Werkcollege 1.1
Kenny; Philosophy in its infancy
Thales 624-546
- Geometrie → piramides meten m.b.v. Schaduwen
- Aarde bestaat uit water + alles eromheen
- ‘Voorspelde’ de zonsverduistering in 585 v. chr.
- Conclusies mag men alleen baseren op het universum en niet op de Goden
- Opvattingen moeten beargumenteerd worden
Anaximander 610-546
- Leerling v. Thales
- 1e Wereldkaart + kaart vd. sterren
- Vuur is erg belangrijk → niet hét element, maar wel belangrijkst
- Hoofdelement /basis van het universum is iets oneindigs en tijdloos
- Vroege voorstander van de evolutie → dieren zijn snel zelfstandig, mensen niet → moet wel soort
van evolutie zijn geweest anders zouden wij het als soort nooit overleefd hebben
- Vissen zouden de eerste levende wezens geweest zijn (baarmoeder= zwemmen) → geen vis eten
Anaximenes 585-528
- Ultieme element: lucht
Wanneer lucht beweegt ontstaat er wind + wolken en zo wordt water gemaakt → dat komt
neer en wordt aarde + steen → ijle lucht zou in vuur veranderen
- Dacht als 1e dat de aarde plat was
- Hemelse lichamen reizen niet onder de aarde door → maan + zon zijn plat en rollen/rijden door de
lucht
Pythagoras 570-500
- Brenger vd. Filosofie naar de Griekse wereld
- Stichter v. geometrie en systematiek
- Stelling v. Pythagoras
- Vegetariër → ziel keert terug in een ander lichaam, kan ook een dier zijn
Xenophanes 560-478
- 1e filosoof die de goden volledig afschreef → Goden begaan zondes in de verhalen, alleen een
mens kan zoiets afstotelijk bedacht hebben, een God zou dat nooit doen
- God is de weerspiegeling van de mens
- Er is 1 God → monotheïsme, wanneer er meerdere goden zijn die gelijk zijn aan elkaar is er
eigenlijk maar 1
- Fossielen gevonden → aarde is het belangrijkste element
Heracles 540-480
- Schreef in paradoxen → De wereld is deelbaar en ondeelbaar (tegenstrijdigheid)
- Wilde niet naar beelden bidden
1
,- Voor alles is beweging → je kunt niet 2 x in de zelfde rivier stappen
- Alles is uit het vuur te herleiden
Permendides 515- ?
- Geen klassiek filosoof → vaak onbegrepen
- Het ‘zijn’ stelling → Het er zijn is voor eeuwig en constant
- Jij bent er altijd, voor jou bestaat er geen wereld zonder jou dus jouw leven is voor eeuwig.
Wanneer je er niet meer bent kan je het niet realiseren dus wat je ziet en bent is voor eeuwig
- Het eeuwige nu
- Ruimtelijk → Er kan niet niets zijn
- Verandering + Beweging is er niet
- Alle substantie is eeuwig + onveranderlijk
↓ ↓
Anaxagoras 500-428 Zeno 490-430
- Universum is ontstaan uit een on- - Gaat uit van deelbaarheid+ afstanden
Begrensde hoeveelheid van kwalitatief - Snellere beweging kan nooit een langzame
verschillende oerelementen beweging inhalen → De afstand wordt
- Originele toestand vh. Universum is oer chaos verkleind maar zal nooit
- Wereld bestaat uit oneindig grote verzameling ingehaald worden (formule vorm klopt het)
van ongedifferentieerde en ongestructureerde - Elke afstand is deelbaar
Stoffelijke deeltjes
Empedocles 495-444
- Arts + actief politicus
- Koningschap vd. stad aangeboden → afgewezen
- Beschouwd 4 elementen als basis vh. Universum
- Liefde + Strijd tussen de elementen → aantrekkingskracht + afstoting → natuurlijke organismes
ontstaan
- Eeuwigheid vd. 4 elementen
- Gelooft dat zielen in elementen + planten terechtkomen → dus vegetariër zijn onnodig
- De 4 elementen zitten ook in de Goden
Democritus 460-356
- Leerling van Leucippus (alles is uit 1 ontstaan en er is oneindige onveranderbare oneindigheid)
- Poëzie, harmonie, militaire tactiek, Babylonische theorieën
- Autonomie → theorie: niet alles is oneindig deelbaar
- Atomen zijn nodig om iets te creëren
Oneindige deelbaarheid kan niet anders eindig je met niets en vanuit niets kan niet iets
ontstaan → kleinste deeltjes noemt hij Atomen
e
- 1 die het woord ‘atom’ gebruikte (ondeelbaar)
- ‘the void’ → ruimte met oneindige ruimte die is gevuld met atomen
- Onze zintuigen nemen geen realiteit waar, slechts verschillende atomen
- Ethiek: je moraal is gebaseerd op je bedoelingen + intenties ipv. De uitkomst en gevolgen
2
, Werkcollege 1.2
R. Nouwens; Democratie en het ontstaan van de
debatcultuur
Griekenland
483-482 v. chr → zilvermijnen gevonden in het Lariumgebergte bij Athene
- Volksvergadering beslist → voorstel om 10 drachmen per Athener te geven
- Themistocles deed een tegenvoorstel → investeren in vloot + versterking vd. haven tegen de Perzen
Plutachoras schrijft biografie over Themistocles:
- Themistocles was een leerling van Mnesifilos van Frearrhioi→ hield zich bezig met wijsheid (→deze
leer zou direct van Solon afstammen)
- Om deel te mogen nemen aan de volksvergadering moest men een rede kunnen voeren
- In de tijd van Themistocles was er een ‘gebrek’ aan inspirerende + overtuigende redenaars →
anders de massa aan de macht
- Na Themistocles kwamen mannen die hen procestechniek niet verbeterden maar hun
spreekvaardigheid → Sofisten
Bekende sprekers in deze tijd:
- Gorgias → ontwikkeling vd. Attische redekunst
- Protagoras → technieken waarin de waarheid niet te achterhalen was → zo bereik je je eigen gelijk
(vriend van Perikles) → bedreiging voor de orde
Kritiek op de Sofisten
Groeiende behoefte aan welsprekendheid →professoren in de retorica, rondreizende
geleerden
- In conservatieve kringen → Drogredenaars
- ‘De wolken’ (Aristophanes) → Komedie over sofisten, was een criticus
- ‘Rede tegen de sofisten’ → Geschreven door Isocratus→ leerling van Gorgias
- Plato → ‘welsprekendheid als middel tot het verwerven van de macht’
Niet beslissen wat goed is voor de mensen maar stemmen beslissingen af op wat de massa
wenst: → ‘Gorgias’ (boek)
Thucydides over de aanleiding vd. Peloponnesische oorlog
(ong. bij het einde vd. Perzische oorlogen ontstond er rivaliteit tussen Athene + Sparta, door de
fundamentele politieke tegenstellingen → 2 grote machtsblokken binnen Griekenland → Sparta
voerde de Peloponnesische bond aan (incl. Corinthe) en Athene de Attisch- Delische bond)
432: Spanningen liepen hoog op → Sparta deed een voorstel
Discussie ontstaat →Perikles neemt het woord: Beleid was gericht om oorlog te voorkomen, maar
iedereen weet dat het uiteindelijk onvermijdelijk zal zijn, zij zouden daarom ook onredelijke eisen
stellen, vervolgens benoemde hij de krachtsverhoudingen en zei dat Athene zou winnen. Hij vertelde
3
Kenny; Philosophy in its infancy
Thales 624-546
- Geometrie → piramides meten m.b.v. Schaduwen
- Aarde bestaat uit water + alles eromheen
- ‘Voorspelde’ de zonsverduistering in 585 v. chr.
- Conclusies mag men alleen baseren op het universum en niet op de Goden
- Opvattingen moeten beargumenteerd worden
Anaximander 610-546
- Leerling v. Thales
- 1e Wereldkaart + kaart vd. sterren
- Vuur is erg belangrijk → niet hét element, maar wel belangrijkst
- Hoofdelement /basis van het universum is iets oneindigs en tijdloos
- Vroege voorstander van de evolutie → dieren zijn snel zelfstandig, mensen niet → moet wel soort
van evolutie zijn geweest anders zouden wij het als soort nooit overleefd hebben
- Vissen zouden de eerste levende wezens geweest zijn (baarmoeder= zwemmen) → geen vis eten
Anaximenes 585-528
- Ultieme element: lucht
Wanneer lucht beweegt ontstaat er wind + wolken en zo wordt water gemaakt → dat komt
neer en wordt aarde + steen → ijle lucht zou in vuur veranderen
- Dacht als 1e dat de aarde plat was
- Hemelse lichamen reizen niet onder de aarde door → maan + zon zijn plat en rollen/rijden door de
lucht
Pythagoras 570-500
- Brenger vd. Filosofie naar de Griekse wereld
- Stichter v. geometrie en systematiek
- Stelling v. Pythagoras
- Vegetariër → ziel keert terug in een ander lichaam, kan ook een dier zijn
Xenophanes 560-478
- 1e filosoof die de goden volledig afschreef → Goden begaan zondes in de verhalen, alleen een
mens kan zoiets afstotelijk bedacht hebben, een God zou dat nooit doen
- God is de weerspiegeling van de mens
- Er is 1 God → monotheïsme, wanneer er meerdere goden zijn die gelijk zijn aan elkaar is er
eigenlijk maar 1
- Fossielen gevonden → aarde is het belangrijkste element
Heracles 540-480
- Schreef in paradoxen → De wereld is deelbaar en ondeelbaar (tegenstrijdigheid)
- Wilde niet naar beelden bidden
1
,- Voor alles is beweging → je kunt niet 2 x in de zelfde rivier stappen
- Alles is uit het vuur te herleiden
Permendides 515- ?
- Geen klassiek filosoof → vaak onbegrepen
- Het ‘zijn’ stelling → Het er zijn is voor eeuwig en constant
- Jij bent er altijd, voor jou bestaat er geen wereld zonder jou dus jouw leven is voor eeuwig.
Wanneer je er niet meer bent kan je het niet realiseren dus wat je ziet en bent is voor eeuwig
- Het eeuwige nu
- Ruimtelijk → Er kan niet niets zijn
- Verandering + Beweging is er niet
- Alle substantie is eeuwig + onveranderlijk
↓ ↓
Anaxagoras 500-428 Zeno 490-430
- Universum is ontstaan uit een on- - Gaat uit van deelbaarheid+ afstanden
Begrensde hoeveelheid van kwalitatief - Snellere beweging kan nooit een langzame
verschillende oerelementen beweging inhalen → De afstand wordt
- Originele toestand vh. Universum is oer chaos verkleind maar zal nooit
- Wereld bestaat uit oneindig grote verzameling ingehaald worden (formule vorm klopt het)
van ongedifferentieerde en ongestructureerde - Elke afstand is deelbaar
Stoffelijke deeltjes
Empedocles 495-444
- Arts + actief politicus
- Koningschap vd. stad aangeboden → afgewezen
- Beschouwd 4 elementen als basis vh. Universum
- Liefde + Strijd tussen de elementen → aantrekkingskracht + afstoting → natuurlijke organismes
ontstaan
- Eeuwigheid vd. 4 elementen
- Gelooft dat zielen in elementen + planten terechtkomen → dus vegetariër zijn onnodig
- De 4 elementen zitten ook in de Goden
Democritus 460-356
- Leerling van Leucippus (alles is uit 1 ontstaan en er is oneindige onveranderbare oneindigheid)
- Poëzie, harmonie, militaire tactiek, Babylonische theorieën
- Autonomie → theorie: niet alles is oneindig deelbaar
- Atomen zijn nodig om iets te creëren
Oneindige deelbaarheid kan niet anders eindig je met niets en vanuit niets kan niet iets
ontstaan → kleinste deeltjes noemt hij Atomen
e
- 1 die het woord ‘atom’ gebruikte (ondeelbaar)
- ‘the void’ → ruimte met oneindige ruimte die is gevuld met atomen
- Onze zintuigen nemen geen realiteit waar, slechts verschillende atomen
- Ethiek: je moraal is gebaseerd op je bedoelingen + intenties ipv. De uitkomst en gevolgen
2
, Werkcollege 1.2
R. Nouwens; Democratie en het ontstaan van de
debatcultuur
Griekenland
483-482 v. chr → zilvermijnen gevonden in het Lariumgebergte bij Athene
- Volksvergadering beslist → voorstel om 10 drachmen per Athener te geven
- Themistocles deed een tegenvoorstel → investeren in vloot + versterking vd. haven tegen de Perzen
Plutachoras schrijft biografie over Themistocles:
- Themistocles was een leerling van Mnesifilos van Frearrhioi→ hield zich bezig met wijsheid (→deze
leer zou direct van Solon afstammen)
- Om deel te mogen nemen aan de volksvergadering moest men een rede kunnen voeren
- In de tijd van Themistocles was er een ‘gebrek’ aan inspirerende + overtuigende redenaars →
anders de massa aan de macht
- Na Themistocles kwamen mannen die hen procestechniek niet verbeterden maar hun
spreekvaardigheid → Sofisten
Bekende sprekers in deze tijd:
- Gorgias → ontwikkeling vd. Attische redekunst
- Protagoras → technieken waarin de waarheid niet te achterhalen was → zo bereik je je eigen gelijk
(vriend van Perikles) → bedreiging voor de orde
Kritiek op de Sofisten
Groeiende behoefte aan welsprekendheid →professoren in de retorica, rondreizende
geleerden
- In conservatieve kringen → Drogredenaars
- ‘De wolken’ (Aristophanes) → Komedie over sofisten, was een criticus
- ‘Rede tegen de sofisten’ → Geschreven door Isocratus→ leerling van Gorgias
- Plato → ‘welsprekendheid als middel tot het verwerven van de macht’
Niet beslissen wat goed is voor de mensen maar stemmen beslissingen af op wat de massa
wenst: → ‘Gorgias’ (boek)
Thucydides over de aanleiding vd. Peloponnesische oorlog
(ong. bij het einde vd. Perzische oorlogen ontstond er rivaliteit tussen Athene + Sparta, door de
fundamentele politieke tegenstellingen → 2 grote machtsblokken binnen Griekenland → Sparta
voerde de Peloponnesische bond aan (incl. Corinthe) en Athene de Attisch- Delische bond)
432: Spanningen liepen hoog op → Sparta deed een voorstel
Discussie ontstaat →Perikles neemt het woord: Beleid was gericht om oorlog te voorkomen, maar
iedereen weet dat het uiteindelijk onvermijdelijk zal zijn, zij zouden daarom ook onredelijke eisen
stellen, vervolgens benoemde hij de krachtsverhoudingen en zei dat Athene zou winnen. Hij vertelde
3
