Samenvatting Strafrecht Lydia Janssen MBO

Strafrecht
Hoofdstuk 1 Inleiding strafrecht
Strafrecht gaat over verboden gedragingen zoals diefstal, verkrachting, vernieling en mishandeling. Als je aan
zo’n gedraging schuldig maakt ben je strafbaar. Als duidelijk wordt uit onderzoek wie schuldig is wordt de zaak
voorgelegd aan de rechter.

Doel strafrecht is bescherming van rechtsorde wat zorgt voor rust en veiligheid in de samenleving. Het bevat
verboden en geboden waarop straf staat bij niet-naleving. Er is een opsporingsapparaat, te weten de politie. Bij
vermoeden strafbaar feit komt deze in actie zodat een strafrechter een straf kan opleggen.

Strafrecht omschrijft

 Verboden gedragingen
 Bevoegdheden politie en justitie
 Gang van zaken tijdens rechtszaak
 Straffen en maatregelen die kunnen worden opgelegd

Strafrecht biedt ook bescherming aan burgers (art. 1 Sr)

 Geen terugwerkende kracht
o Bepaalde gedraging alleen strafbaar als het op moment van daad al strafbaar was
 Strafbaarstelling alleen bij wet
o Gedragingen kunnen niet op grond van gewoonte of ongeschreven wet strafbaar zijn

Materiaal en formeel strafrecht

inhoud:
materieel
strafbepalingen
strafrecht
en maatregelen
strafrecht
vorm:
formeel
bevoegdheden
strafrecht
en procedures

Het formeel strafrecht (=strafprocesrecht) beschrijft op welke wijze materieel strafrecht wordt gehandhaafd.

Rechtsbronnen strafrecht

 Wet
o Belangrijkste
o Materieel strafrecht voornamelijk in wetboek van Strafrecht (Sr) ; formeel strafrecht in
Wetboek van Strafvordering (Sv)
o Wetboek van Sr bestaat uit 3 delen (een deel wordt een Boek genoemd)
 Boek 1 → Algemene bepalingen
 Boek 2 → Misdrijven
 Boek 3 → Overtredingen
o Bijzondere wetten zoals Wet wapens en munitie, Wegenverkeerswet en Opiumwet
o Algemene maatregelen van bestuur
 Afkomstig van regering
 Alleen straf bevatten als straf door formele wetgever (regering en 1 e en 2e kamer) in
een wet is vastgesteld
 Vb Wegenverkeersreglement waarbij overtredingen strafbaar zijn. Wat de straf is, is
vastgelegd in de Wegenverkeerswet
o Verordeningen (algemene regels van lagere overheden)
o Hoogte van straf worden niet bepaald door lagere overheden maar is landelijk vastgesteld
 Ze mogen niet in strijd zijn met regels die afkomstig zijn van hogere wetgever
 Jurisprudentie

1

, Strafrecht
o Rechterlijke uitspraken
 Internationale verdragen
o Steeds meer invloed op nationale recht
o Vb Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele
vrijheden
o Internationale opsporing en uitleveringsverdragen

Wet in formele zin en materiele zin

inhoud: algemene werking.
wet in materiele zin Elke maatregel die de burgers
bindt
Wet
Vorm: wijze van
wet in formele zin toestandkoming. Elke regeling
van van regering en parlement

Formele zin

 Regeling afkomstig van hoogste wetgever, te weten regering en de 1e en 2e Kamer samen


Materiele zin

 Algemeen verbindende regeling afkomstig van een overheidsorgaan en je kijkt naar algemene werking
 Vb een gemeentelijke verordening
 Kan dus ook afkomstig zijn van regering




Hoofdstuk 2 Wetboek van Strafrecht

2

, Strafrecht
Er zijn 2 soorten strafbepalingen. Wetgever bepaalt waar bepaling onder valt. In Wetboek van Strafrecht is het
onderverdeeld in Boek 2 en 3.

 Misdrijven
o Zijn de zwaardere feiten zoals diefstal, moord, doodslag, verkrachting vernieling en oplichting
 Overtredingen
o Lichtere strafbare feiten zoals opgeven valse naam of overtreden “verboden toegang bord”

In bijzondere wetten wordt strafbepaling vanzelf aangegeven. Gemeenteraden en provinciale staten hebben
niet bevoegdheid om strafbepaling als misdrijf aan te merken, dus alleen overtredingen.

Misdrijf Overtreding
Straf Gevangenis Hechtenis
Poging tot Strafbaar Niet strafbaar
Medeplichtigheid aan Strafbaar Niet strafbaar
Behandeld door Strafkamer rechtbank Kantonrechter


Gevangenisstraf en hechtenis komt op hetzelfde neer. Het gaat beide om vrijheidsbenemende straffen.
Het verschil is dat hechtenis wordt opgelegd als iemand zich schuldig heeft gemaakt aan overtreding en
de gevangenisstraf wordt opgelegd als iemand is veroordeeld voor misdrijf.

Reikwijdte Wetboek van Strafrecht

 Art. 2 t/m 5 Sr
 Grondgebied is uitgangspunt (territorialiteitsbeginsel)
 Uitbreiding territorium voor als je aan boord van Nederlands schip of vliegtuig bevindt waar ter wereld
 Uitzondering voor misdrijven waarbij internationale belangen en veiligheid op het spel staan. Vb
vliegtuigkaping, valsemunterij en terrorisme
 Feiten gepleegd tegen Nederlanders (of vreemdelingen met vaste woon – of verblijfplaats in
Nederland) of tegen Nederlandse schepen of vliegtuigen waar ter wereld. Moet wel gaan om ernstige
misdrijven waarbij minstens een max gevangenisstraf van 8 jaar staat en feit is ook strafbaar in land
waar feit is gepleegd

Bij sommige feiten doet er niet toe waar ze zijn gepleegd. Als door een Nederlander (of vreemdeling met vaste
woon – of verblijfplaats in Nederland) word gepleegd, is Nederlands strafrecht van toepassing

 Art. 7 Sr
 Misdrijven waarbij typische Nederlandse belangen op het spel staan
 Feiten zijn strafbaar in land waarin ze zijn gepleegd en ook in Nederland een misdrijf opleveren
 Zedenmisdrijven gepleegd tegen een minderjarige
 Aantal strafbare feiten tegen elektronische netwerken




Hoofdstuk 3 De strafbepaling

3