lOMoARcPSD|2345501
Samenvatting, Methodologie van de Sociale
Wetenschappen, H 1-13
Methodologie van de sociale wetenschappen (Universiteit Gent)
Verspreiden niet toegestaan | Gedownload door Merel Vandecasteele ()
, lOMoARcPSD|2345501
DEEL 1: ALGEMEEN:
BASISBEGRIPPEN
1
, lOMoARcPSD|2345501
HOOFDSTUK 1: WAAROM
SOCIAALWETENSCHAPPELIJK
ONDERZOEK?
1. Inleiding
Methodologie : verwijst naar de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening
functioneert, en houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van methoden en technieken
in.
2. Enkele voorbeelden
- De opwarming van de aarde: An Inconvenient Truth versus The Great Global
Warming Swindle
Klimaatverandering en opwarming van de aarde staan al enkele decennia hoog op de
publieke en politieke agenda.
Twee stromingen in het publieke debat over klimaatsverandering: An Inconventient
Truth and The Great Global Warming Swindle, een documentaire die de ongerustheid
ten gevolge van klimaatsveranderingen aanwakkert en één die de problemen ervan
minimaliseert.
Beide visies hebben wetenschappelijk bewijsmateriaal en experten inzake
klimaatverandering, en toch komen ze tot twee diametraal tegenovergestelde
conclusies, die bovendien verstrekkende politieke gevolgen hebben.
Leidt wetenschap dan niet tot ware kennis over de wereld?
- ‘war against crime’ in NY
Giuliani, burgemeester van NY, probeert het tij te keren door heel wat middelen in te
zetten om criminaliteit te verminderen.
• Broken Windows Theory : crimineel handelen als gevolg van een gebrek aan
sociale normen en gebrek aan controle om die normen te conformeren.
• Moet beginnen met kleine criminaliteit aan te pakken zoals graffiti, bedelen
enzovoort om te vermijden dat die buurten verder verloederen en grotere
criminaliteit aantrekken.
Er komt na verloop van tijd daling van de criminaliteit maar is Giuliani’s beleid de
oorzaak voor die daling?
Om te kunnen spreken van causaliteit moeten er 3 voorwaarden zijn.
1) Statistisch verband tussen A en B
2) A gaat vooraf aan B
2
Verspreiden niet toegestaan | Gedownload door Merel Vandecasteele ()
, lOMoARcPSD|2345501
3) Statistisch verband mag niet te wijten zijn aan een derde gebeurtenis C
- Polls bij verkiezingen : vertekend?
Non-respons bij verkiezingspolls ligt altijd zeer hoog. Wanneer je diegene die
weigeren mee te werken negeert, ga je ervan uit dat die mensen juist dezelfde
kiesintenties hebben als de mensen die wel hebben gereageerd op de poll. Dit is vaak
niet het geval want de mensen die niet reageren zijn vaak mensen die niet
geïnteresseerd zijn in de politiek.
- De wetenschapper als bokser
Loïc Wacquant wilt het leven in één van de meest arme en achtergestelde ‘zwarte’
buurten van Chicago bestuderen. Hij doet aan participerende observatie en schrijft
zich in in een boks-club en wordt bokser. Gedurende die tijd maakt hij notities over
de interacties is en om de gym.
- Verband tussen gamen en agressie
Media-effectenonderzoek : gaat na wat de effecten zijn van het kijken of praktiseren
van bepaalde media.
Wetenschappelijk onderzoek naar media-effecten is geen eenvoudig onderzoek :
1) Discussie over wat precies onder ‘gewelddadig’ of ‘agressie’ wordt verstaan.
2) Je mag niet direct causaliteit vaststellen. Het kan ook zijn dat juist agressieve
kinderen, agressieve games kiezen. Hier loopt causaliteit dan omgekeerd.
3) Er wordt te weinig rekening gehouden met intermediaire variabelen die het
verband modereren. Het zou kunnen dat het verband afhankelijk is van de
kenmerken van de gamer, zoals het geslacht en de leeftijd.
4) Het is ook vaak onduidelijk op welk termijn de effecten gesitueerd moeten
worden. Gaat het om effecten op korte termijn – kreet na einde van het spel – of
langetermijneffecten zoals veranderingen in persoonlijkheid.
5) Men vraagt zich ook af in hoeverre je de laboratoriumsituaties kunt
veralgemenen naar het ‘echte’ leven.
3. De wetenschappelijke aanpak
3.1 Wetenschap
Wetenschappelijke kennis verschilt van lekenkennis omdat wetenschappelijke inzichten
gebaseerd zijn op het toepassen van regels en procedures die de kwaliteit en het
waarheidsgehalte van die inzichten maximaliseren.
Bij ieder onderzoek moeten keuzes gemaakt worden. die keuzes gaan over de wijze van data
verzamelen, over de gebruikte theoretische inzichten, over de omschrijving en invulling van
centrale concepten, over de te onderzoeken populatie enzovoort.
3
Samenvatting, Methodologie van de Sociale
Wetenschappen, H 1-13
Methodologie van de sociale wetenschappen (Universiteit Gent)
Verspreiden niet toegestaan | Gedownload door Merel Vandecasteele ()
, lOMoARcPSD|2345501
DEEL 1: ALGEMEEN:
BASISBEGRIPPEN
1
, lOMoARcPSD|2345501
HOOFDSTUK 1: WAAROM
SOCIAALWETENSCHAPPELIJK
ONDERZOEK?
1. Inleiding
Methodologie : verwijst naar de wijze waarop het hele proces van wetenschapsbeoefening
functioneert, en houdt dus niet alleen de kennis en beheersing van methoden en technieken
in.
2. Enkele voorbeelden
- De opwarming van de aarde: An Inconvenient Truth versus The Great Global
Warming Swindle
Klimaatverandering en opwarming van de aarde staan al enkele decennia hoog op de
publieke en politieke agenda.
Twee stromingen in het publieke debat over klimaatsverandering: An Inconventient
Truth and The Great Global Warming Swindle, een documentaire die de ongerustheid
ten gevolge van klimaatsveranderingen aanwakkert en één die de problemen ervan
minimaliseert.
Beide visies hebben wetenschappelijk bewijsmateriaal en experten inzake
klimaatverandering, en toch komen ze tot twee diametraal tegenovergestelde
conclusies, die bovendien verstrekkende politieke gevolgen hebben.
Leidt wetenschap dan niet tot ware kennis over de wereld?
- ‘war against crime’ in NY
Giuliani, burgemeester van NY, probeert het tij te keren door heel wat middelen in te
zetten om criminaliteit te verminderen.
• Broken Windows Theory : crimineel handelen als gevolg van een gebrek aan
sociale normen en gebrek aan controle om die normen te conformeren.
• Moet beginnen met kleine criminaliteit aan te pakken zoals graffiti, bedelen
enzovoort om te vermijden dat die buurten verder verloederen en grotere
criminaliteit aantrekken.
Er komt na verloop van tijd daling van de criminaliteit maar is Giuliani’s beleid de
oorzaak voor die daling?
Om te kunnen spreken van causaliteit moeten er 3 voorwaarden zijn.
1) Statistisch verband tussen A en B
2) A gaat vooraf aan B
2
Verspreiden niet toegestaan | Gedownload door Merel Vandecasteele ()
, lOMoARcPSD|2345501
3) Statistisch verband mag niet te wijten zijn aan een derde gebeurtenis C
- Polls bij verkiezingen : vertekend?
Non-respons bij verkiezingspolls ligt altijd zeer hoog. Wanneer je diegene die
weigeren mee te werken negeert, ga je ervan uit dat die mensen juist dezelfde
kiesintenties hebben als de mensen die wel hebben gereageerd op de poll. Dit is vaak
niet het geval want de mensen die niet reageren zijn vaak mensen die niet
geïnteresseerd zijn in de politiek.
- De wetenschapper als bokser
Loïc Wacquant wilt het leven in één van de meest arme en achtergestelde ‘zwarte’
buurten van Chicago bestuderen. Hij doet aan participerende observatie en schrijft
zich in in een boks-club en wordt bokser. Gedurende die tijd maakt hij notities over
de interacties is en om de gym.
- Verband tussen gamen en agressie
Media-effectenonderzoek : gaat na wat de effecten zijn van het kijken of praktiseren
van bepaalde media.
Wetenschappelijk onderzoek naar media-effecten is geen eenvoudig onderzoek :
1) Discussie over wat precies onder ‘gewelddadig’ of ‘agressie’ wordt verstaan.
2) Je mag niet direct causaliteit vaststellen. Het kan ook zijn dat juist agressieve
kinderen, agressieve games kiezen. Hier loopt causaliteit dan omgekeerd.
3) Er wordt te weinig rekening gehouden met intermediaire variabelen die het
verband modereren. Het zou kunnen dat het verband afhankelijk is van de
kenmerken van de gamer, zoals het geslacht en de leeftijd.
4) Het is ook vaak onduidelijk op welk termijn de effecten gesitueerd moeten
worden. Gaat het om effecten op korte termijn – kreet na einde van het spel – of
langetermijneffecten zoals veranderingen in persoonlijkheid.
5) Men vraagt zich ook af in hoeverre je de laboratoriumsituaties kunt
veralgemenen naar het ‘echte’ leven.
3. De wetenschappelijke aanpak
3.1 Wetenschap
Wetenschappelijke kennis verschilt van lekenkennis omdat wetenschappelijke inzichten
gebaseerd zijn op het toepassen van regels en procedures die de kwaliteit en het
waarheidsgehalte van die inzichten maximaliseren.
Bij ieder onderzoek moeten keuzes gemaakt worden. die keuzes gaan over de wijze van data
verzamelen, over de gebruikte theoretische inzichten, over de omschrijving en invulling van
centrale concepten, over de te onderzoeken populatie enzovoort.
3
