AK H1
1.1 - Krimpende wereld
Globalisering: proces waarbij de vervlechting tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt.
Gevolg → De afstand waarover goederen, mensen en kapitaal zich
verplaatsen is gemiddeld toegenomen.
Tijd-ruimtecompressie: proces waarbij tijd en ruimte in elkaar worden
gedrukt.
↓
wereld wordt kleiner
↓
vervlechting
↓
global village
3 ontwikkelingen bij tijd-ruimtecompressie:
● (relatieve) ligging verandert → bereikbaarheid, door globalisering versnelt dit: gebied
kan in korte tijd opbloeien of in verval raken. Beslissend hiervoor kan zijn:
- positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra.
(opkomst India en China zorgt voor verbetering relatieve ligging Singapore)
- ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas. Zijn voor bedrijven alleen
belangrijk als ze belangrijke economische gebieden met elkaar verbinden. Met het
liefst aan begin en einde een mainport (haven of luchthaven) voor verder transport.
(de as Rotterdam-Düsseldorf-Stuttgart-Milaan-Genua = echte corridor. de as
Genua-Rome-Napels = veel minder erg een corridor)
● Afstand krimpt → informatie, geldstromen en ideeën gaan als flits over de wereld.
Goederenstromen niet, vervoer wordt wel goedkoper en sneller. De relatieve
afstand (tijd, geld en moeite dat het kost om er te komen) daalt.
● Grenzen vervagen → grenzen met strenge controle gaan slecht samen met
globalisering. Daar trekken multinationals zich steeds minder van aan. Ook de
uitwisseling van informatie, cultuur, ideeën, normen en waarden vergroot.
Dimensie Mogelijke ontwikkeling
Economisch Wereldmarkt, producten komen overal vandaan.
Sociaal Wereldgemeenschap, toenemende migratie en sociale media.
Politiek Wereldstaat, internationale organisaties krijgen meer invloed.
Cultureel Wereldcultuur, verwestering en ontstaan van mengculturen.
, 1.2 - Transport
Transporttechnologie is 1 van de belangrijkste motoren achter het proces van globalisering.
Het goederentransport heeft 3 ontwikkelingen doorgemaakt:
● Reis- en vervoerstijden zijn gedaald
● Reiskosten zijn gedaald (groei capaciteit schepen en vliegtuigen → overcapaciteit)
● Infrastructuur is verbeterd (wegen, havens, vliegvelden en telecommunicatie)
Volgens de interactietheorie moet er aan 3 voorwaarden worden voldaan voordat er
uitwisseling van goederen tussen gebieden tot stand komt:
● Complementariteit → ene gebied moet leveren waar er in het andere gebied vraag
naar is (Japan importeert olie uit Indonesië)
● Transporteerbaarheid → goederen moeten redelijke prijs en in tijd van ene gebied
naar het andere vervoerd kunnen worden. (Rotterdam: bereikbaar, haven en goede
verbinding met achterland = belangrijkste draaischijf bulkgoederen/containervervoer)
● Geen tussenliggende mogelijkheden → als er tussen 2 gebieden een mogelijkheid bij
komt verlegt vervoersstroom zich (nieuw olieveld dichter bij Japan)
Interactie kan veranderen op 3 manieren:
● Verbetering infrastructuur waardoor bereikbaarheid toeneemt. (China legt
infrastructuur aan in Afrika om bij grondstoffen te komen)
● Verdwijnen politiek barrières. (opheffing handelsembargo 1962 stijgt uitwisseling
tussen VS en Cuba)
● Innovaties op transportgebied (container → producten worden gemaakt in meest
efficiënte gebieden) de door transportlijnen met elkaar verbonden mainports vormen
belangrijke knooppunten in het transportnetwerk van goederen.
1.3 - De eeuw van de informatie
Ontwikkeling van communicatie- en informatietechnologie gaat razendsnel:
● Economisch: internationale informatie-uitwisseling vindt nog
vooral plaats tussen centrumlanden. Zij beschikken over de
beste informatietechnologie en netwerken.
● Geografisch: ook hier geldt het afstandsverval, hoe groter
de afstand hoe minder contact. Dit geldt niet als er in een
land veel migranten wonen.
● Cultureel: tussen landen die sterk verschillen in taal/cultuur is de informatie-uitwisseling
veel minder dan tussen landen met dezelfde taal/cultuur.
Financiële markten zijn door communicatie- en informatietechnologie wereldwijd met elkaar
verbonden. Dit zorgt voor een 24-uurs economie.
Het verband tussen moderne informatietechnologie en wereldwijde kapitaalstromen:
→ Kapitaal kan dankzij informatietechnologie ongeremd over de wereld flitsen.
Waarom kapitaalstromen in het Zuiden sinds 2000 flink zijn toegenomen:
→ Dit zijn kapitaalstromen tussen de opkomende markten v/d BRICS-landen.
(Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika)
2 factoren waardoor aantal internetgebruikers per werelddeel wordt bepaald:
- omvang bevolking
- welvaartsniveau
1.1 - Krimpende wereld
Globalisering: proces waarbij de vervlechting tussen gebieden en
samenlevingen op aarde toeneemt.
Gevolg → De afstand waarover goederen, mensen en kapitaal zich
verplaatsen is gemiddeld toegenomen.
Tijd-ruimtecompressie: proces waarbij tijd en ruimte in elkaar worden
gedrukt.
↓
wereld wordt kleiner
↓
vervlechting
↓
global village
3 ontwikkelingen bij tijd-ruimtecompressie:
● (relatieve) ligging verandert → bereikbaarheid, door globalisering versnelt dit: gebied
kan in korte tijd opbloeien of in verval raken. Beslissend hiervoor kan zijn:
- positie van een gebied ten opzichte van belangrijke economische centra.
(opkomst India en China zorgt voor verbetering relatieve ligging Singapore)
- ligging ten opzichte van een belangrijke vervoersas. Zijn voor bedrijven alleen
belangrijk als ze belangrijke economische gebieden met elkaar verbinden. Met het
liefst aan begin en einde een mainport (haven of luchthaven) voor verder transport.
(de as Rotterdam-Düsseldorf-Stuttgart-Milaan-Genua = echte corridor. de as
Genua-Rome-Napels = veel minder erg een corridor)
● Afstand krimpt → informatie, geldstromen en ideeën gaan als flits over de wereld.
Goederenstromen niet, vervoer wordt wel goedkoper en sneller. De relatieve
afstand (tijd, geld en moeite dat het kost om er te komen) daalt.
● Grenzen vervagen → grenzen met strenge controle gaan slecht samen met
globalisering. Daar trekken multinationals zich steeds minder van aan. Ook de
uitwisseling van informatie, cultuur, ideeën, normen en waarden vergroot.
Dimensie Mogelijke ontwikkeling
Economisch Wereldmarkt, producten komen overal vandaan.
Sociaal Wereldgemeenschap, toenemende migratie en sociale media.
Politiek Wereldstaat, internationale organisaties krijgen meer invloed.
Cultureel Wereldcultuur, verwestering en ontstaan van mengculturen.
, 1.2 - Transport
Transporttechnologie is 1 van de belangrijkste motoren achter het proces van globalisering.
Het goederentransport heeft 3 ontwikkelingen doorgemaakt:
● Reis- en vervoerstijden zijn gedaald
● Reiskosten zijn gedaald (groei capaciteit schepen en vliegtuigen → overcapaciteit)
● Infrastructuur is verbeterd (wegen, havens, vliegvelden en telecommunicatie)
Volgens de interactietheorie moet er aan 3 voorwaarden worden voldaan voordat er
uitwisseling van goederen tussen gebieden tot stand komt:
● Complementariteit → ene gebied moet leveren waar er in het andere gebied vraag
naar is (Japan importeert olie uit Indonesië)
● Transporteerbaarheid → goederen moeten redelijke prijs en in tijd van ene gebied
naar het andere vervoerd kunnen worden. (Rotterdam: bereikbaar, haven en goede
verbinding met achterland = belangrijkste draaischijf bulkgoederen/containervervoer)
● Geen tussenliggende mogelijkheden → als er tussen 2 gebieden een mogelijkheid bij
komt verlegt vervoersstroom zich (nieuw olieveld dichter bij Japan)
Interactie kan veranderen op 3 manieren:
● Verbetering infrastructuur waardoor bereikbaarheid toeneemt. (China legt
infrastructuur aan in Afrika om bij grondstoffen te komen)
● Verdwijnen politiek barrières. (opheffing handelsembargo 1962 stijgt uitwisseling
tussen VS en Cuba)
● Innovaties op transportgebied (container → producten worden gemaakt in meest
efficiënte gebieden) de door transportlijnen met elkaar verbonden mainports vormen
belangrijke knooppunten in het transportnetwerk van goederen.
1.3 - De eeuw van de informatie
Ontwikkeling van communicatie- en informatietechnologie gaat razendsnel:
● Economisch: internationale informatie-uitwisseling vindt nog
vooral plaats tussen centrumlanden. Zij beschikken over de
beste informatietechnologie en netwerken.
● Geografisch: ook hier geldt het afstandsverval, hoe groter
de afstand hoe minder contact. Dit geldt niet als er in een
land veel migranten wonen.
● Cultureel: tussen landen die sterk verschillen in taal/cultuur is de informatie-uitwisseling
veel minder dan tussen landen met dezelfde taal/cultuur.
Financiële markten zijn door communicatie- en informatietechnologie wereldwijd met elkaar
verbonden. Dit zorgt voor een 24-uurs economie.
Het verband tussen moderne informatietechnologie en wereldwijde kapitaalstromen:
→ Kapitaal kan dankzij informatietechnologie ongeremd over de wereld flitsen.
Waarom kapitaalstromen in het Zuiden sinds 2000 flink zijn toegenomen:
→ Dit zijn kapitaalstromen tussen de opkomende markten v/d BRICS-landen.
(Brazilië, Rusland, India, China en Zuid-Afrika)
2 factoren waardoor aantal internetgebruikers per werelddeel wordt bepaald:
- omvang bevolking
- welvaartsniveau
