PR
De Communicatieprofessional – Piet Hein Coebergh
HS 2.1 & 2.2, 10, 18, 27
Samenvatting HS 2
2.1
Een dilemma is een keuze tussen twee gelijkwaardige ideeën die ogenschijnlijk
onverenigbaar zijn.
VB. winstgevendheid vs duurzaamheid
Meer keuzes = meer dilemma’s
Omgaan met dilemma’s is per definitie lastig, omdat voor elke keuze wat te
zeggen valt.
Klassiek organisatiedilemma:
- centraliseren vs decentraliseren,
- investeren in de toekomst vs de wens om resultaat op korte termijn te
halen door bijvoorbeeld kiezers/aandeelhouders tevreden te stellen.
Transparantie =
- letterlijk: doorschijnend
- figuurlijk: zicht geven op de kern van de zaak
Wij eisen openheid van zaken, terwijl tegelijkertijd onze privacy afneemt.
De roep om transparantie, en de daarmee verbonden vraag naar autoriteiten om
verantwoording af te leggen, stelt hoge eisen aan communicatie, zowel in de
politiek als in het bedrijfsleven. Een goed verhaal hebben lijkt belangrijker dan
ooit.
Globalisering is een van de krachten die de wereld steeds transparanter maakt.
Globalisering = een continu proces van wereldwijde economische, politieke en
culturele integratie, mogelijk gemaakt door het wegvallen van allerlei grenzen.
Globalisering zorgt voor:
- schaalvergroting = organisaties produceren steeds meer voor markten
over de hele wereld
- bevordering van communicatie
Digitalisering = steeds meer mensen steeds meer data, informatie en kennis met
elkaar delen
Door markten open te maken kunnen ondernemers kansen zien en grijpen.
,Tegenwoordig hebben wij toegang tot meer kennis dan ooit te voren, je kunt (in
theorie) beter keuzes maken in wat en hoe je het vertelt.
Transparantie is juridisch verzekerd als recht op het geven of verkrijgen van
informatie of een mening.
De groeiende vanzelfsprekendheid van transparantie maakt dat machthebbers
vaker dialoog aangaan met belanghebbenden om steunen medewerking te
verwerven. Een dialoog vergt een zekere mate van gelijkwaardigheid en
kwetsbaarheid, noodzakelijk om vertrouwen van belanghebbenden te winnen en
te behouden.
Een deel van onze samenleving ziet transparantie als positieve uiting van
individuele verantwoordelijkheid en expressie. Anderen zien het als een
voortwoekerende aanslag op vertrouwelijke relaties, de basis voor zakendoen en
samenleven.
De schuivende grenzen aan transparantie leiden tot diverse dilemma’s:
1. Open vs gesloten
2. Monoloog vs dialoog
3. Feit vs boodscha
CP’s staan in het verzoenen van deze en andere dilemma’s ook voor ethische
dilemma’s. De CP wordt geacht te beschikken over een moreel kompas en
gezond verstand dat functioneert zonder beroepscodes.
2.2
Volledige transparantie bestaat niet en is niet wenselijk.
Pessimisten
Negatief over transparantie
Zij menen dat transparantie als middel tegen verondersteld onterecht vaker is
dan de kwaal.
Zij plaatsen de volgende kanttekeningen:
1. Transparantie is een fata morgana. De mens kan nooit alles weten,
dus is transparantie altijd een zeer onvolkomen selectie van feiten.
Pessimisten maken zich zorgen over de afnemende of op zijn minst
verkruimelende zeggingskracht van onderlegde autoriteiten en daders van
het heden, het verleden en de toekomst.
2. Transparantie verschroeit vertrouwen en geborgenheid.
Transparantie is een soort pesticide die per saldo meer kwaad dan goed
doet. Het maatschappelijk vertrouwen en de persoonlijke levenssfeer zijn
daarbij de voornaamste slachtoffers.
3. Transparantie zet alles vast in regels. Mensen hebben de neiging om
door transparantie vergaarde inzichten om te zetten in regelgeving met de
illusie dat hiermee meer greep op de werkelijkheid ontstaat, vergetend dat
de wereld complex is om in gedetailleerde regels te vatten.
Pessimisten waarschuwen in essentie voor het blinde geloof in de heilzame
werking van transparantie e bepleiten meer begrip voor de beperkingen en
gevaren. De moderne interpretatie van transparantie is volgens pessimisten vaak
, schijntransparantie, waarbij de werkelijkheid juist onrecht wordt aangedaan door
ranglijstjes, soundbites, hypes en verlammende regelgeving.
Realisten
Realisten waarderen dat transparantie een steeds betekenisvoller fenomeen is in
alle geledingen van de samenleving. Realisten erkennen het krachtige effect van
transparantie, maar beseffen ook dat die zowel positief als negatief kan
uitpakken.
Kristin M. Lord: transparantie = nastrevenswaardig en onmisbaar om autoriteiten
verantwoording doen afleggen. Het kan ook juist onzekerheden, misverstanden
en agressie vergroten.
Om tegelijk te zorgen dat het machtsspel eerlijk verloopt, zien realisten
transparantie als effectief middel tegen maachtsmisbruik, maar dan wel als die
gelijkelijk en met mate verplicht is; ofwel als een level playing field.
Realisten zijn in essentie geneigd de waarde en effecten van transparantie
pragmatisch te beoordelen. Zij zijn zich bewust van de voor- en nadelen, de
kansen en gevaren.
Optimisten
Volgens optimisten en idealisten is er nog veel te weinig transparantie in de
wereld en moeten we bestaande transparantie met hand en tand verdedigen.
Optimisten wijzen op de heilzame werking die transparantie heeft op het
verdelen van kennis – dus macht – op het verheffen van achtergestelde groepen
en daarmee de gehele samenleving.
Typerend voor optimisten is dat ze transparantie zien als uitingsvorm van de
eeuwige zoektocht van de mens naar zelfbeschikking: hoe meer we weten, hoe
meer we ons eigen lot kunnen bepalen. Daarbij past een flinke dosis wantrouwen
jegens religieuze en wereldlijke autoriteiten.
Optimisten zien overheidsingrijpen om te veel transparantie te voorkomen als
een belemmering in de zoektocht van het individu. Optimisten erkennen de
risico’s, maar zien bij de toepassing van transparantie in de regel meer
maatschappelijke opbrengsten dan kosten.
Optimisten menen in essentie dat we de door pessimisten geïdentificeerde, reële
gevaren van transparantie kunnen overwinnen.
Per saldo impliceert de optimistische gedachtegang: hoe meer transparantie, hoe
zonniger de toekomst.
De Communicatieprofessional – Piet Hein Coebergh
HS 2.1 & 2.2, 10, 18, 27
Samenvatting HS 2
2.1
Een dilemma is een keuze tussen twee gelijkwaardige ideeën die ogenschijnlijk
onverenigbaar zijn.
VB. winstgevendheid vs duurzaamheid
Meer keuzes = meer dilemma’s
Omgaan met dilemma’s is per definitie lastig, omdat voor elke keuze wat te
zeggen valt.
Klassiek organisatiedilemma:
- centraliseren vs decentraliseren,
- investeren in de toekomst vs de wens om resultaat op korte termijn te
halen door bijvoorbeeld kiezers/aandeelhouders tevreden te stellen.
Transparantie =
- letterlijk: doorschijnend
- figuurlijk: zicht geven op de kern van de zaak
Wij eisen openheid van zaken, terwijl tegelijkertijd onze privacy afneemt.
De roep om transparantie, en de daarmee verbonden vraag naar autoriteiten om
verantwoording af te leggen, stelt hoge eisen aan communicatie, zowel in de
politiek als in het bedrijfsleven. Een goed verhaal hebben lijkt belangrijker dan
ooit.
Globalisering is een van de krachten die de wereld steeds transparanter maakt.
Globalisering = een continu proces van wereldwijde economische, politieke en
culturele integratie, mogelijk gemaakt door het wegvallen van allerlei grenzen.
Globalisering zorgt voor:
- schaalvergroting = organisaties produceren steeds meer voor markten
over de hele wereld
- bevordering van communicatie
Digitalisering = steeds meer mensen steeds meer data, informatie en kennis met
elkaar delen
Door markten open te maken kunnen ondernemers kansen zien en grijpen.
,Tegenwoordig hebben wij toegang tot meer kennis dan ooit te voren, je kunt (in
theorie) beter keuzes maken in wat en hoe je het vertelt.
Transparantie is juridisch verzekerd als recht op het geven of verkrijgen van
informatie of een mening.
De groeiende vanzelfsprekendheid van transparantie maakt dat machthebbers
vaker dialoog aangaan met belanghebbenden om steunen medewerking te
verwerven. Een dialoog vergt een zekere mate van gelijkwaardigheid en
kwetsbaarheid, noodzakelijk om vertrouwen van belanghebbenden te winnen en
te behouden.
Een deel van onze samenleving ziet transparantie als positieve uiting van
individuele verantwoordelijkheid en expressie. Anderen zien het als een
voortwoekerende aanslag op vertrouwelijke relaties, de basis voor zakendoen en
samenleven.
De schuivende grenzen aan transparantie leiden tot diverse dilemma’s:
1. Open vs gesloten
2. Monoloog vs dialoog
3. Feit vs boodscha
CP’s staan in het verzoenen van deze en andere dilemma’s ook voor ethische
dilemma’s. De CP wordt geacht te beschikken over een moreel kompas en
gezond verstand dat functioneert zonder beroepscodes.
2.2
Volledige transparantie bestaat niet en is niet wenselijk.
Pessimisten
Negatief over transparantie
Zij menen dat transparantie als middel tegen verondersteld onterecht vaker is
dan de kwaal.
Zij plaatsen de volgende kanttekeningen:
1. Transparantie is een fata morgana. De mens kan nooit alles weten,
dus is transparantie altijd een zeer onvolkomen selectie van feiten.
Pessimisten maken zich zorgen over de afnemende of op zijn minst
verkruimelende zeggingskracht van onderlegde autoriteiten en daders van
het heden, het verleden en de toekomst.
2. Transparantie verschroeit vertrouwen en geborgenheid.
Transparantie is een soort pesticide die per saldo meer kwaad dan goed
doet. Het maatschappelijk vertrouwen en de persoonlijke levenssfeer zijn
daarbij de voornaamste slachtoffers.
3. Transparantie zet alles vast in regels. Mensen hebben de neiging om
door transparantie vergaarde inzichten om te zetten in regelgeving met de
illusie dat hiermee meer greep op de werkelijkheid ontstaat, vergetend dat
de wereld complex is om in gedetailleerde regels te vatten.
Pessimisten waarschuwen in essentie voor het blinde geloof in de heilzame
werking van transparantie e bepleiten meer begrip voor de beperkingen en
gevaren. De moderne interpretatie van transparantie is volgens pessimisten vaak
, schijntransparantie, waarbij de werkelijkheid juist onrecht wordt aangedaan door
ranglijstjes, soundbites, hypes en verlammende regelgeving.
Realisten
Realisten waarderen dat transparantie een steeds betekenisvoller fenomeen is in
alle geledingen van de samenleving. Realisten erkennen het krachtige effect van
transparantie, maar beseffen ook dat die zowel positief als negatief kan
uitpakken.
Kristin M. Lord: transparantie = nastrevenswaardig en onmisbaar om autoriteiten
verantwoording doen afleggen. Het kan ook juist onzekerheden, misverstanden
en agressie vergroten.
Om tegelijk te zorgen dat het machtsspel eerlijk verloopt, zien realisten
transparantie als effectief middel tegen maachtsmisbruik, maar dan wel als die
gelijkelijk en met mate verplicht is; ofwel als een level playing field.
Realisten zijn in essentie geneigd de waarde en effecten van transparantie
pragmatisch te beoordelen. Zij zijn zich bewust van de voor- en nadelen, de
kansen en gevaren.
Optimisten
Volgens optimisten en idealisten is er nog veel te weinig transparantie in de
wereld en moeten we bestaande transparantie met hand en tand verdedigen.
Optimisten wijzen op de heilzame werking die transparantie heeft op het
verdelen van kennis – dus macht – op het verheffen van achtergestelde groepen
en daarmee de gehele samenleving.
Typerend voor optimisten is dat ze transparantie zien als uitingsvorm van de
eeuwige zoektocht van de mens naar zelfbeschikking: hoe meer we weten, hoe
meer we ons eigen lot kunnen bepalen. Daarbij past een flinke dosis wantrouwen
jegens religieuze en wereldlijke autoriteiten.
Optimisten zien overheidsingrijpen om te veel transparantie te voorkomen als
een belemmering in de zoektocht van het individu. Optimisten erkennen de
risico’s, maar zien bij de toepassing van transparantie in de regel meer
maatschappelijke opbrengsten dan kosten.
Optimisten menen in essentie dat we de door pessimisten geïdentificeerde, reële
gevaren van transparantie kunnen overwinnen.
Per saldo impliceert de optimistische gedachtegang: hoe meer transparantie, hoe
zonniger de toekomst.
