Samenvatting Inleiding rechtswetenschappen week 1
Wat is normatief/prescriptief?
Prescriptief betekent letterlijk voorschrijven. Prescriptieve of normatieve uitspraken beschrijven de
wereld zoals hij zou horen te zijn (ideale wereld). Dus, deze type uitspraken zijn normstellend.
Verder zijn prescriptieve uitspraken niet-empirisch. Er kan geen onderzoek plaatsvinden om te kijken
of een regel (wettelijke bepaling) geldt. Een regel of norm bestaat gewoon. Als voorbeeld de
volgende uitspraak: “de mens heeft vier verstandkiezen”. Hier kan onderzocht worden of dit
inderdaad klopt aan de hand van onderzoek in de werkelijkheid.
Wat is descriptief/feitelijk?
Describe betekent letterlijk beschrijven. Een descriptief kennisgebied beschrijft via algemene regels
de werkelijkheid. Voorbeelden van descriptieve kennisgebieden zijn: medische wetenschappen,
natuurwetenschappen en sociale wetenschappen.
Een descriptief uitspraak is wel empirisch. Er kan in de werkelijkheid onderzocht worden of
inderdaad een persoon vier verstandkiezen heeft.
Verschil tussen prescriptief en descriptief?
Kort gezegd, prescriptief is normstellen (hoe iets zou moeten zijn) en descriptief beschrijft hoe iets
werkelijk is.
Wat is empirisch onderzoek?
Kortom, in de werkelijkheid onderzoeken. Voor verdere uitleg verwijs ik u hierboven naar “Wat is
normatief/prescriptief”
Vier normatieve kennisdomeinen
1. Moraal
Kortom, ethiek. Hoe kunnen wij een goed/beter mens worden?
Afhankelijk van eigen geweten.
2. Fatsoen
Etiquette
Regels voor uiterlijk gedrag
Verschillen per sociale groep
3. Religie
Sanctie in het hiernamaals (de hel)
Puur aan eigen geweten of je de regels van religie volgt
4. Het recht
De staat dwingt u zich aan het recht te houden
Ordent menselijke gedrag door regels
Handhaving van die regels door geschillenbeslechting
Wat zijn waarden?
Een waarde is een doel die je wilt bereiken.
Wat zijn normen?
Een norm is een regel die je jezelf aan moet houden om de waarde te bereiken.
Verschillen tussen recht en moraal
In een primitieve samenleving zijn recht, moraal en religie één. Dit is verwarrend omdat moraal (en
religie) voor iedereen anders kan zijn. Jij kan iets slecht vinden terwijl het naar mijn mening helemaal
goed is. Moraal is het verschil tussen goed of slecht. Het recht moet niet en is ook niet altijd
rechtvaardig. Dus, het recht is niet altijd ‘goed’.
Ons huidig rechtssysteem is zodanig in elkaar gezet dat recht, moraal en religie opgesplitst zijn. Dit
zorgt voor rechtszekerheid en gelijkheid. Hierdoor zijn de uitspraken van rechters meer voorspelbaar.
Verder zorgt de scheiding voor een heldere procedure voor wijziging en de scheiding van kerk en
staat zorgt voor religieuze vrijheid voor de individu.
Wat is normatief/prescriptief?
Prescriptief betekent letterlijk voorschrijven. Prescriptieve of normatieve uitspraken beschrijven de
wereld zoals hij zou horen te zijn (ideale wereld). Dus, deze type uitspraken zijn normstellend.
Verder zijn prescriptieve uitspraken niet-empirisch. Er kan geen onderzoek plaatsvinden om te kijken
of een regel (wettelijke bepaling) geldt. Een regel of norm bestaat gewoon. Als voorbeeld de
volgende uitspraak: “de mens heeft vier verstandkiezen”. Hier kan onderzocht worden of dit
inderdaad klopt aan de hand van onderzoek in de werkelijkheid.
Wat is descriptief/feitelijk?
Describe betekent letterlijk beschrijven. Een descriptief kennisgebied beschrijft via algemene regels
de werkelijkheid. Voorbeelden van descriptieve kennisgebieden zijn: medische wetenschappen,
natuurwetenschappen en sociale wetenschappen.
Een descriptief uitspraak is wel empirisch. Er kan in de werkelijkheid onderzocht worden of
inderdaad een persoon vier verstandkiezen heeft.
Verschil tussen prescriptief en descriptief?
Kort gezegd, prescriptief is normstellen (hoe iets zou moeten zijn) en descriptief beschrijft hoe iets
werkelijk is.
Wat is empirisch onderzoek?
Kortom, in de werkelijkheid onderzoeken. Voor verdere uitleg verwijs ik u hierboven naar “Wat is
normatief/prescriptief”
Vier normatieve kennisdomeinen
1. Moraal
Kortom, ethiek. Hoe kunnen wij een goed/beter mens worden?
Afhankelijk van eigen geweten.
2. Fatsoen
Etiquette
Regels voor uiterlijk gedrag
Verschillen per sociale groep
3. Religie
Sanctie in het hiernamaals (de hel)
Puur aan eigen geweten of je de regels van religie volgt
4. Het recht
De staat dwingt u zich aan het recht te houden
Ordent menselijke gedrag door regels
Handhaving van die regels door geschillenbeslechting
Wat zijn waarden?
Een waarde is een doel die je wilt bereiken.
Wat zijn normen?
Een norm is een regel die je jezelf aan moet houden om de waarde te bereiken.
Verschillen tussen recht en moraal
In een primitieve samenleving zijn recht, moraal en religie één. Dit is verwarrend omdat moraal (en
religie) voor iedereen anders kan zijn. Jij kan iets slecht vinden terwijl het naar mijn mening helemaal
goed is. Moraal is het verschil tussen goed of slecht. Het recht moet niet en is ook niet altijd
rechtvaardig. Dus, het recht is niet altijd ‘goed’.
Ons huidig rechtssysteem is zodanig in elkaar gezet dat recht, moraal en religie opgesplitst zijn. Dit
zorgt voor rechtszekerheid en gelijkheid. Hierdoor zijn de uitspraken van rechters meer voorspelbaar.
Verder zorgt de scheiding voor een heldere procedure voor wijziging en de scheiding van kerk en
staat zorgt voor religieuze vrijheid voor de individu.
