samenvatting boek Moderne Geschiedenis TWEEDE editie

SAMENVATTING
MODERNE
GESCHIEDENIS
Modern History, Noble/Strauss et al.
Hoofdstukken 19 en 21 tot en met 28




Lisan Ekster
Studiejaar 2023-2024

,Hoofdstuk 19; een tijd van Revolutie, 1789-1815
De oorsprong van de Revolutie
 In 1776 verklaarden de Amerikanen onafhankelijkheid van Groot-Brittannië, en in
1783 hadden ze gewonnen, en in 1787 hadden ze de U.S. Constitution gemaakt
 Dit had grote gevolgen
o Britse handelsbelangen werden bedreigd
o Franse ideeën om dingen te winnen ten koste van Engeland werden geprikkeld
o Ideeën over vrijheid werden tastbaarder
 Had grote impact op andere landen die ook graag liberale ideeën uitgevoerd wilden
o Vooral in Frankrijk omdat zij direct betrokken waren bij de Amerikaanse
Onafhankelijkheidsoorlog

Revolutionaire bewegingen in Europa
 Hervormingsroep in Groot-Brittannië door slecht verloop oorlog, willen hervormingen
in ministeriële overheid
 Een hervormingsbeweging in Ierland in 1779
o Willen meer autonomie van Groot-Brittannië
 GB bevoordeelde hun eigen belangen over die van de Ierse heersende
klasse
o Ook militair met lokale militaire milities
 Volunteer movement
 Werden opgedoekt toen Ierland in 1782 meer autonomie kregen van
GB
 Ook in Nederland wat onrust
o Met een patriottenbeweging die tegen de macht van de stadhouder was
o Maar ook dat was snel opgelost door concessies en militair ingrijpen van
stadhouder
 Beide bewegingen keken erg naar Amerikanen op gebied van ideologie
(vrijheidsideeën) en praktijk (militair)
 Ook in Polen hervormingsbewegingen
o Eindigde in de 3 Mei Constitutie
o Eerste constitutie in Europa
o Maar werd snel beëindigd door buren
 Pruisen en Rusland (Catherine de Grote)
 Hervormingsbewegingen in Europa keken erg naar de Amerikaanse Revolutie in
hun ideeën en praktijken, het was echt een voorbeeld

De Amerikaanse revolutie en het Koninkrijk Frankrijk
 Frankrijk had veel verloren in Zevenjarige Oorlog met Engeland, dus veel wilden
graag een agressief buitenlandbeleid om gebieden hopelijk terug te krijgen

, o Werden dus meegesleurd in Amerikaanse Onafhankelijkheidsoorlog
 De steun van de fransen was beslissend
o Zowel militair als financieel
 In 1783 werd Amerikaanse onafhankelijkheid erkent in Verdrag van Parijs
 Grote gevolgen voor Frankrijk
o Financieel: supergrote schuld
o Veel Fransen hadden direct meegeholpen (als militair bijvoorbeeld)
o Ook bij het hof
 Benjamin Franklin als diplomaat die steun wil krijgen voor Amerika
o Constitutie enzo zorgde voor veel debat in Frankrijk over hervormingen van
Franse instituties
o Amerika als prototype
 Het was op den duur duidelijk dat er hervormingen zouden komen
o Onvrede en overheid die failliet was
o Maar het hoefde nog niet persé tot een revolutie te leiden!!

De crisis van het Ancien Régime
 Crisis door
o Grote schulden en verouderd systeem van belastingophalen
o Institutionele problemen van monarchie dat geprivilegieerde belangen
verdedigde
o Publieke opinie dat hervormingen wilde
o Ook onbekwaamheid van koning Lodewijk XVI
 Fiscale crisis door privileges van Eerste en Tweede Stand, die waren vaak uitgesloten
van belasting
o Hierdoor kon Frankrijk hun rijkste inwoners niet belasten
 Institutionele crisis door kracht van adel
o Parlements (rechtbanken) recht om koninklijke wetten tegen te houden
o Parlements bestaan uit adel
 Financiën waren ronduit slecht
o Poging een nationale bank op te zetten gefaald
o Oude dingen zoals het verkopen van ambten zorgde juist voor nog meer
voordeel voor kleine groep
o Daarbovenop crises op korte termijn (misoogsten)
 Koning nam wel goede ministers voor financiën aan
o Maar die konden niet veel, want hun beleid werd tegengehouden door veel
hovelingen, aristocraten en stedelingen
 Stedelingen vertrouwden “vrije markt” niet
 De angst was opkopen van graan zodat handelaren winst hadden
en de rest van de honger stierf
 En ook niet slim om te doen in tijd van graantekort
 In 1787 riep de koning een “Bijeenkomst van edelen” bijeen

, o Wilde wat hervormingen doen
o Maar koning kreeg weinig steun
 Dus werd de Staten-Generaal bijeengeroepen
o Bestaande uit Eerste (geestelijken), Tweede (adel) en Derde (de rest) stand

De Staten-Generaal
 Koning riep statengeneraal bijeen in 1788
o Afgevaardigden gekozen door lokale vergaderingen
o Maar stemmen niet per hoofd maar per stand
 Lodewijk dacht dat Eerste en Tweede stand zo zouden schrikken van voorstellen dat
ze wat van zijn hervormingen zouden accepteren (doel koning)
 In 1789 roept Lodewijk de Staten-Generaal bij elkaar
 Er was al wel wat debat enzo over hervormingen
o Bijvoorbeeld pamflet Wat is de Derde Stand van geestelijke Joseph Emmanuel
Sieyès (Abbé Sieyès)
o Er was dus ook sympathie voor hervormingen en betere positie derde stand
onder de andere twee standen
 Binnen derde stand was een meerderheid voor radicale politieke ideeën

1789: Een Revolutie begint
 Was meteen al duidelijk dat het geen groot succes kon zijn
o Koning en hof faalden om een programma van hervormingen te introduceren
in vergadering
o Hierom ging politieke initiatief naar derde stand (!!)
o Afgevaardigden van Derde stand wilden erkent worden als leden van de
Staten-Generaal in plaats van leden van Derde Stand
 Voor zes weken lukte het niet om iets voor elkaar te krijgen
 Dus steeds meer afgevaardigden beginnen te vinden dat de er een geschreven
constitutie nodig is
De nationale vergadering
 Op 17 juni verklaarde de Derde stand zich als de Nationale Vergadering van
Frankrijk
 Dag erna kwamen ze erachter dat ze niet meer de zaal van statengeneraal naar binnen
mochten
o Dus ze gingen naar kaatsbaan
 Daar tekenden ze de Eed op de Kaatsbaan
o Om bij elkaar te blijven tot er een geschreven constitutie was
 Koning handelde nog steeds slecht
o Steeds meer afgevaardigden deden mee met vergadering op kaatsbaan
o Dus koning gaf orde aan rest om ook mee te doen
o En tegelijkertijd liet hij troepen naar Parijs komen
 Maar troepen wekken argwaan van Parijzenaren op