Ruimtelijke ordening en planologie
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.3
Welke typen bedrijventerreinen liggen er in Nederland en waarom zijn deze daar
ontwikkeld?
Bedrijventerreinen liggen naast de snelweg of aan de rand van een stad. Sinds de
economische crisis worden er zo min mogelijk terreinen bijgebouwd en zo veel mogelijk
terreinen hergebruikt.
1. 19de eeuw
Dit zijn grote terreinen waar omheen woningen werden gebouwd speciaal voor de
medewerkers. De woningen waren erg belangrijk omdat de medewerkers zo snel bij de
fabriek konden komen. Ook moesten de huizen goed gebouwd zijn zodat het
ziekteverzuim minder zou zijn en er optimaal gewerkt kon worden.
2. Begin 20ste tot WOII
Deze terreinen werden planmatig ontwikkelden waren gevestigd aan de rand van de
toenmalige woonwijken. Het was van belang dat dit dichtbij het water of het spoor was
omdat het vervoer vis deze wegen ging. Hoe dichterbij hoe lager de transportkosten.
Omdat er tegenwoordig allemaal huizen omheen zijn gebouwd zijn de bedrijven
weggegaan waardoor veel van dit soort terreinen nu leeg zijn.
3. Vanaf WOII tot jaren 80
Deze terreinen zijn ook aan de randen van woonwijken of steden gebouwd maar dat
vooral om te voldoen aan de gezondheidseisen. Functiescheiding was een regel:
bedrijven kregen een plaats ver van allen andere bebouwing.de nadruk kwam nu te
liggen bij het vervoer over de weg en daarom zijn dezen terreinen niet meer bij het water
of het spoor gelegen, maar bij de snelwegen. De overheid hanteerde ook het
spreidingsbeleid: in de minder florerende delen van het land werd de economie
gesteund door bijvoorbeeld de aanleg van de infrastructuur. Zo voorkwam men dat het
land ongelijk zou ontwikkelen.
4. Vanaf jaren 80
In deze periode werd een meer gericht locatiebeleid verzonnen. Bedrijven moesten zich
houden aan het ABC-locatiebeleid (vierde nota), waarbij A-locaties dichtbij de centrale
stations lagen om zo veel mensen te kunnen ontvangen, de C-locaties lagen bij
snelwegen waar bedrijven waren die veel moesten vervoeren en de B-locaties vormden
een locatie daartussen.
In de 21ste eeuw wordt de SER-ladder ontwikkeld waarbij gemeenten pas nieuwe
terreinen gingen bouwen als de rest van de ruimte in de gemeente optimaal werd benut.
Bestaande bedrijventerreinen maakten afspraken over de buitenruimte door het
parkmanagement. Zo hielden ze de terreinenaantrekkelijk. De BIZ is een formelere vorm
hiervan. Bedrijven leggen dan geld in om de buitenomgeving op te laten fleuren.
Waarmee wordt rekening gehouden bij de ontwikkeling en het beheer van
bedrijventerreinen?
- Milieuzonering (1 minst erg, 6 ergste)
Denk hierbij aan geuroverlast, de uitstoot van (fijn)stof, geluidsvolume, het gevaar voor
de omgeving (explosiegevaar)
Er wordt naar de zonering gekeken bij het opstellen van een bestemmingsplan, bij
locatiekeuzes en bij het toetsen van het gebied om een vergunning te verlenen.
- Extra hinder
Aantal verkeersverplaatsingen, bodemverontreiniging, luchtverontreiniging en visuele
hinder
- Segmentering
, Ruimtelijke ordening en planologie
Het indelen van bedrijventerreinen op basis van de locatiewensen en -eisen van
verschillende typen bedrijven. Meestal proberen gemeenten het zo in te delen dat
bedrijven ook kunnen profiteren van elkaar. Daarbij wordt dus naar de formatie gekeken:
of ze als cluster van elkaar kunnen profiteren.
Waar en hoe werken Nederlanders en welke consequenties heeft dat voor de ruimtelijke
inrichting?
Vanaf het Handvest van Athene wil men al een scheiding maken tussen wonen en werken.
Daar komen we nu van terug. Het heeft geleid tot veel nieuwe bedrijventerreinen die als
storend en lelijk worden ervaren. Daarnaast scoren wijken die werken en wonen vermengd
hebben beter op de leefbarometer. Daarom worden er nu woon-werkmilieus gecreëerd. Dat
gaan mee met de trend op de arbeidsmarkt: HNW (het nieuwe werken thuis). Dit komt
vooral door de opkomst van het internet en de toepassing van de ICT. Dit heeft als voordeel
voor kantoren dat de kantoorquote (aantal m2 per medewerker) afneemt waardoor er
ontmoetingsruimten gecreëerd kunnen worden.
Waarom wordt er gestreefd naar efficiënt ruimtegebruik en welke strategieën past men
daarvoor toe?
Het streven naar het zo goed mogelijk benutten van ruimte wil zeggen dat erop slimme wijze
voor gezorgd wordt dat de ruimte intensiever gebruikt kan worden. Dit kan met behulp van
het meervoudig ruimtegebruik (denk weer aan de SER-ladder).
Dit is hard nodig omdat er veel vraag is naar grond in Nederland. Dat is te voorkomen door:
- Hoge dichtheden efficiënt gebruik van energie
De lucht in bouwen in plaats van in de breedte op de vloer. Dit zorgt voor kleinere
verplaatsingen en maken collectief vervoer beter mogelijk.
- Leegstand aanpakken
Dit ontstaat doordat bedrijven die groeien gaan verhuizen naar grotere locaties en het
oude terrein achterlaten. Vele boeren trekken in deze terreinen omdat ze dan kunnen
uitbreiden en ze hoeven minder rekening met omwonenden te houden omdat die er
vaak niet zijn. Daardoor komt er een stuk landbouwgrond vrij waar huizen op gebouwd
kunnen worden (uitleglocatie). Dat is een goedkope manier van bouwen omdat de grond
altijd goed is onderhouden.
De gemeente wil het efficiënt ruimtegebruik bereiken met 2 strategieën:
- Herstructurering
Het veranderen van reeds gebouwde gebieden:
Facelift het gebied krijgt een grote opknapbeurt. Bijvoorbeeld een betere
groenvoorziening
Revitaliseren de structuur van het gebied verandert maar de functie lijft
hetzelfde
Transformatie de inrichting van het gebied wordt heroverwogen en daardoor
kunnen nieuwe functies binnen het gebied zich vestigen
- Het stimuleren van het tijdelijk gebruik van leegstaande terreinen
Doordat gemeenten concurrenten van elkaar zijn willen ze zo veel mogelijk bedrijven
naar zich toe trekken. Daarvoor is de SER-ladder gekomen, ook wel de ladder voor
duurzame verstedelijking.
Hoofdstuk 6.1 t/m 6.3
Welke typen bedrijventerreinen liggen er in Nederland en waarom zijn deze daar
ontwikkeld?
Bedrijventerreinen liggen naast de snelweg of aan de rand van een stad. Sinds de
economische crisis worden er zo min mogelijk terreinen bijgebouwd en zo veel mogelijk
terreinen hergebruikt.
1. 19de eeuw
Dit zijn grote terreinen waar omheen woningen werden gebouwd speciaal voor de
medewerkers. De woningen waren erg belangrijk omdat de medewerkers zo snel bij de
fabriek konden komen. Ook moesten de huizen goed gebouwd zijn zodat het
ziekteverzuim minder zou zijn en er optimaal gewerkt kon worden.
2. Begin 20ste tot WOII
Deze terreinen werden planmatig ontwikkelden waren gevestigd aan de rand van de
toenmalige woonwijken. Het was van belang dat dit dichtbij het water of het spoor was
omdat het vervoer vis deze wegen ging. Hoe dichterbij hoe lager de transportkosten.
Omdat er tegenwoordig allemaal huizen omheen zijn gebouwd zijn de bedrijven
weggegaan waardoor veel van dit soort terreinen nu leeg zijn.
3. Vanaf WOII tot jaren 80
Deze terreinen zijn ook aan de randen van woonwijken of steden gebouwd maar dat
vooral om te voldoen aan de gezondheidseisen. Functiescheiding was een regel:
bedrijven kregen een plaats ver van allen andere bebouwing.de nadruk kwam nu te
liggen bij het vervoer over de weg en daarom zijn dezen terreinen niet meer bij het water
of het spoor gelegen, maar bij de snelwegen. De overheid hanteerde ook het
spreidingsbeleid: in de minder florerende delen van het land werd de economie
gesteund door bijvoorbeeld de aanleg van de infrastructuur. Zo voorkwam men dat het
land ongelijk zou ontwikkelen.
4. Vanaf jaren 80
In deze periode werd een meer gericht locatiebeleid verzonnen. Bedrijven moesten zich
houden aan het ABC-locatiebeleid (vierde nota), waarbij A-locaties dichtbij de centrale
stations lagen om zo veel mensen te kunnen ontvangen, de C-locaties lagen bij
snelwegen waar bedrijven waren die veel moesten vervoeren en de B-locaties vormden
een locatie daartussen.
In de 21ste eeuw wordt de SER-ladder ontwikkeld waarbij gemeenten pas nieuwe
terreinen gingen bouwen als de rest van de ruimte in de gemeente optimaal werd benut.
Bestaande bedrijventerreinen maakten afspraken over de buitenruimte door het
parkmanagement. Zo hielden ze de terreinenaantrekkelijk. De BIZ is een formelere vorm
hiervan. Bedrijven leggen dan geld in om de buitenomgeving op te laten fleuren.
Waarmee wordt rekening gehouden bij de ontwikkeling en het beheer van
bedrijventerreinen?
- Milieuzonering (1 minst erg, 6 ergste)
Denk hierbij aan geuroverlast, de uitstoot van (fijn)stof, geluidsvolume, het gevaar voor
de omgeving (explosiegevaar)
Er wordt naar de zonering gekeken bij het opstellen van een bestemmingsplan, bij
locatiekeuzes en bij het toetsen van het gebied om een vergunning te verlenen.
- Extra hinder
Aantal verkeersverplaatsingen, bodemverontreiniging, luchtverontreiniging en visuele
hinder
- Segmentering
, Ruimtelijke ordening en planologie
Het indelen van bedrijventerreinen op basis van de locatiewensen en -eisen van
verschillende typen bedrijven. Meestal proberen gemeenten het zo in te delen dat
bedrijven ook kunnen profiteren van elkaar. Daarbij wordt dus naar de formatie gekeken:
of ze als cluster van elkaar kunnen profiteren.
Waar en hoe werken Nederlanders en welke consequenties heeft dat voor de ruimtelijke
inrichting?
Vanaf het Handvest van Athene wil men al een scheiding maken tussen wonen en werken.
Daar komen we nu van terug. Het heeft geleid tot veel nieuwe bedrijventerreinen die als
storend en lelijk worden ervaren. Daarnaast scoren wijken die werken en wonen vermengd
hebben beter op de leefbarometer. Daarom worden er nu woon-werkmilieus gecreëerd. Dat
gaan mee met de trend op de arbeidsmarkt: HNW (het nieuwe werken thuis). Dit komt
vooral door de opkomst van het internet en de toepassing van de ICT. Dit heeft als voordeel
voor kantoren dat de kantoorquote (aantal m2 per medewerker) afneemt waardoor er
ontmoetingsruimten gecreëerd kunnen worden.
Waarom wordt er gestreefd naar efficiënt ruimtegebruik en welke strategieën past men
daarvoor toe?
Het streven naar het zo goed mogelijk benutten van ruimte wil zeggen dat erop slimme wijze
voor gezorgd wordt dat de ruimte intensiever gebruikt kan worden. Dit kan met behulp van
het meervoudig ruimtegebruik (denk weer aan de SER-ladder).
Dit is hard nodig omdat er veel vraag is naar grond in Nederland. Dat is te voorkomen door:
- Hoge dichtheden efficiënt gebruik van energie
De lucht in bouwen in plaats van in de breedte op de vloer. Dit zorgt voor kleinere
verplaatsingen en maken collectief vervoer beter mogelijk.
- Leegstand aanpakken
Dit ontstaat doordat bedrijven die groeien gaan verhuizen naar grotere locaties en het
oude terrein achterlaten. Vele boeren trekken in deze terreinen omdat ze dan kunnen
uitbreiden en ze hoeven minder rekening met omwonenden te houden omdat die er
vaak niet zijn. Daardoor komt er een stuk landbouwgrond vrij waar huizen op gebouwd
kunnen worden (uitleglocatie). Dat is een goedkope manier van bouwen omdat de grond
altijd goed is onderhouden.
De gemeente wil het efficiënt ruimtegebruik bereiken met 2 strategieën:
- Herstructurering
Het veranderen van reeds gebouwde gebieden:
Facelift het gebied krijgt een grote opknapbeurt. Bijvoorbeeld een betere
groenvoorziening
Revitaliseren de structuur van het gebied verandert maar de functie lijft
hetzelfde
Transformatie de inrichting van het gebied wordt heroverwogen en daardoor
kunnen nieuwe functies binnen het gebied zich vestigen
- Het stimuleren van het tijdelijk gebruik van leegstaande terreinen
Doordat gemeenten concurrenten van elkaar zijn willen ze zo veel mogelijk bedrijven
naar zich toe trekken. Daarvoor is de SER-ladder gekomen, ook wel de ladder voor
duurzame verstedelijking.
