Ethische benadering van Das Lehrerzimmer
Anna-Louise de Vos (3559831)
Afdeling Criminologie, Universiteit Leiden
Wetenschapsfilosofie Essay I Herkansing
Prof. mr. dr. M.M. Boone
Dr. mr. E.G. van ‘t Zand
H. de Boer
Datum: 06-05-2024
Aantal woorden: 994
, In de thriller ‘Das Lehrerzimmer’ maakt Carla Nowak, brugklasmentor en
hoofdpersonage van deze film, een ethisch onverantwoorde beslissing die leidt tot een
onvermijdbare situatie (Çatak, 2023).
De middelbare school waarop Nowak werkt, geportretteerd als micromaatschappij,
wordt geteisterd door diefstallen van o.a. geld en potloden (DPG Media Privacy Gate, z.d.-b).
De docenten verdenken één van de leerlingen en gebruiken een reeks onorthodoxe
opsporingstechnieken om de dader te vinden. De situatie escaleert wanneer Nowak
zelfstandig de dief probeert te ontmaskeren. Zij ziet een collega geld stelen uit de giftenpot
naast het koffiezetapparaat en vermoedt dat dit de dief is (Çatak, 2023, 00:16:32). Nowak laat
haar jas met portemonnee opzettelijk onbeheerd achter in de lerarenkamer, waarbij ze een
filmende webcam plaatst. Bij terugkomst mist ze geld uit haar portemonnee (Çatak, 2023,
00:22:38). Op deze heimelijke video is een unieke blouse te zien, die van mw. Kuhn, de
administratrice, blijkt te zijn. Nowak confronteert mw. Kuhn eerst zelf met dit voorval,
waarna zij naar directrice Böhm stapt met het videobewijs (Çatak, 2023, 00:27:47). Mw.
Böhm besluit mw. Kuhn met verplicht tijdelijk verlof weg te sturen van school totdat de zaak
verder is onderzocht.
Het ethische dilemma dat het gedrag van Nowak oplevert is een spanning tussen de
privacy van collega’s, ofwel schade aan betrokkenen, en het belang van het ontdekken wie de
dief is, waarheidsvinding en rechtvaardigheid. Het handelen van Nowak is ethisch niet
toelaatbaar, wanneer afgewogen a.d.h.v. twee filosofische stromingen: het regelutilisme en de
deontologie.
David Hume, grondlegger van het utilisme, neemt aan dat wat goed is, niet kan
worden afgeleid uit de rede (Mizzoni, 2017a). De consequenties van beslissingen zijn
bepalend voor de juistheid ervan. Een moreel juiste beslissing is volgens Mizzoni (2017a) dan
ook een handeling naar een specifieke regel die het goede maximaliseert: het handelen brengt
Anna-Louise de Vos (3559831)
Afdeling Criminologie, Universiteit Leiden
Wetenschapsfilosofie Essay I Herkansing
Prof. mr. dr. M.M. Boone
Dr. mr. E.G. van ‘t Zand
H. de Boer
Datum: 06-05-2024
Aantal woorden: 994
, In de thriller ‘Das Lehrerzimmer’ maakt Carla Nowak, brugklasmentor en
hoofdpersonage van deze film, een ethisch onverantwoorde beslissing die leidt tot een
onvermijdbare situatie (Çatak, 2023).
De middelbare school waarop Nowak werkt, geportretteerd als micromaatschappij,
wordt geteisterd door diefstallen van o.a. geld en potloden (DPG Media Privacy Gate, z.d.-b).
De docenten verdenken één van de leerlingen en gebruiken een reeks onorthodoxe
opsporingstechnieken om de dader te vinden. De situatie escaleert wanneer Nowak
zelfstandig de dief probeert te ontmaskeren. Zij ziet een collega geld stelen uit de giftenpot
naast het koffiezetapparaat en vermoedt dat dit de dief is (Çatak, 2023, 00:16:32). Nowak laat
haar jas met portemonnee opzettelijk onbeheerd achter in de lerarenkamer, waarbij ze een
filmende webcam plaatst. Bij terugkomst mist ze geld uit haar portemonnee (Çatak, 2023,
00:22:38). Op deze heimelijke video is een unieke blouse te zien, die van mw. Kuhn, de
administratrice, blijkt te zijn. Nowak confronteert mw. Kuhn eerst zelf met dit voorval,
waarna zij naar directrice Böhm stapt met het videobewijs (Çatak, 2023, 00:27:47). Mw.
Böhm besluit mw. Kuhn met verplicht tijdelijk verlof weg te sturen van school totdat de zaak
verder is onderzocht.
Het ethische dilemma dat het gedrag van Nowak oplevert is een spanning tussen de
privacy van collega’s, ofwel schade aan betrokkenen, en het belang van het ontdekken wie de
dief is, waarheidsvinding en rechtvaardigheid. Het handelen van Nowak is ethisch niet
toelaatbaar, wanneer afgewogen a.d.h.v. twee filosofische stromingen: het regelutilisme en de
deontologie.
David Hume, grondlegger van het utilisme, neemt aan dat wat goed is, niet kan
worden afgeleid uit de rede (Mizzoni, 2017a). De consequenties van beslissingen zijn
bepalend voor de juistheid ervan. Een moreel juiste beslissing is volgens Mizzoni (2017a) dan
ook een handeling naar een specifieke regel die het goede maximaliseert: het handelen brengt
