Samenvatting Personen-en Familierecht en erfrecht Lydia Janssen MBO

Personen- en familierecht en erfrecht
Hoofdstuk 1 De plaats van personen- en familierecht in het recht

burgerlijk recht




personen- en
vermogensrecht rechtspersonenrecht
familierecht


Burgerlijk recht beschrijft rechtsrelaties tussen burgers onderling

 De zakelijke relaties zoals koper en verkoper en werknemer en werkgever vallen onder het
vermogensrecht
 Familierechtelijke relaties vallen onder het personen-en familierecht
o Gaat altijd om natuurlijke personen



Belangrijke rechtsbron van het personen-en familierecht is het Burgerlijk Wetboek (BW). Hierin worden vooral
de rechten en plichten die burgers onderling van elkaar hebben beschreven. Het personen-en familierecht
vinden we terug in Boek 1.

In het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering worden vooral procedures en vormvoorschriften beschreven.




1

, Personen- en familierecht en erfrecht
Hoofdstuk 2 Geboorte, overlijden en naam
Voor het recht wordt ongeboren kind als geboren beschouwd als dit in kind zijn voordeel is (art. 1:2)

Aangifte geboorte (art. 1:19e)

 Binnen 3 dagen na bevalling bij burgerlijke stand gemeente
 Vader verplicht, moeder niet verplicht maar wel bevoegd
 Als ouders verhinderd zijn, moet een ieder die bij geboorte aanwezig was aangifte doen
 Als niemand bij geboorte aanwezig was dan bewoner van huis of hoofd van instelling
 In uiterste geval doet burgemeester aangifte

Aangifte overlijden (art. 1:19f)

 Aangifte doen bij burgerlijke stand van gemeente waar overlijden heeft plaatsgevonden
 Iedereen die op hoogte van overlijden is, is bevoegd
 Verlof geven voor begraven of cremeren alleen als er een verklaring van overlijden (van arts) is waarin
is aangegeven dat er sprake is van natuurlijke oorzaak

Vermissing (art. 1:409)

 Als van iemand niet bekend is of diegene nog in leven is en waar hij eventueel verblijft
 Aanstellen van bewindvoerder door rechtbank of Openbaar Ministerie die als taken heeft om orde op
zaken te stellen ( zoals betalen rekeningen)
 Als vermissing langer dan 5 jaar duurt dan kan rechtsvermoeden van overlijden worden afgegeven
(art. 1:413)
o Kortere wachttijd als omstandigheden aantonen dat persoon is overleden zoals bij
vliegtuigramp, schipbreuk of oorlog

Basisregistratie Personen (BRP)

 Alle algemene persoonsgegevens en wijzigingen van wieg tot graf worden geregistreerd in BRP
 Vb naam, geboorteplaats en geboortedatum, burgerlijke staat en burger servicenummer (BSN)
 Aangiftes geboortes en overlijden, echtscheidingen en adreswijzingen worden ook hierin opgenomen
 Gegevens uit BRP ook beschikbaar voor andere instanties zoals Sociale verzekeringsbank voor
kinderbijslag en de Belastingdienst
 13 basisregistraties waaronder adres, arbeids- en uitkeringsverhoudingen
 Deze communiceren allen elektronisch met elkaar
 Overheid mag maar eenmaal vragen naar basisgegevens van burgers

Burgerlijke stand (art 1:17)

 Iedere gemeente verplicht om registers bij te houden zoals geboorte, huwelijk en overlijden
 4 registers
o Geboorteregister (ook voor erkenningen)
o Huwelijksregister (ook voor huwelijksaangiften)
o Register voor geregistreerde partnerschappen
o Overlijdensregister
 Akte opgemaakt door ambtenaar burgerlijke stand is wettelijk bewijs
 Benoeming ambtenaar burgerlijke stand door college van B & W (art. 1:16 minimaal 2 ambtenaren per
gemeente)
o Verklaart niemand te hebben omgekocht
o Belooft niemand in de toekomst om te kopen
o Belooft zijn werk zorgvuldig te doen
 Buitengewoon ambtenaar burgerlijke stand vooral voor het sluiten van huwelijken en zo de “gewone
“ambtenaren” te ontzien


2

, Personen- en familierecht en erfrecht
Achternaam (art. 1:5)

 Geboren binnen huwelijk of geregistreerd partnerschap dan mogen ouders achternaam kiezen. Kan voor
geboorte al en anders bij de aangifte van het eerste kind bij de gemeente
o Geboren buiten huwelijk of geregistreerd partnerschap maar voor of bij geboorte erkend door de
een man dan gelden zelfde regels
 Een kind wat wordt geboren buiten huwelijk of geregistreerd partnerschap en niet meteen erkend heeft
juridisch gezien alleen een moeder. Kind krijgt achternaam van moeder
o Als kind later wordt erkend dan blijft het naam van moeder dragen tenzij moeder en erkenner
verklaren dat naam wordt gewijzigd in naam erkenner

Wijzigen achternaam

 Kan in bijzondere gevallen door verzoek in te dienen bij de koning (beslissing wordt feitelijk door
minister van Veiligheid en Justitie genomen
 Er moet sprake zijn van
o Bespottelijke naam (vb Pik, Naaktgeboren)
o Onvoldoende onderscheidend vermogen (vb Janssen of De Vries)
o Niet Nederlandse naam die behoort aan vreemdeling die Nederlandse nationaliteit krijgt
o Minderjarige draagt niet de naam van degene die hem opvoedt of afwijkende naam dan
andere gezinsleden
 Regels
o Kind is nog geen 12 jaar
 Degene wiens naam het kind gaat dragen verzorgt hem minstens 5 jaar
 Beide ouders stemmen in met verzoek
o Kind is 12 jaar of ouder
 Degene wiens naam het kind gaat dragen verzorgt hem minstens 3 jaar
 Het kind wil zelf de naamswijziging
o Tijdens minderjarigheid kan naam eenmalig worden gewijzigd

Voornaam (art. 1:4)

 Namen die in geboorteakte zijn opgenomen
 Ambtenaar weigert namen die ongepast zijn of lijken op achternaam
o Komt zelden voor
 Wie voornaam wil wijzigen richten tot rechtbank
o Wijziging vindt plaats na uitspraak rechter alleen bij zwaarwegende redenen (vb als kind is
mishandeld door een van ouders)




3