Samenvatting Boekholt en de Booy H1, H6 en H8

Samenvatting Boekholt Hoofdstukken 1, 6 en 8
H1 Scholen tot de invoering van de reformatie

- Begin: eerste eeuwen
o Schriftelijke communicatie niet nodig  lezen en schrijven dus ook niet
o In Romeinse tijd wel aantal kleine scholen in nederzettingen  romeinen gingen weg
en scholen dus ook
- Eerste scholen
o 7e eeuw: hofschool in Maastricht  voor zonen en dochters van mensen aan het hof
o 8e eeuw: Karel de Grote had voor administratie schrijvers en ambtenaren nodig
hadden onderwijs nodig  bevorderde de stichting van scholen;
 KG voerde ook Christendom in in nieuwe streken  Christendom meer
invloed  hadden monopolie op geletterdheid  buiten de geestelijkheid
kon niemand lezen/schrijven  opgeleid op kerkscholen
 Waren zeer weinig scholen  om naar school te gaan moest je dus ver
reizen
 Scholen waar opleiding voor kerkfunctie of ambtenaar
 Latijn verplichtte voertaal  handicap bij de vakken
 Alleen jongens naar school
 Vakken:
 Trivium: grammatica (belangrijkst), retoriek (stijl en voordracht) en
logica/dialectiek (begrip inhoud geschrift) meeste stopten hierna
 Quadrivium: rekenkunde, wiskunde, sterrekunde en muziek 
alleen in hoogste klassen
 Belemmering door gebrek aan boeken  nog geen boekdrukkunst; wel vaak
één leerboek in Latijnse grammatica: de Donaat
 Geen regels beginleeftijd
 Schrijvers uit klassieke oudheid veel gelezen  later vervangen door
christelijke schrijvers en in renaissance weer klassieke schrijvers
e
o 9 eeuw: Karel de Grote gaat dood  periode van onrust  niet bevorderlijk voor
stichting scholen
o 11e eeuw: economisch herstel  handel en industrie ontwikkelden zich
 Parochiescholen: laag niveau maar wel spreiding van onderwijs bij gewone
bevolking; wel alleen wanneer kerk er geld voor had en of er dan een koor
zou komen
 Nu vaak wel mogelijk in eigen omgeving elementair onderwijs te volgen
 Schoolgaande leeftijd werd lager: ongeveer 7 jaar
o 13e eeuw: bevolkingstoename
 Meer steden kregen stadsrechten  eigen administratie  behoefte aan
geletterden  volgen van elementair onderwijs werd zinvoller  burgerij
raakte betrokken bij onderwijs
 NL deel van Duitse keizerrijk, maar macht bij ondergeschikte landheren
o 14 /15e eeuw: steden namen vaak de aanwezige kerkelijk school over  soms wel
e


conflicten
 Qua inhoud veranderde er niet veel: leerprogramma en plichten aan de kerk
bleven hetzelfde
 In de meeste steden één stadsschool/’grote school’ met rector aan het hoofd