Hoorcollege 2: Vlaamse kunst in de 15e eeuw
Relaties Nederlanden met Italië en Spanje
Filips de Goede: heer van de Nederlandse gewesten (tot 1467)
Vlaamse handelsroutes (14e-15e eeuw) naar Engeland, Italië, Duitsland en Frankrijk
Jan van Eyck - Arnolfini Wedding portrait
Waarschijnlijk een portret na een belofte of trouwen, opvallend hierbij is:
- De getuigen in de weerspiegeling
- Hond staat voor trouw
- Rechter- en linkerhand (normaliter dezelfde hand)
- In privé vertrek (slaapvertrek)
Jan van Eyck - Zelfportret
- Intense blik, dramatiek
- Kleding, met name hoofddeksel is opvallend (tulband)
- Aandacht voor detail (rimpels/aders in de ogen)
Jan van Eyck - Van der Paele Madonna
Jan van Eyck - St. Barbara
Jan & Hubert van Eyck - Ghent Altarpiece
Petrus Christus - A Goldsmith in his Workshop
- Koraal
- Kralen
- Weerspiegeling in de spiegel
,Rogier van der Weyden - The Seven Sacraments
- Altaarstuk
- Alle fasen van het leven en alle lagen van de samenleving in één triptiek:
1. Doopsel: witte engel, een priester doopt een pasgeboren kind
2. Vormsel: gele engel, een bisschop voltrekt het vormsel.
3. Biecht: rode engel, de priester neemt de biecht af.
4. Eucharistie: middenluik, kruisiging
5. Priesterwijding: purper engel, nieuw gewijde priester voor de bisschop
6. Huwelijk: blauwe engel, zegening van het huwelijk
7. Ziekenzalving: zwarte engel, de priester brengt de heilige olie aan
- Opdrachtgever: bisschop
Rogier van der Weyden - St. Luke painting the Madonna
- De omheinde tuin, illusionistische gravures van Adam en Eva op de armen van Maria's
troon en attributen van St. Luke behoren tot de vele iconografische symbolen van het
schilderij
Memling - Diptych of Maarten van Nieuwenhove
, Hoorcollege 4: migratie kunstenaars
Kunstenaars uit Italië migreren naar Engeland, Spanje, Frankrijk, Nederlanden
Waarom gingen Nederlandse kunstenaars naar Italië?
- Interesse in de grote meesters: Michelangelo en Rafael
- Mobieler dan architecten en beeldhouwers
Waarom reizen Nederlandse kunstenaars zo veel?
1. Reformatie: weinig werk in Nederland (kunstenaarsmigratie komt al in omgang voor de
reformatie).
2. Organisatie en materiaal
Goede logistiek, prefab, rood marmer en zwart toetsten (blauw hardsteen) werd
gecombineerd in een polychroom spel van kleuren en sloot aan bij Plinius beschrijvingen
Verschillende soorten kleuren marmer ter decoratie van paleizen
Hoogste afwerkingsniveau
Graftombes
Hoge organisatiegraad: zuilen werden kant en klaar aangevoerd vanuit België naar
Londen. Snel kunnen bouwen en leveren op afstand. Cornelis Floris is hier specialist in.
Waarom wordt Floris gevraagd?
Specialist in het maken van grafmonumenten van Lage Landen. Gebruik van verschillende
soorten marmer, witte steen albast bovenaan
Met die materialen mee komen dus ook die vormen. Beeldhouwers zorgen ter plekke voor
de juiste afwerking.
Hoe paste de architectuur van de toren van Ijsselstein in de antieke vormentaal?
1. Via het Hof
2. Italiaanse architect die in de Lage Landen aanwezig was
Past binnen de hofcultuur omdat het het graf is van de heer van Ijjsselstein
Rare zuilen (Jan Gossaert, Lucas tekent de Madonna): dus voor Sergio uitgebracht in
1539
Hans Vredeman de Vries gevels
Dit wordt de manier om hoge steile daken te creëren met antieke vormentaal
- Rolwerk (gebaseerd op Santa Maria Novella met voluten)
- Bruikbaar voor het noorden: sneeuw
- Topgevel met rolwerk ontstaat 1550/1560
- Dit zie je niet in Italië (minder behoefte aan wegwerken van sneeuw)
Migratie kunstenaars:
1. Op uitnodiging van het hof
Italiaanse beeldhouwers aan het hof van Corvinus in 1470-1480:
Chimenti Camica
Giovanni Dalmata
Tommaso Fiamberti
Giovanni Ricci
Gregorio di Lorenzo
2. Op eigen initiatief: vaak omdat er geen werk is, of lokale competentie
Relaties Nederlanden met Italië en Spanje
Filips de Goede: heer van de Nederlandse gewesten (tot 1467)
Vlaamse handelsroutes (14e-15e eeuw) naar Engeland, Italië, Duitsland en Frankrijk
Jan van Eyck - Arnolfini Wedding portrait
Waarschijnlijk een portret na een belofte of trouwen, opvallend hierbij is:
- De getuigen in de weerspiegeling
- Hond staat voor trouw
- Rechter- en linkerhand (normaliter dezelfde hand)
- In privé vertrek (slaapvertrek)
Jan van Eyck - Zelfportret
- Intense blik, dramatiek
- Kleding, met name hoofddeksel is opvallend (tulband)
- Aandacht voor detail (rimpels/aders in de ogen)
Jan van Eyck - Van der Paele Madonna
Jan van Eyck - St. Barbara
Jan & Hubert van Eyck - Ghent Altarpiece
Petrus Christus - A Goldsmith in his Workshop
- Koraal
- Kralen
- Weerspiegeling in de spiegel
,Rogier van der Weyden - The Seven Sacraments
- Altaarstuk
- Alle fasen van het leven en alle lagen van de samenleving in één triptiek:
1. Doopsel: witte engel, een priester doopt een pasgeboren kind
2. Vormsel: gele engel, een bisschop voltrekt het vormsel.
3. Biecht: rode engel, de priester neemt de biecht af.
4. Eucharistie: middenluik, kruisiging
5. Priesterwijding: purper engel, nieuw gewijde priester voor de bisschop
6. Huwelijk: blauwe engel, zegening van het huwelijk
7. Ziekenzalving: zwarte engel, de priester brengt de heilige olie aan
- Opdrachtgever: bisschop
Rogier van der Weyden - St. Luke painting the Madonna
- De omheinde tuin, illusionistische gravures van Adam en Eva op de armen van Maria's
troon en attributen van St. Luke behoren tot de vele iconografische symbolen van het
schilderij
Memling - Diptych of Maarten van Nieuwenhove
, Hoorcollege 4: migratie kunstenaars
Kunstenaars uit Italië migreren naar Engeland, Spanje, Frankrijk, Nederlanden
Waarom gingen Nederlandse kunstenaars naar Italië?
- Interesse in de grote meesters: Michelangelo en Rafael
- Mobieler dan architecten en beeldhouwers
Waarom reizen Nederlandse kunstenaars zo veel?
1. Reformatie: weinig werk in Nederland (kunstenaarsmigratie komt al in omgang voor de
reformatie).
2. Organisatie en materiaal
Goede logistiek, prefab, rood marmer en zwart toetsten (blauw hardsteen) werd
gecombineerd in een polychroom spel van kleuren en sloot aan bij Plinius beschrijvingen
Verschillende soorten kleuren marmer ter decoratie van paleizen
Hoogste afwerkingsniveau
Graftombes
Hoge organisatiegraad: zuilen werden kant en klaar aangevoerd vanuit België naar
Londen. Snel kunnen bouwen en leveren op afstand. Cornelis Floris is hier specialist in.
Waarom wordt Floris gevraagd?
Specialist in het maken van grafmonumenten van Lage Landen. Gebruik van verschillende
soorten marmer, witte steen albast bovenaan
Met die materialen mee komen dus ook die vormen. Beeldhouwers zorgen ter plekke voor
de juiste afwerking.
Hoe paste de architectuur van de toren van Ijsselstein in de antieke vormentaal?
1. Via het Hof
2. Italiaanse architect die in de Lage Landen aanwezig was
Past binnen de hofcultuur omdat het het graf is van de heer van Ijjsselstein
Rare zuilen (Jan Gossaert, Lucas tekent de Madonna): dus voor Sergio uitgebracht in
1539
Hans Vredeman de Vries gevels
Dit wordt de manier om hoge steile daken te creëren met antieke vormentaal
- Rolwerk (gebaseerd op Santa Maria Novella met voluten)
- Bruikbaar voor het noorden: sneeuw
- Topgevel met rolwerk ontstaat 1550/1560
- Dit zie je niet in Italië (minder behoefte aan wegwerken van sneeuw)
Migratie kunstenaars:
1. Op uitnodiging van het hof
Italiaanse beeldhouwers aan het hof van Corvinus in 1470-1480:
Chimenti Camica
Giovanni Dalmata
Tommaso Fiamberti
Giovanni Ricci
Gregorio di Lorenzo
2. Op eigen initiatief: vaak omdat er geen werk is, of lokale competentie
