Burgerlijk procesrecht HC
Week 1
Art. 17 GW: niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de rechter die de wet hem
toekent. Iedereen heeft in principe het recht om zich tot de rechter te wenden.
Het burgerlijk procesrecht geeft de spelregels van het procederen.
BPR: formeel en materieel recht
Materieel burgerlijk recht (inhoud)
Formeel burgerlijk recht (procedure)
Functies van het BPR
Het burgerlijk procesrecht kent verschillende functies:
- Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
o Effectueren
Vaststellen
Tot stand brengen
Wijzigen of beëindigen van rechten en plichten
- Voorkomen van gerechtelijke procedures.
- Voorkomen van eigenrichting.
BPR en rechtsbronnen
Waar kan je de regels van BPR vinden?
De bronnen:
1. Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv)
2. Wet op de Rechterlijke Organisatie (RO)
3. Wetboek van Strafvordering (Sv): benadeelde partij, schadevergoedingsmaatregel,
inbeslaggenomen voorwerpen en revindicatie.
4. Europees recht (EEX-Vo, EVRM): verordeningen, richtlijnen Nederlandse Nederlandse
uitvoeringswetgeving)
5. Jurisprudentie
De 6 belangrijkste uitgangspunten van BPR
1. Art. 19 Rv: horen van beide partijen:
Ook wel hoor en wederhoor, verdedigings- of gelijkheidsbeginsel. Partijen moeten
zich altijd over en weer voldoende hebben kunnen uitlaten
Het is zelfs zo fundamenteel dat de Staat aansprakelijk kan worden gesteld (ogv Art.
6 EVRM), indien de in het ongelijk gestelde kan aantonen dat de rechter
fundamentele rechtsbeginselen heeft veronachtzaamd en er geen andere
rechtsmiddelen openstaan.
1
, 2. Art. 24 Rv: procesautonomie van partijen en lijdelijkheid van de rechter.
Partijautonomie:
1. Initiatief (dagvaarding en roldatum)
2. Aard en omvang van het geding (procedure, stellingen, eis, verweer)
3. Uitstel op verzoek (art. 229 Rv)
4. Beëindiging van het geding op verzoek
5. Alleen over betwiste feiten kan bewijs door de rechter opgedragen worden (art.
149 Rv)
6. Aanvoeren van getuigenbewijs
7. Gebruik van rechtsmiddelen
3. Art. 6 EVRM: redelijke termijn
- Staat is verplicht tot adequate wetgeving,voldoende rechters
- Rechter is verantwoordelijk voor verloop van procedure ondanks partijautonomie
(uitwerking in Landelijke Rolreglementen):
- Mondelinge behandeling moet tijdig plaatsvinden
- Doelmatigheid van inlichtingencomparitie
- Voortvarendheid van getuigenverhoor en deskundigenbericht
- Beslissing binnen redelijke termijn
4. Art. 27 Rv: openbaarheid van behandeling en motivering van beslissing
Openbaarheid waarborgt (door publieke controle) de onpartijdigheid (art. 6 EVRM en
121 Grw): plaatsen, stadia, zittingen (conclusies, vonnis, behandeling, pleidooi,
uitspraak (art. 5 RO) en afschrift (Bescherming van het recht op privacy voor
natuurlijke en rechtspersonen door behandeling achter gesloten deuren, art. 27, lid 1
Rv).
Motivering van de beslissing
Art. 30 Rv
Uitspraken (art. 5 en 30 RO), vonnissen (art. 230 Rv) en beschikkingen (art. 287 Rv)
moeten door de rechter gemotiveerd zijn. Hierdoor is controle op de inhoud van zijn
beslissing mogelijk.
5. Verplichte procesvertegenwoordiging
Pp kunnen niet in persoon procederen, maar alleen bij advocaat (art. 79 lid 2 Rv).
6. Art. 17 Gw: toegang tot de rechter
Art. 6 EVRM stelt dat de procedure ook daadwerkelijk open moet staan voor
rechtszoekenden.
Zo min mogelijk financiële en wettelijke belemmeringe (kosten advocaten,
griffierecht, deurwaarder, bewijslevering)
Gefinancierde rechtshulp (art. 18 lid 2 Grw) conform de Wet op de rechtsbijstand
(in ieder ressort is een Raad voor de Rechtsbijstand).
2
, Deelnemers in het burgerlijk procesrecht
Procespartijen (partij autonomie): natuurlijke en rechtspersonen en een collectieve groep.
Let op handelings(on)bekwaamheid en woonplaats en domiciliekeuze.
Advocaat: volledig gevolmachtigd vertegenwoordiger van een procespartij (Advocatenwet)
Deurwaarder: zorgt voor bekendmaking (betekening) bij procespartij, van o.m. dagvaarding,
exploten (beslag) en vonnis (Gerechtsdeurwaarderswet).
Rechter: art. 17 Gw en de wet op de Rechterlijke Organisatie (RO).
Gemachtigde: art. 80 lid 2 Rv.
Griffie en gerechtssecretaris: administratie en voorbereider en notulist van de zitting.
3
Week 1
Art. 17 GW: niemand kan tegen zijn wil worden afgehouden van de rechter die de wet hem
toekent. Iedereen heeft in principe het recht om zich tot de rechter te wenden.
Het burgerlijk procesrecht geeft de spelregels van het procederen.
BPR: formeel en materieel recht
Materieel burgerlijk recht (inhoud)
Formeel burgerlijk recht (procedure)
Functies van het BPR
Het burgerlijk procesrecht kent verschillende functies:
- Het handhaven en beïnvloeden van materiële burgerlijke rechten en plichten.
o Effectueren
Vaststellen
Tot stand brengen
Wijzigen of beëindigen van rechten en plichten
- Voorkomen van gerechtelijke procedures.
- Voorkomen van eigenrichting.
BPR en rechtsbronnen
Waar kan je de regels van BPR vinden?
De bronnen:
1. Wetboek van Burgerlijke rechtsvordering (Rv)
2. Wet op de Rechterlijke Organisatie (RO)
3. Wetboek van Strafvordering (Sv): benadeelde partij, schadevergoedingsmaatregel,
inbeslaggenomen voorwerpen en revindicatie.
4. Europees recht (EEX-Vo, EVRM): verordeningen, richtlijnen Nederlandse Nederlandse
uitvoeringswetgeving)
5. Jurisprudentie
De 6 belangrijkste uitgangspunten van BPR
1. Art. 19 Rv: horen van beide partijen:
Ook wel hoor en wederhoor, verdedigings- of gelijkheidsbeginsel. Partijen moeten
zich altijd over en weer voldoende hebben kunnen uitlaten
Het is zelfs zo fundamenteel dat de Staat aansprakelijk kan worden gesteld (ogv Art.
6 EVRM), indien de in het ongelijk gestelde kan aantonen dat de rechter
fundamentele rechtsbeginselen heeft veronachtzaamd en er geen andere
rechtsmiddelen openstaan.
1
, 2. Art. 24 Rv: procesautonomie van partijen en lijdelijkheid van de rechter.
Partijautonomie:
1. Initiatief (dagvaarding en roldatum)
2. Aard en omvang van het geding (procedure, stellingen, eis, verweer)
3. Uitstel op verzoek (art. 229 Rv)
4. Beëindiging van het geding op verzoek
5. Alleen over betwiste feiten kan bewijs door de rechter opgedragen worden (art.
149 Rv)
6. Aanvoeren van getuigenbewijs
7. Gebruik van rechtsmiddelen
3. Art. 6 EVRM: redelijke termijn
- Staat is verplicht tot adequate wetgeving,voldoende rechters
- Rechter is verantwoordelijk voor verloop van procedure ondanks partijautonomie
(uitwerking in Landelijke Rolreglementen):
- Mondelinge behandeling moet tijdig plaatsvinden
- Doelmatigheid van inlichtingencomparitie
- Voortvarendheid van getuigenverhoor en deskundigenbericht
- Beslissing binnen redelijke termijn
4. Art. 27 Rv: openbaarheid van behandeling en motivering van beslissing
Openbaarheid waarborgt (door publieke controle) de onpartijdigheid (art. 6 EVRM en
121 Grw): plaatsen, stadia, zittingen (conclusies, vonnis, behandeling, pleidooi,
uitspraak (art. 5 RO) en afschrift (Bescherming van het recht op privacy voor
natuurlijke en rechtspersonen door behandeling achter gesloten deuren, art. 27, lid 1
Rv).
Motivering van de beslissing
Art. 30 Rv
Uitspraken (art. 5 en 30 RO), vonnissen (art. 230 Rv) en beschikkingen (art. 287 Rv)
moeten door de rechter gemotiveerd zijn. Hierdoor is controle op de inhoud van zijn
beslissing mogelijk.
5. Verplichte procesvertegenwoordiging
Pp kunnen niet in persoon procederen, maar alleen bij advocaat (art. 79 lid 2 Rv).
6. Art. 17 Gw: toegang tot de rechter
Art. 6 EVRM stelt dat de procedure ook daadwerkelijk open moet staan voor
rechtszoekenden.
Zo min mogelijk financiële en wettelijke belemmeringe (kosten advocaten,
griffierecht, deurwaarder, bewijslevering)
Gefinancierde rechtshulp (art. 18 lid 2 Grw) conform de Wet op de rechtsbijstand
(in ieder ressort is een Raad voor de Rechtsbijstand).
2
, Deelnemers in het burgerlijk procesrecht
Procespartijen (partij autonomie): natuurlijke en rechtspersonen en een collectieve groep.
Let op handelings(on)bekwaamheid en woonplaats en domiciliekeuze.
Advocaat: volledig gevolmachtigd vertegenwoordiger van een procespartij (Advocatenwet)
Deurwaarder: zorgt voor bekendmaking (betekening) bij procespartij, van o.m. dagvaarding,
exploten (beslag) en vonnis (Gerechtsdeurwaarderswet).
Rechter: art. 17 Gw en de wet op de Rechterlijke Organisatie (RO).
Gemachtigde: art. 80 lid 2 Rv.
Griffie en gerechtssecretaris: administratie en voorbereider en notulist van de zitting.
3
