheorie......................................................................................................................... 14
3.2 Agressie...................................................................................................................................... 15
3.2.1 Instrumentele agressie......................................................................................................... 17
3.3 Lichtverstandelijke Beperking...................................................................................................... 18
3.4 Bekend vanuit de theorie............................................................................................................. 18
3.4 Probleemstelling:............................................................................................................................ 19
4. Doelstelling....................................................................................................................................... 20
5. Vraagstelling..................................................................................................................................... 20
5.1 Hoofdvraag.................................................................................................................................. 20
5.2 Deelvragen.................................................................................................................................. 20
6. Verantwoording................................................................................................................................. 21
6.1 Dataverzamelmethode................................................................................................................ 21
6.2 Literatuuronderzoek.................................................................................................................... 21
3
, 6.3 Veldonderzoek............................................................................................................................ 21
6.4 Respondenten............................................................................................................................. 22
6.5 Deelvragen.................................................................................................................................. 25
6.6 Betrouwbaarheid......................................................................................................................... 26
6.7 Validiteit....................................................................................................................................... 27
7. Ethische aspecten............................................................................................................................ 28
7.1 Randvoorwaarden....................................................................................................................... 29
8. Resultaten......................................................................................................................................... 30
8.1 Deelvraag 1: Welke interventies bij kinderen met LVB en hechtingsproblematiek die
instrumentele agressie inzetten, zijn te vinden in de literatuur?........................................................30
8.2 Deelvraag 2: Hoe handelen professionals op dit moment als een LVB’er met
hechtingsproblematiek instrumentele agressie inzet?.......................................................................32
8.3 Deelvraag 3: Wat is er volgens de professionals van de NDB nodig om beter om te kunnen gaan
met kinderen met LVB en hechtingsproblematiek, die instrumentele agressie inzetten?..................34
8.4 Deelvraag 4: Wat zijn de wensen van de doelgroep op de NDB ten aanzien van de behandeling
door de professionals?...................................................................................................................... 36
9. Conclusie.......................................................................................................................................... 37
9.1 Conclusie op deelvraag 1: Welke interventies bij kinderen met LVB en hechtingsproblematiek
die instrumentele agressie inzetten, zijn te vinden in de literatuur?..................................................37
9.2 Conclusie op deelvraag 2: Hoe handelen professionals op dit moment als een LVB’er met
hechtingsproblematiek instrumentele agressie inzet?.......................................................................37
9.3 Conclusie op deelvraag 3: Wat is er volgens de professionals van de NDB nodig om beter om te
kunnen gaan met kinderen met LVB en hechtingsproblematiek, die instrumentele agressie inzetten?
.......................................................................................................................................................... 38
9.4 Conclusie op deelvraag 4: Wat zijn de wensen van de doelgroep op de NDB ten aanzien van de
behandeling door de professionals?................................................................................................. 38
9.5 Conclusie op de hoofdvraag........................................................................................................ 39
10. Discussie........................................................................................................................................ 40
10.1 Validiteit..................................................................................................................................... 40
10.2 Interpretatie van de resultaten................................................................................................... 40
10.3 Verwachtingen.......................................................................................................................... 40
10.4 Beperkingen.............................................................................................................................. 41
10.5 Reikwijdte.................................................................................................................................. 41
11. Aanbevelingen................................................................................................................................ 43
Supervisie......................................................................................................................................... 43
Rots en watertraining........................................................................................................................ 43
Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag (ITGG).............................................................44
Triple C-methode.............................................................................................................................. 46
9. Literatuurlijst..................................................................................................................................... 48
4
kinderen op de naschoolse dagbehandeling
Naam: Lisa Mattens
Studentnummer: 574301
Cohort: 2015-2016
Klas: S15a
Opleiding: Hogeschool InHolland, Maatschappelijk Werk & Dienstverlening
Opdrachtgever: Guillermo Ware, Lijn5 Jeugdzorg
Afstudeerbegeleider: Ishi Kwee
1ste beoordelaar: Maarten Adriaansz
Datum: 4 juni 2019
,‘’We krijgen sinds de transitie alleen nog gezinnen met
echt complexe problematiek binnen, en daarnaast is er
een verharding in de maatschappij.”
- Jeugdbescherming -
2
,Inhoud
Voorwoord.............................................................................................................................................. 6
Samenvatting.......................................................................................................................................... 7
1. Inleiding.............................................................................................................................................. 8
1. Aanleiding....................................................................................................................................... 8
1.1 Lijn5 jeugdzorg.............................................................................................................................. 8
1.1.1 Algemeen............................................................................................................................... 8
1.2.2 De Naschoolse Dagbehandeling van Lijn5.............................................................................9
2. Probleemanalyse vanuit de praktijk.................................................................................................. 10
2.1 Hoe is het probleem ontstaan?................................................................................................... 10
2.2 Microniveau................................................................................................................................. 10
2.2.1 De professionals van de NDB............................................................................................... 10
2.2.2 De kinderen van de NDB...................................................................................................... 10
2.3 Mesoniveau: welke ontwikkelingen in de organisatie zijn van invloed op....................................11
het vraagstuk?................................................................................................................................... 11
2.4 Macroniveau: op welke manier spelen maatschappelijke ontwikkelingen...................................12
een rol bij het vraagstuk?.................................................................................................................. 12
2.5 Belang van het onderzoek........................................................................................................... 12
2.5.1 Belang op microniveau......................................................................................................... 12
2.5.2 Belang op mesoniveau......................................................................................................... 13
2.5.3 Belang op macroniveau........................................................................................................ 13
3. Probleemanalyse vanuit de theorie................................................................................................... 14
3.1 Hechtingstheorie......................................................................................................................... 14
3.2 Agressie...................................................................................................................................... 15
3.2.1 Instrumentele agressie......................................................................................................... 17
3.3 Lichtverstandelijke Beperking...................................................................................................... 18
3.4 Bekend vanuit de theorie............................................................................................................. 18
3.4 Probleemstelling:............................................................................................................................ 19
4. Doelstelling....................................................................................................................................... 20
5. Vraagstelling..................................................................................................................................... 20
5.1 Hoofdvraag.................................................................................................................................. 20
5.2 Deelvragen.................................................................................................................................. 20
6. Verantwoording................................................................................................................................. 21
6.1 Dataverzamelmethode................................................................................................................ 21
6.2 Literatuuronderzoek.................................................................................................................... 21
3
, 6.3 Veldonderzoek............................................................................................................................ 21
6.4 Respondenten............................................................................................................................. 22
6.5 Deelvragen.................................................................................................................................. 25
6.6 Betrouwbaarheid......................................................................................................................... 26
6.7 Validiteit....................................................................................................................................... 27
7. Ethische aspecten............................................................................................................................ 28
7.1 Randvoorwaarden....................................................................................................................... 29
8. Resultaten......................................................................................................................................... 30
8.1 Deelvraag 1: Welke interventies bij kinderen met LVB en hechtingsproblematiek die
instrumentele agressie inzetten, zijn te vinden in de literatuur?........................................................30
8.2 Deelvraag 2: Hoe handelen professionals op dit moment als een LVB’er met
hechtingsproblematiek instrumentele agressie inzet?.......................................................................32
8.3 Deelvraag 3: Wat is er volgens de professionals van de NDB nodig om beter om te kunnen gaan
met kinderen met LVB en hechtingsproblematiek, die instrumentele agressie inzetten?..................34
8.4 Deelvraag 4: Wat zijn de wensen van de doelgroep op de NDB ten aanzien van de behandeling
door de professionals?...................................................................................................................... 36
9. Conclusie.......................................................................................................................................... 37
9.1 Conclusie op deelvraag 1: Welke interventies bij kinderen met LVB en hechtingsproblematiek
die instrumentele agressie inzetten, zijn te vinden in de literatuur?..................................................37
9.2 Conclusie op deelvraag 2: Hoe handelen professionals op dit moment als een LVB’er met
hechtingsproblematiek instrumentele agressie inzet?.......................................................................37
9.3 Conclusie op deelvraag 3: Wat is er volgens de professionals van de NDB nodig om beter om te
kunnen gaan met kinderen met LVB en hechtingsproblematiek, die instrumentele agressie inzetten?
.......................................................................................................................................................... 38
9.4 Conclusie op deelvraag 4: Wat zijn de wensen van de doelgroep op de NDB ten aanzien van de
behandeling door de professionals?................................................................................................. 38
9.5 Conclusie op de hoofdvraag........................................................................................................ 39
10. Discussie........................................................................................................................................ 40
10.1 Validiteit..................................................................................................................................... 40
10.2 Interpretatie van de resultaten................................................................................................... 40
10.3 Verwachtingen.......................................................................................................................... 40
10.4 Beperkingen.............................................................................................................................. 41
10.5 Reikwijdte.................................................................................................................................. 41
11. Aanbevelingen................................................................................................................................ 43
Supervisie......................................................................................................................................... 43
Rots en watertraining........................................................................................................................ 43
Integratieve Therapie voor Gehechtheid en Gedrag (ITGG).............................................................44
Triple C-methode.............................................................................................................................. 46
9. Literatuurlijst..................................................................................................................................... 48
4
