Colleges leerjaar 1 blok 3

Leerjaar 1 blok 3
College 1 – Centraal zenuwstelsel

Je zenuwstelsel is erg plastisch, maar we bekijken het nu statisch.

Er zijn een aantal indelingskaders voor het zenuwstelsel.
- Centraal en perifeer (locatie)
o Centraal, alles wat beschermd wordt door botten
 Hier liggen de meeste celkernen
o Perifeer, alles wat daar uittreedt
 Hier liggen de meeste uitlopers
- Segmenten op basis van ieder benig deel van je wervelkolom (in de werkelijkheid iets
specifieker)
o Daar komen zenuwen uit die een bepaald gedeelte van het lichaam innerveren
 Spieren
 Ligamenten
 Huid
o Centraal krijgt sensorische informatie binnen en geeft motorische informatie af
- De schakelcel voor sensorische informatie heet een ganglion en ligt net buiten het
ruggenmerg
o Sensorisch neuron schakelt over naar ruggenmerg en komt in grijze stof. Daar
schakelt het over en gaat het terug naar de spier via een motorisch neuron
o De achterkant van het ruggenmerg is voor de sensorische informatie en de
voorkant voor motorische informatie
o Termen
 Achterhoorn, voorhoorn, achterwortel (radix)

https://www.youtube.com/watch?v=-s8yEhRZgvw

Indeling:
- Sensoriek
- Motoriek
- Afferent = naar CZS toe (sensorisch)
- Efferent = van het CZS af (motorisch)
- Ascenderende baan in het CZS = een bundel zenuwen dat omhoog gaat in het CZS:
Tractus spinathalamicus = bundel zenuwen die van de spina (ruggenmerg) naar de
thalamus (deel van de hersenen) loopt
- Descenderende baan in het CZS = andersom

De thalamus is de regelkamer van het brein.

Indeling:
- Animaal zenuwstelsel
o Zenuwstelsel wat je bewust kan aansturen
 Dat je kan bewegen wanneer je wil bewegen etc.
- Vegetatief zenuwstelsel/ autonoom
o Zenuwstelsel wat je systeem aan de gang houdt zonder er bij na te denken

,  Hart dat klopt, niet bewuste ademhaling, spijsvertering, loslaten van
hormonen etc.
- Sympatisch/parasympatisch
o Sympatisch (ook wel orthosympatisch): outgoing zijn; om wakker te zijn, contact
te maken
 Voor katabole processen, functieprocessen
o Parasympatisch: jezelf tot rust laten komen
 Voor anabole processen, bouwprocessen

Anatomie:
- Hersenstam: truncus cerebri
o Regelt: hartslag, ademhaling, temperatuur, reflexen en bewustzijn
- Kleine hersenen: cerebellum
o Regelt: motoriek (balans, planning, etc.)
- Grote hersenen: cerebrum
o Vliezen om hersenen
 Hard hersenvlies
 Spinnenwebvlies
 Zacht hersenvlies

Zenuwcel
- Axon: lange sliert die celkern verbind naar deel waar informatie opgehaald moet
worden
o Kan meer dan een meter lang zijn, maar ook enkele micrometers
- Motorische celkern ligt in ruggenmerg

Indelingscriterium Typen sensoren
Adequate prikkel Mechanosensoren
Thermosensoren
Fotosensoren
Chemosensoren
(Nocisensoren)
Adaptatievermogen Fasische sensoren
Fasisch-tonische sensoren
Tonische sensoren
werkterrein Exterosensoren

Discriminerend vermogen zorgt ervoor dat zenuwen overkoepelen. Daardoor kan je meer
voelen/aansturen etc.

Propriosensoriek
Grootheid Sensor en ligging
1. Positie van lichaamsdelen ten Spierspoelen in bewegingsapparaat
opzichte van elkaar
2. Snelheid en riching van bewegingen Spierspoelen in bewegingsapparaat
van lichaamsdelen ten opzichte van
elkaar
3. Mechanische belasting van het Pees- en gewrichtssensoren in
bewegingsapparaat bewegingsapparaat