Hoofdstuk 27, Reumatische aandoeningen
Reumatische aandoeningen zijn pijnlijke aandoeningen van het bewegingsapparaat.
Daaronder vallen gewrichten, spieren, pezen, peesscheden en gewrichtskapsels. Er kan
sprake zijn van veroudering en onjuist belasten. er ontstaan dan kleine bloedingen en
scheurtjes in het gewricht die zorgen voor een ontsteking. Er kan sprake zijn van jicht, een
ontsteking als gevolg van een bacteriële infectie of van reumatoïde artritis.
27.2 Pijnlijke gewrichtsaandoeningen
Reumatoïde artritis
Auto-immuunziekte, om een onbekende reden kan de afweerreactie zich ook richten tegen
het lichaamseigen weefsel, waardoor normale lichaamseigen weefsels beschadigd raken. de
ontsteking in de gewrichten tast eerst het slijmvlies aan dat de binnenzijde van de
gewrichten bekleedt. Als deze niet gestopt wordt, raakt het bindweefsel in en om het
gewricht ontstoken. Daardoor slijten kraakbeen, peesscheden, bot en gewrichtsbanden af.
Komt voor bij 1% van de bevolking. 3x vaker bij vrouwen. Begint vaak tussen de 25 en 30
jaar. Soms verdwijnt het ineens. 10% wordt invalide.
De behandeling hangt af van de ernst en het tpe. Gericht op het bestrijden van de
ontstekingsreactie.
Artrose
Chronische gewrichtsaandoening. Verkalking van het gewrichtskraakbeen en het
aangrenzend bot. Dit veroorzaakt gewrichtspijn en stijfheid. Begint waarschijnlijk met een
afwijking in de cellen die bestanddelen van het kraakbeen aanmaken waardoor een keten
van reacties in het gewricht ontstaant. Alle onderdelen an het gewricht gaan achteruit
waardoor het minder soepel wordt.
De oorzaak van artrose kan zijn: een botziekte, infectie, misvorming, verwonding, overmatig
gebruik van een gewricht en misschien vetzucht.
De patiënt kan leren het gewricht te ontzien en de spieren te versterken. Vaak wordt een
NSAID gegeven.
Jicht
Jicht is een vorm van reuma waarbij uraatkristallen in en om je gewrichten gaan zitten. Deze
kristallen worden veroorzaakt door dat urinezuur zich ophoopt. Je lichaam wil deze kristallen
niet in je hebben, waardoor je aanvallen van gewrichtsontstekingen krijgt. De ophoping van
urinezuur kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld: overgewicht, stress, alcohol, kanker of
chemotherapie. Deze vorm van reuma komt vaak voor bij mannen na hun 40ste.
Gecompliceerde jicht is wanneer er meer dan 3 aanvallen van acute jicht zijn of als er
uraatophopingen ontstaan in de rest van het lichaam. Acute jicht geneest na 1-3 weken.
Jicht wordt behandeld met NSAID’s en leefregels: beperking alcoholgebruik, veel drinken,
niet snel afvallen.
, 27.3 Antireumatica
NSAID’s
Vooral prostaglandinesynthetaseremmers. Meestal in hogere doseringen dan bij gewone
pijnstilling. Door de bijwerking maagklachten gaat de voorkeur soms uit naar COX-2-
remmers (celecoxib en etoricoxib. Vaak in combinatie met een maagzuur verminderend
middel.
DMARD’s (disease-modifying antirheumatic drugs)
Kan maanden duren voor het effect zichtbaar is. Vaak wordt reumatoïde artritis behandeld
met middelen die zich richten op het remmen van het ontstekingsproces. DMARD’s worden
uitsluitend toegepast onder verantwoordelijkheid van een reumatoloog.
Immunosuppressiva
Methotrexaat 1x per week oraal of subcutaan. Dit in combinatie met foliumzuur om de
ongewenste werking op het maag-darmkanaal te voorkomen.
TNF-a-remmer
De stof tumornecrosefactor moet geremd worden om de reumatoïde artritis te verminderen.
Deze mogen alleen door het ziekenhuis voorgeschreven en geleverd worden. Intraveneus of
subcutaan gebruiken. Deze remmen ook de gewone afweerreacties waardoor een gewone
infectie levensbedreigend kan worden.
Corticosteroïden
Bij reumatoïde artritis ter overbrugging tijdens het zoeken naar een effectief langzaam
werkend antireumaticum. De belangrijkste is prednisolon. Bij langdurig gebruik veel
bijwerkingen.
27.7 Jichtmiddelen
Acute jichtaanval
NSAID’s eerste keus. Urinezuuruitdrijvende werking. Vaak diclofenac en
indometacine. Bij overgevoeligheid orale corticosteroïden. Wanneer de pijn na 3
dagen niet verdwijnt → colchicine. Erg giftig met een kleine therapeutische
breedte.
Gecompliceerde jicht
Allopurinol remt de afbraak van bepaalde stofwisselingsproducten tot urinezuur. Gebruiken 4
weken na een aanval en gebruiken tot de urinespiegel in het bloed voldoende gedaald is.
27.5 Medicatiebewakingsignalen bij de receptinvoer
NSAID’s
Contra-indicatie maagklachten en hart- en vaatziekten.
Interactie met antistollingsmiddelen.
Corticosteroïden
Vaak heeft de arts geen andere keus. Diabeten raken vaak erg ontregeld.
Jicht
Invoeren als contra-indicatie.
27.6 Afleverinformatie
Reumatische aandoeningen zijn pijnlijke aandoeningen van het bewegingsapparaat.
Daaronder vallen gewrichten, spieren, pezen, peesscheden en gewrichtskapsels. Er kan
sprake zijn van veroudering en onjuist belasten. er ontstaan dan kleine bloedingen en
scheurtjes in het gewricht die zorgen voor een ontsteking. Er kan sprake zijn van jicht, een
ontsteking als gevolg van een bacteriële infectie of van reumatoïde artritis.
27.2 Pijnlijke gewrichtsaandoeningen
Reumatoïde artritis
Auto-immuunziekte, om een onbekende reden kan de afweerreactie zich ook richten tegen
het lichaamseigen weefsel, waardoor normale lichaamseigen weefsels beschadigd raken. de
ontsteking in de gewrichten tast eerst het slijmvlies aan dat de binnenzijde van de
gewrichten bekleedt. Als deze niet gestopt wordt, raakt het bindweefsel in en om het
gewricht ontstoken. Daardoor slijten kraakbeen, peesscheden, bot en gewrichtsbanden af.
Komt voor bij 1% van de bevolking. 3x vaker bij vrouwen. Begint vaak tussen de 25 en 30
jaar. Soms verdwijnt het ineens. 10% wordt invalide.
De behandeling hangt af van de ernst en het tpe. Gericht op het bestrijden van de
ontstekingsreactie.
Artrose
Chronische gewrichtsaandoening. Verkalking van het gewrichtskraakbeen en het
aangrenzend bot. Dit veroorzaakt gewrichtspijn en stijfheid. Begint waarschijnlijk met een
afwijking in de cellen die bestanddelen van het kraakbeen aanmaken waardoor een keten
van reacties in het gewricht ontstaant. Alle onderdelen an het gewricht gaan achteruit
waardoor het minder soepel wordt.
De oorzaak van artrose kan zijn: een botziekte, infectie, misvorming, verwonding, overmatig
gebruik van een gewricht en misschien vetzucht.
De patiënt kan leren het gewricht te ontzien en de spieren te versterken. Vaak wordt een
NSAID gegeven.
Jicht
Jicht is een vorm van reuma waarbij uraatkristallen in en om je gewrichten gaan zitten. Deze
kristallen worden veroorzaakt door dat urinezuur zich ophoopt. Je lichaam wil deze kristallen
niet in je hebben, waardoor je aanvallen van gewrichtsontstekingen krijgt. De ophoping van
urinezuur kan veroorzaakt worden door bijvoorbeeld: overgewicht, stress, alcohol, kanker of
chemotherapie. Deze vorm van reuma komt vaak voor bij mannen na hun 40ste.
Gecompliceerde jicht is wanneer er meer dan 3 aanvallen van acute jicht zijn of als er
uraatophopingen ontstaan in de rest van het lichaam. Acute jicht geneest na 1-3 weken.
Jicht wordt behandeld met NSAID’s en leefregels: beperking alcoholgebruik, veel drinken,
niet snel afvallen.
, 27.3 Antireumatica
NSAID’s
Vooral prostaglandinesynthetaseremmers. Meestal in hogere doseringen dan bij gewone
pijnstilling. Door de bijwerking maagklachten gaat de voorkeur soms uit naar COX-2-
remmers (celecoxib en etoricoxib. Vaak in combinatie met een maagzuur verminderend
middel.
DMARD’s (disease-modifying antirheumatic drugs)
Kan maanden duren voor het effect zichtbaar is. Vaak wordt reumatoïde artritis behandeld
met middelen die zich richten op het remmen van het ontstekingsproces. DMARD’s worden
uitsluitend toegepast onder verantwoordelijkheid van een reumatoloog.
Immunosuppressiva
Methotrexaat 1x per week oraal of subcutaan. Dit in combinatie met foliumzuur om de
ongewenste werking op het maag-darmkanaal te voorkomen.
TNF-a-remmer
De stof tumornecrosefactor moet geremd worden om de reumatoïde artritis te verminderen.
Deze mogen alleen door het ziekenhuis voorgeschreven en geleverd worden. Intraveneus of
subcutaan gebruiken. Deze remmen ook de gewone afweerreacties waardoor een gewone
infectie levensbedreigend kan worden.
Corticosteroïden
Bij reumatoïde artritis ter overbrugging tijdens het zoeken naar een effectief langzaam
werkend antireumaticum. De belangrijkste is prednisolon. Bij langdurig gebruik veel
bijwerkingen.
27.7 Jichtmiddelen
Acute jichtaanval
NSAID’s eerste keus. Urinezuuruitdrijvende werking. Vaak diclofenac en
indometacine. Bij overgevoeligheid orale corticosteroïden. Wanneer de pijn na 3
dagen niet verdwijnt → colchicine. Erg giftig met een kleine therapeutische
breedte.
Gecompliceerde jicht
Allopurinol remt de afbraak van bepaalde stofwisselingsproducten tot urinezuur. Gebruiken 4
weken na een aanval en gebruiken tot de urinespiegel in het bloed voldoende gedaald is.
27.5 Medicatiebewakingsignalen bij de receptinvoer
NSAID’s
Contra-indicatie maagklachten en hart- en vaatziekten.
Interactie met antistollingsmiddelen.
Corticosteroïden
Vaak heeft de arts geen andere keus. Diabeten raken vaak erg ontregeld.
Jicht
Invoeren als contra-indicatie.
27.6 Afleverinformatie
