Taak 2 Wat houdt autisme in?
1. Wat houdt autisme in?
- Domeinen:
o beperkingen in de sociale communicatie en interactie
o repetitief gedrag en specifieke interesses
o wil een kind gediagnostiseerd worden met autisme moet hij symptomen van
beide domeinen vertonen.
o Verschil met DSM-IV hierin was het eerste domein uitgesplitst in 2 domeinen.
Daarnaast zijn alle subgroepen die onder autisme spectrum stoornis vallen
verdwenen.
- Er zijn 3 levels van mate waarin iemand begeleiding nodig heeft waarin 3 de meeste
begeleiding is en 1 het minst begeleiding
- De term spectrum stoornis wordt gebruikt omdat er heel veel verschillende
combinaties van symptomen, kenmerken en capaciteiten mogelijk zijn in iedere mate
van ernst.
- A. Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en sociale interactie in meerdere
contexten, zich manifesterend in alle volgende, momenteel of door geschiedenis
(voorbeelden zijn illustratief, niet exhaustief):
o 1. tekorten in de sociaal-emotionele wederkerigheid; variërend van,
bijvoorbeeld: abnormale sociale toenadering en het falen in normale heen-en-
weer gesprekken tot het verminderd delen van interesses, emoties of affect; tot
falen om sociale interacties te initiëren of beantwoorden
o 2. tekorten in non-verbaal communicatieve gedragingen welke gebruikt
worden voor sociale interactie; variërend van, bijvoorbeeld: slecht
geïntegreerde verbale en non-verbale communicatie tot afwijkingen in
oogcontact en lichaamstaal of tekorten in het begrijpen en gebruiken van
gebaren; tot een totaal gebrek aan gezichtsuitdrukkingen en non-verbale
communicatie
o 3. tekorten in het ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties;
variërend van, bijvoorbeeld: moeilijkheden om gedrag aan te passen aan
verschillende sociale contexten tot moeilijkheden in het delen van fantasierijk
spel of in het maken van vrienden; tot afwezigheid van interesse in
leeftijdsgenoten Specifieer huidige ernst: ernst is gebaseerd op beperkingen in
sociale communicatie en beperkte, repetitieve patronen van gedrag (zie tabel).
- B. Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten zich
manifesterend in ten minste twee van de volgende, momenteel of door geschiedenis
(voorbeelden zijn illustratief, niet exhaustief):
o 1. stereotiepe of repetitieve motorische bewegingen, gebruik van voorwerpen
of spraak, bijvoorbeeld: eenvoudige bewegingsstereotypieën, oplijnen van
speelgoed of draaien van voorwerpen, echolalie, idiosyncratische zinnen
o 2. aandringen op gelijkheid, inflexibel vasthouden aan routines of
geritualiseerde patronen van verbaal of non-verbaal gedrag, bijvoorbeeld:
extreme onrust bij kleine veranderingen, moeilijkheden met overgangen, rigide
denkpatronen, begroetingsrituelen, nood om dezelfde route te nemen of elke
dag hetzelfde voedsel te eten
o 3. zeer beperkte, gefixeerde interesses die abnormaal zijn in intensiteit of
focus, bijvoorbeeld: sterke gehechtheid aan of preoccupatie met ongewone
voorwerpen, overdreven omschreven of persevererende interesses
1
, o 4. hyper- of hypo-reactiviteit op sensorische input of ongewone interesse in
zintuiglijke aspecten in de omgeving, bijvoorbeeld: schijnbare
onverschilligheid voor pijn/temperatuur, vijandige reactie op specifieke
geluiden of texturen, overmatige ruiken of aanraken van voorwerpen,
fascinatie voor lichten of beweging Specifieer huidige ernst: ernst is gebaseerd
op beperkingen in sociale communicatie en beperkte, repetitieve patronen van
gedrag (zie tabel)
- C. De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege kindertijd (maar kunnen soms
pas merkbaar worden wanneer sociale eisen de beperkte capaciteit overstijgen of
gemaskeerd worden door aangeleerde strategieën in het latere leven)
- D. De symptomen leiden tot klinisch significante beperkingen in het sociaal,
beroepsmatig functioneren of andere belangrijke terreinen van het huidig functioneren.
- E. De stoornissen worden niet beter verklaard door verstandelijke beperking
(intellectuele ontwikkelingsstoornis) of algemene ontwikkelingsvertraging.
Verstandelijke beperking en ASS komen frequent samen voor. Om comorbide
diagnoses van ASS en verstandelijke handicap te maken, moet de sociale
communicatie lager zijn dan te verwachten voor het algemeen ontwikkelingsniveau.
- 3 aspecten die bijdragen aan individuele verschillen bij ASD:
o Intellectueel niveau
o Ernst van het taal/communicatieve probleem
o Gedrag verandert over de tijd heen: het ene kind boekt veel vooruitgang over
tijd en het andere kind niet.
a. Vormen
- Klassiek autisme:
o Klassiek autisme is de meest ernstige variant. De kenmerkende problemen in
de interactie en communicatie kunnen gepaard gaan met problemen zoals:
Agressie, Automutilatie (zelfverminking), Hyperactiviteit, Dwangmatig
gedrag, Tics, Vertraagde taalontwikkeling, Cognitieve ontwikkeling,
Stemmingsstoornissen, Slaapproblemen, Epilepsie, Verstandelijke beperkingen
- Asperger:
o Bij de stoornis van Asperger zijn de sociale en communicatieve problemen in
principe even ernstig als bij autisme, maar ontbreekt een vertraagde
taalontwikkeling en een achterblijvende cognitieve ontwikkeling.
- Multiple Complex Developmental Disorder (MCDD)
o MCDD wordt beschouwd als een variant van het autisme. De kern van de
problematiek ligt echter minder op het terrein van de sociale contacten; voor
een kind met MCDD is vooral het reguleren van gedachten en emoties een
probleem. Het kind is minder goed in staat zijn innerlijke gemoedsgesteldheid
in evenwicht te houden en onderscheid te maken tussen fantasie en
werkelijkheid. Kinderen met MCDD proberen wel contact te maken met
anderen, maar ze missen vaak het vermogen sociale verhoudingen goed te
doorzien. In de geborgenheid en veiligheid van individuele contacten met
volwassenen kunnen ze veelal redelijk functioneren. Het gaat mis zodra de
situatie complexer of minder overzichtelijk wordt. Op het schoolplein, in de
winkel, op het verjaardagspartijtje, op het familiefeest ontsporen deze kinderen
heel snel, en ze reageren dan met angst of woede.
- Syndroom van Rett
o Het Rett syndroom heeft een incidentie van 1 op de 10.000 tot 23.000 geboren
meisjes, het is extreem zeldzaam bij jongens. Het is beschreven bij alle rassen
en etnische groepen. In Nederland zijn op dit moment ruim 250 meisjes met
2
1. Wat houdt autisme in?
- Domeinen:
o beperkingen in de sociale communicatie en interactie
o repetitief gedrag en specifieke interesses
o wil een kind gediagnostiseerd worden met autisme moet hij symptomen van
beide domeinen vertonen.
o Verschil met DSM-IV hierin was het eerste domein uitgesplitst in 2 domeinen.
Daarnaast zijn alle subgroepen die onder autisme spectrum stoornis vallen
verdwenen.
- Er zijn 3 levels van mate waarin iemand begeleiding nodig heeft waarin 3 de meeste
begeleiding is en 1 het minst begeleiding
- De term spectrum stoornis wordt gebruikt omdat er heel veel verschillende
combinaties van symptomen, kenmerken en capaciteiten mogelijk zijn in iedere mate
van ernst.
- A. Aanhoudende tekorten in sociale communicatie en sociale interactie in meerdere
contexten, zich manifesterend in alle volgende, momenteel of door geschiedenis
(voorbeelden zijn illustratief, niet exhaustief):
o 1. tekorten in de sociaal-emotionele wederkerigheid; variërend van,
bijvoorbeeld: abnormale sociale toenadering en het falen in normale heen-en-
weer gesprekken tot het verminderd delen van interesses, emoties of affect; tot
falen om sociale interacties te initiëren of beantwoorden
o 2. tekorten in non-verbaal communicatieve gedragingen welke gebruikt
worden voor sociale interactie; variërend van, bijvoorbeeld: slecht
geïntegreerde verbale en non-verbale communicatie tot afwijkingen in
oogcontact en lichaamstaal of tekorten in het begrijpen en gebruiken van
gebaren; tot een totaal gebrek aan gezichtsuitdrukkingen en non-verbale
communicatie
o 3. tekorten in het ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties;
variërend van, bijvoorbeeld: moeilijkheden om gedrag aan te passen aan
verschillende sociale contexten tot moeilijkheden in het delen van fantasierijk
spel of in het maken van vrienden; tot afwezigheid van interesse in
leeftijdsgenoten Specifieer huidige ernst: ernst is gebaseerd op beperkingen in
sociale communicatie en beperkte, repetitieve patronen van gedrag (zie tabel).
- B. Beperkte, repetitieve patronen van gedrag, interesses of activiteiten zich
manifesterend in ten minste twee van de volgende, momenteel of door geschiedenis
(voorbeelden zijn illustratief, niet exhaustief):
o 1. stereotiepe of repetitieve motorische bewegingen, gebruik van voorwerpen
of spraak, bijvoorbeeld: eenvoudige bewegingsstereotypieën, oplijnen van
speelgoed of draaien van voorwerpen, echolalie, idiosyncratische zinnen
o 2. aandringen op gelijkheid, inflexibel vasthouden aan routines of
geritualiseerde patronen van verbaal of non-verbaal gedrag, bijvoorbeeld:
extreme onrust bij kleine veranderingen, moeilijkheden met overgangen, rigide
denkpatronen, begroetingsrituelen, nood om dezelfde route te nemen of elke
dag hetzelfde voedsel te eten
o 3. zeer beperkte, gefixeerde interesses die abnormaal zijn in intensiteit of
focus, bijvoorbeeld: sterke gehechtheid aan of preoccupatie met ongewone
voorwerpen, overdreven omschreven of persevererende interesses
1
, o 4. hyper- of hypo-reactiviteit op sensorische input of ongewone interesse in
zintuiglijke aspecten in de omgeving, bijvoorbeeld: schijnbare
onverschilligheid voor pijn/temperatuur, vijandige reactie op specifieke
geluiden of texturen, overmatige ruiken of aanraken van voorwerpen,
fascinatie voor lichten of beweging Specifieer huidige ernst: ernst is gebaseerd
op beperkingen in sociale communicatie en beperkte, repetitieve patronen van
gedrag (zie tabel)
- C. De symptomen moeten aanwezig zijn in de vroege kindertijd (maar kunnen soms
pas merkbaar worden wanneer sociale eisen de beperkte capaciteit overstijgen of
gemaskeerd worden door aangeleerde strategieën in het latere leven)
- D. De symptomen leiden tot klinisch significante beperkingen in het sociaal,
beroepsmatig functioneren of andere belangrijke terreinen van het huidig functioneren.
- E. De stoornissen worden niet beter verklaard door verstandelijke beperking
(intellectuele ontwikkelingsstoornis) of algemene ontwikkelingsvertraging.
Verstandelijke beperking en ASS komen frequent samen voor. Om comorbide
diagnoses van ASS en verstandelijke handicap te maken, moet de sociale
communicatie lager zijn dan te verwachten voor het algemeen ontwikkelingsniveau.
- 3 aspecten die bijdragen aan individuele verschillen bij ASD:
o Intellectueel niveau
o Ernst van het taal/communicatieve probleem
o Gedrag verandert over de tijd heen: het ene kind boekt veel vooruitgang over
tijd en het andere kind niet.
a. Vormen
- Klassiek autisme:
o Klassiek autisme is de meest ernstige variant. De kenmerkende problemen in
de interactie en communicatie kunnen gepaard gaan met problemen zoals:
Agressie, Automutilatie (zelfverminking), Hyperactiviteit, Dwangmatig
gedrag, Tics, Vertraagde taalontwikkeling, Cognitieve ontwikkeling,
Stemmingsstoornissen, Slaapproblemen, Epilepsie, Verstandelijke beperkingen
- Asperger:
o Bij de stoornis van Asperger zijn de sociale en communicatieve problemen in
principe even ernstig als bij autisme, maar ontbreekt een vertraagde
taalontwikkeling en een achterblijvende cognitieve ontwikkeling.
- Multiple Complex Developmental Disorder (MCDD)
o MCDD wordt beschouwd als een variant van het autisme. De kern van de
problematiek ligt echter minder op het terrein van de sociale contacten; voor
een kind met MCDD is vooral het reguleren van gedachten en emoties een
probleem. Het kind is minder goed in staat zijn innerlijke gemoedsgesteldheid
in evenwicht te houden en onderscheid te maken tussen fantasie en
werkelijkheid. Kinderen met MCDD proberen wel contact te maken met
anderen, maar ze missen vaak het vermogen sociale verhoudingen goed te
doorzien. In de geborgenheid en veiligheid van individuele contacten met
volwassenen kunnen ze veelal redelijk functioneren. Het gaat mis zodra de
situatie complexer of minder overzichtelijk wordt. Op het schoolplein, in de
winkel, op het verjaardagspartijtje, op het familiefeest ontsporen deze kinderen
heel snel, en ze reageren dan met angst of woede.
- Syndroom van Rett
o Het Rett syndroom heeft een incidentie van 1 op de 10.000 tot 23.000 geboren
meisjes, het is extreem zeldzaam bij jongens. Het is beschreven bij alle rassen
en etnische groepen. In Nederland zijn op dit moment ruim 250 meisjes met
2
