bio-confirmation bias → blinde vlekken (kan bewust of onbewust)
Perspectief op verschillende niveaus
- individu
- groep (universiteit, religie)
- polarisatie als gevolg
- maatschappelijik
Ethiek
Systematische reflectie op verantwoord handelen
- systematisch → body of knowledge, zowel qua methode als inhoud
- reflectie → nadenken, argumetneren
- verantwoord → wat is juist, wat is goed
- handelen → wat je doet door wie
Etisch redeneren
- doel: goede redenen voor handelen formuleren
- vorm: dialoog
- doelgroep: redelijke andere mensen (mensen die in staat zijn om te denken over hun
eigen handelen en hun eigen handelen kunnen wegen)
- resultaat: provisional fixed points
- provisional → want altijd weer te veranderen op grond van betere
argumenten
- tijdelijk want als er nieuwe kennis komt kan je keuze veranderen
- fixed → want onderbouwd door argumenten en dus niet zomaar opgeefbaar
- met de kennis van nu heb je een keuze gemaakt je gaat dit niet
zomaar omver werpen
Eigenschappen van ethische uitspraken
- normatief: gaat over morele juistheid
- normatieve uitspraak zegt iets over wat je zou moeten doen. Bijv welke
patiëntengroep gaat eerste zijn die medicijn krijgt.
- descriptief: feitelijke uitspraken, over hoe iets is (tegenovergesteld aan
normatief) → hoe hoog is mount everest, hoe werkt dit eiwit
- prescriptief: bevat een voorschrift
- zegt iets over hoe je het moet doen
- generaliseerbaar: van toepassing in alle vergelijkbare gevallen
- dus ook geen uitzondering voor jezelf
- in een vergelijkbare situatie zou je tot dezelfde conclusie moeten komen
- onpersoonlijk: verschillende perspectieven
- niet alleen wat jij vindt maar ook andere perspectieven meenemen
, Ethisch dilemma
- Conflicterende waarden
- er schuurt iets, je weet niet wat je moet doen
- kan dat er waardes conflicteren
- wat is belangrijk en wat is waardevol. Voorbeelden van waarden:
- privacy
- eerlijkheid
- weldoen
- normen
- voorbeeld van stan → wel of niet vertellen aan zn vriendin
- conflicterende rechten of plichten
- tieners missen eindexamen doordat iemand verdrinkt die ze gaan redden
- plichten: belofte om op tijd te komen (belofte waarmaken), iemand helpen
- conflicterende morele ideeën
- morele status van embryo
- ander idee over hoe beschermwaardig een iets is
Stappenplan voor ethische reflectie
- verkenning
- wat weegt mee
- wat is het ethische dilemma
- explicitering
- formuleren
- wat is de morele vraag: wat is exact de vraag die je wilt beantwoorden en
oplossen
- wat zijn de handelingsmogelijkheden
- welke informatie heb ik nog nodig
- analyse
- wie zijn betrokken
- publieksparticipatie
- neem de rest van de samenleving ook mee
- vertegenwoordiging van groepen in de samenleving
- wie zijn de relevante betrokken partijen
- maatschappelijke impact
- harde impact
- meetbaar
- kwantificeerbaar
- directe effecten
- soft impact
- indirect effect
- minder meetbaar en minder tastbaar
- bijv conceptie van kijk op ziekte verandert (autisme)
- bijv de pil heeft gezorgd voor andere positie van de
vrouw
- welke argumenten
- afweging
- argumenten wegen
Perspectief op verschillende niveaus
- individu
- groep (universiteit, religie)
- polarisatie als gevolg
- maatschappelijik
Ethiek
Systematische reflectie op verantwoord handelen
- systematisch → body of knowledge, zowel qua methode als inhoud
- reflectie → nadenken, argumetneren
- verantwoord → wat is juist, wat is goed
- handelen → wat je doet door wie
Etisch redeneren
- doel: goede redenen voor handelen formuleren
- vorm: dialoog
- doelgroep: redelijke andere mensen (mensen die in staat zijn om te denken over hun
eigen handelen en hun eigen handelen kunnen wegen)
- resultaat: provisional fixed points
- provisional → want altijd weer te veranderen op grond van betere
argumenten
- tijdelijk want als er nieuwe kennis komt kan je keuze veranderen
- fixed → want onderbouwd door argumenten en dus niet zomaar opgeefbaar
- met de kennis van nu heb je een keuze gemaakt je gaat dit niet
zomaar omver werpen
Eigenschappen van ethische uitspraken
- normatief: gaat over morele juistheid
- normatieve uitspraak zegt iets over wat je zou moeten doen. Bijv welke
patiëntengroep gaat eerste zijn die medicijn krijgt.
- descriptief: feitelijke uitspraken, over hoe iets is (tegenovergesteld aan
normatief) → hoe hoog is mount everest, hoe werkt dit eiwit
- prescriptief: bevat een voorschrift
- zegt iets over hoe je het moet doen
- generaliseerbaar: van toepassing in alle vergelijkbare gevallen
- dus ook geen uitzondering voor jezelf
- in een vergelijkbare situatie zou je tot dezelfde conclusie moeten komen
- onpersoonlijk: verschillende perspectieven
- niet alleen wat jij vindt maar ook andere perspectieven meenemen
, Ethisch dilemma
- Conflicterende waarden
- er schuurt iets, je weet niet wat je moet doen
- kan dat er waardes conflicteren
- wat is belangrijk en wat is waardevol. Voorbeelden van waarden:
- privacy
- eerlijkheid
- weldoen
- normen
- voorbeeld van stan → wel of niet vertellen aan zn vriendin
- conflicterende rechten of plichten
- tieners missen eindexamen doordat iemand verdrinkt die ze gaan redden
- plichten: belofte om op tijd te komen (belofte waarmaken), iemand helpen
- conflicterende morele ideeën
- morele status van embryo
- ander idee over hoe beschermwaardig een iets is
Stappenplan voor ethische reflectie
- verkenning
- wat weegt mee
- wat is het ethische dilemma
- explicitering
- formuleren
- wat is de morele vraag: wat is exact de vraag die je wilt beantwoorden en
oplossen
- wat zijn de handelingsmogelijkheden
- welke informatie heb ik nog nodig
- analyse
- wie zijn betrokken
- publieksparticipatie
- neem de rest van de samenleving ook mee
- vertegenwoordiging van groepen in de samenleving
- wie zijn de relevante betrokken partijen
- maatschappelijke impact
- harde impact
- meetbaar
- kwantificeerbaar
- directe effecten
- soft impact
- indirect effect
- minder meetbaar en minder tastbaar
- bijv conceptie van kijk op ziekte verandert (autisme)
- bijv de pil heeft gezorgd voor andere positie van de
vrouw
- welke argumenten
- afweging
- argumenten wegen
