Samenvatting lp5 palliatieve zorg klinisch redeneren (HBO-V jaar 2)

Kerntaak 1


Palliatieve zorg = Er is geen genezing meer mogelijk. Bijvoorbeeld kanker die uitbehandeld is,
dementie COPD of hartfalen waar mensen niet van kunnen genezen.

Thema’s palliatieve zorg:
- Kwaliteit van leven = gefocust op lichamelijk sociaal en psychische aspecten
- Symptoommanagement = aandacht hebben voor de symptomen
- Anticiperen = vooruitkijken en reageren op de situatie
- Autonomie = rekening houden met wat de patiënt zelf wil
- Integraal en multidimensioneel = veel zorgverleners samen werken (huisarts, thuiszorg
enz.)
- Zorg voor naasten

Symptomen palliatieve fase:
- Decubitus
- Dehydratie
- Delier
- Diarree
- Hoesten
- Jeuk
- Koorts
- Misselijkheid en braken
- Obstipatie
- Pijn


Oorzaken slaapproblemen in palliatieve fase:
- Bepaalde vorm van kanker
- Slechte lichamelijke toestand
- Slechte slaaphouding
- Gebrek aan rust en privacy
- Pijn
- Onrust

Symptomen slaapproblemen:
- Slecht slapen
- Lang wakker liggen
- Vroeg wakker worden
- Overdag moe


Zorgstandaard = beschrijft de norm waaraan multidisciplinaire zorg voor mensen met een
bepaalde chronische ziekte moet voldoen.
Richtlijn = een document gebaseerd op wetenschappelijke inzichten. Altijd een advies.
Hoe wat waarom?
Protocol = beschrijft door wie wordt het uitgevoerd.

,Surprise question = denk ik dat de client over een jaar nog in leven is.
Predisponerende factoren = de ziekte zelf, hele slechte lichamelijke toestand
Uitlokkende factoren = ongewenste slaaphouding, angst, depressie, koorts
Onderhoudende factoren = gedag: negatieve gedachten ( = inadequate gedachte) verkeerde
slaap hygiëne, veel slapen overdag en onjuist gebruik slaapmedicatie.

Meest voorkomende symptomen bij oncologische patiënten thuis:
- Slaapproblemen
- Pijn
- Vermoeidheid

+ in het ziekenhuis
- Gebrek aan eetlust
- Droge mond

Meest voorkomende symptomen bij COPD-patiënten:
- Kortademig
- Vermoeidheid
- Pijn
- Hoesten

Meest voorkomende symptomen bij patiënten met hartfalen
- Vermoeidheid
- Slaapproblemen
- Kortademig

De vier fasen van palliatieve zorg zijn:
1 ZIEKTEGERICHTE PALLIATIE
2 SYMPTOOMGERICHTE PALLIATIE
3 PALLIATIE IN DE STERVENSFASE
4 NAZORG


Bij venapunctie wordt door een naald bloed uit een bloedvat (vene) opgezogen. Dit bloed
wordt in opdracht van de arts onderzocht op bepaalde waarden.

Aandachtspunten & complicaties

 Neem voorzorgsmaatregelen wanneer de cliënt cytostatica heeft gehad. De excreta
kunnen besmet zijn.
 Wanneer je bloed afneemt met een gesloten systeem en de cliënt zelf de
punctieplaats afdrukt, hoef je geen handschoenen te dragen. Dit protocol gaat uit
van die situatie.
 Kies bij voorkeur een ader op de onderarm of in de elleboog, liefst de oppervlakkige
ader. De aders op de hand zijn beweeglijker en kwetsbaarder dan de vaten op de
onderarm.
 Stuw bij voorkeur niet langer dan 1 minuut. Geef de arm minimaal 2 minuten rust
voordat je eventueel opnieuw stuwt.

,  Zorg dat de arm waarin je prikt voldoende wordt ondersteund. Hiermee beperk je de
kans op onverwachte bewegingen.
 Desinfecteer de huid bij bloedafname voor kweek en bij cliënten met een
verminderde weerstand.
 Raak de prikplaats na desinfecteren van de huid alleen aan met gedesinfecteerde
(handschoen) vingertoppen.
 Maak een zorgvuldige afweging voor een tweede keer prikken wanneer het een
eerste keer niet lukt. Doe niet meer dan twee prikpogingen. Gebruik dan een andere
plek.
 Bij een cliënt met stollingsstoornissen of een cliënt die antistolling gebruikt, kan het
stelpen van de bloeding langer duren. Druk de punctieplaats langer af of leg zo nodig
een drukverband aan.
 Neem een bloedkweek alleen af met een naald met verlengslang. De bloedkweekfles
moet rechtop staan tijdens de afname.
 Neem eerst de bloedkweek af en dan wanneer nodig de bloedbuizen. Dit kan via
hetzelfde naaldsysteem als de bloedkweek.
 Neem bij voorkeur de bloedkweek af voor het starten met antibiotica.


 Er komt geen bloed in de eerste buis, de ader is niet goed aangeprikt.
 Er ontstaat een bloeduitstorting
 De ader wordt onvoldoende zichtbaar
 De ader voelt hard aan
 De ader rolt weg
 Er stroomt helderrood pulserend bloed in de buis
 Er ontstaat een zwelling

Voorbehouden handelingen = zijn handelingen die, als een ondeskundige ze zou uitvoeren,
onaanvaardbare risico's met zich meebrengen voor de patiënt. Daarom mogen alleen artsen
en andere bevoegde zorgverleners deze handelingen zelfstandig indiceren en verrichten.


Vermoeidheid bij kanker:
Onaangenaam, aanhoudend gevoel van uitputting. Het is anders dan normale vermoeidheid.

Oorzaken van vermoeidheid bij kanker:
- Tumor geïnduceerde complicaties
- Co-morbiditeit
- Anti-tumor therapie
- Bijwerkingen van andere medicatie
- Lichamelijke symptomen
- Psychosociale factoren
- Bloedarmoede

, Carcinoom = meest voorkomende soort kanker.
Veneuze katheter = slangetje dat via de huid wordt ingebracht in een van de grote
bloedvaten in de hals of onder het sleutelbeen.
Metastasen = uitzaaiingen van tumoren.
Opioïden = morfine preparaat. Bij beginnen morfine; starten met laxeermiddelen.



 Venapunctie bij voorkeur afgenomen in onderarm
 Wanneer zorgvrager bloedverdunners gebruikt, moet na insteek minimaal 5 minuten
afdrukken
 Bij bloedafname voor een bloedkweek is desinfectie van de huid noodzakelijk
(Anders worden de huid bacteriën meegenomen in de kweek)
 Bloedafname mag nooit worden uitgevoerd in een arm waar een infuus is ingebracht.
(Het bloed wordt verdund door het vocht van het infuus en hierdoor kunnen de
waardes afwijken)
 Niet prikken in blauwe plek, iemand met trombose arm, oedeem arm, zwelling in de
arm, geïnfecteerde, plek, verlamde ledematen, eczeem, bestraald gebied
(okseloperaties gehad)
 Wel prikken bij elleboogplooi, hand, enkels.