Yvanca van Splunter, 5H5
Hoofdstuk 13: De wereld na 1945
Klassieke periode: Moderne tijd
Tijdvak: tijd van televisie en computer
Kenmerkende aspecten:
▪ De verdeling van de wereld in 2 ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
Verenigde Staten Democratisch Kapitalistisch
Sovjet Unie Dictatuur Planeconomie
▪
▪ De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
▪ De eenwording van Europa.
▪ De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren ’60 van de 20e eeuw aanleiding gaf
tot sociaal-culturele veranderingsprocessen.
▪ De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
§ 1 Oost en west
1e fase 1943 – 1948: blokvorming (het ontstaan van
groepen landen met hetzelfde economische en politieke systeem)
Koude oorlog (1945 – 1989)
2e fase 1948 – 1989: wapenwedloop (een strijd tussen
grootmachten waarbij men de overhand probeert te krijgen door meer en geavanceerdere
wapens te produceren dan de ander → wederzijdse afschrikking)
2 partijen:
Verenigde Staten + bondgenoten (West-Europa)
Kapitalistisch/ vrije markt
Democratisch
Militair bondgenootschap: NAVO (soms ook NATO genoemd): Noord Atlantische Verdrag
Organisatie
Tegenover
Sovjet Unie + Bondgenoten (Oost – Europa*)
Planeconomie
Communistisch/ Dictatuur
Militair bondgenootschap: Warschaupact (alle communistische landen: Sovjet-Unie,
PAG
PAG
E
E \*
\*
ME
ME
RGE
RGE Geschiedenis H13
, PAG
E \*
ME
RGE Yvanca van Splunter, 5H5
Albanië, Bulgarije, Roemenië, de DDR, Hongarije, Polen en Tsjecho-Slowakije)
* Polen, Tsjecho Slowakije, Oost-Duitsland, Bulgarije, Roemenië (niet vrijwillig lid van Warschaupact),
Hongarije
De Verenigde Staten en de Sovjet Unie zijn na WOII de enig overgebleven
wereldmachten.
V.S. → bang voor een communistische wereldheerschappij
S.U. → bang dat de V.S. streefde naar de wereldheerschappij → het kapitalistische
imperialisme.
→ Wederzijds vijandsbeeld
Omdat de geallieerden bevreesd waren dat Duitsland in de toekomst opnieuw een oorlog
zou beginnen, besloten tijdens de Conferentie van Jalta (februari 1945) Stalin, Roosevelt en
Churchill om Duitsland en Berlijn te verdelen in een Russische, Amerikaanse, Britse en
Franse bezettingszone. (figuur 1)
Figuur 1 Figuur 2
Op 24 juni 1948 Stalin West-Berlijn afsluiten. De eerste koude-oorlog crisis is uitgebroken:
Berlijnse crisis.
De VS, Engeland en Frankrijk starten een luchtbrug naar Berlijn, waarna de blokkade werd
opgeheven.
In 1949 ontstonden de (figuur 2):
▪ BRD Bonds Republiek Duitsland V.S., Engeland, Frankrijk
West-Duitsland
▪ DDR Duitse Democratische Republiek S.U. Oost-
Duitsland
Was niet echt democratisch
In de 2 fase van de Koude Oorlog (1949 – 1989) bouwen de VS en de SU een enorm
kernwapenarsenaal op. Deze werden gelukkig niet gebruikt → wederzijdse afschrikking
(verschijnsel dat er tussen grootmachten niet snel een oorlog zal uitbreken, doordat zij over
zulke grote hoeveelheden massavernietigingswapens beschikken, dat oorlog catastrofale
gevolgen zou hebben voor beide partijen)
1962 → Cubacrisis: dreiging atoomoorlog
Gevolgen Koude Oorlog:
▪ Berlijnse muur (1961 – 1989) → IJzeren gordijn
PAG
E \*
ME Geschiedenis H13
RGE
Hoofdstuk 13: De wereld na 1945
Klassieke periode: Moderne tijd
Tijdvak: tijd van televisie en computer
Kenmerkende aspecten:
▪ De verdeling van de wereld in 2 ideologische blokken in de greep van een
wapenwedloop en de daaruit voortvloeiende dreiging van een atoomoorlog.
Verenigde Staten Democratisch Kapitalistisch
Sovjet Unie Dictatuur Planeconomie
▪
▪ De dekolonisatie die een eind maakte aan de westerse hegemonie in de wereld.
▪ De eenwording van Europa.
▪ De toenemende westerse welvaart die vanaf de jaren ’60 van de 20e eeuw aanleiding gaf
tot sociaal-culturele veranderingsprocessen.
▪ De ontwikkeling van pluriforme en multiculturele samenlevingen.
§ 1 Oost en west
1e fase 1943 – 1948: blokvorming (het ontstaan van
groepen landen met hetzelfde economische en politieke systeem)
Koude oorlog (1945 – 1989)
2e fase 1948 – 1989: wapenwedloop (een strijd tussen
grootmachten waarbij men de overhand probeert te krijgen door meer en geavanceerdere
wapens te produceren dan de ander → wederzijdse afschrikking)
2 partijen:
Verenigde Staten + bondgenoten (West-Europa)
Kapitalistisch/ vrije markt
Democratisch
Militair bondgenootschap: NAVO (soms ook NATO genoemd): Noord Atlantische Verdrag
Organisatie
Tegenover
Sovjet Unie + Bondgenoten (Oost – Europa*)
Planeconomie
Communistisch/ Dictatuur
Militair bondgenootschap: Warschaupact (alle communistische landen: Sovjet-Unie,
PAG
PAG
E
E \*
\*
ME
ME
RGE
RGE Geschiedenis H13
, PAG
E \*
ME
RGE Yvanca van Splunter, 5H5
Albanië, Bulgarije, Roemenië, de DDR, Hongarije, Polen en Tsjecho-Slowakije)
* Polen, Tsjecho Slowakije, Oost-Duitsland, Bulgarije, Roemenië (niet vrijwillig lid van Warschaupact),
Hongarije
De Verenigde Staten en de Sovjet Unie zijn na WOII de enig overgebleven
wereldmachten.
V.S. → bang voor een communistische wereldheerschappij
S.U. → bang dat de V.S. streefde naar de wereldheerschappij → het kapitalistische
imperialisme.
→ Wederzijds vijandsbeeld
Omdat de geallieerden bevreesd waren dat Duitsland in de toekomst opnieuw een oorlog
zou beginnen, besloten tijdens de Conferentie van Jalta (februari 1945) Stalin, Roosevelt en
Churchill om Duitsland en Berlijn te verdelen in een Russische, Amerikaanse, Britse en
Franse bezettingszone. (figuur 1)
Figuur 1 Figuur 2
Op 24 juni 1948 Stalin West-Berlijn afsluiten. De eerste koude-oorlog crisis is uitgebroken:
Berlijnse crisis.
De VS, Engeland en Frankrijk starten een luchtbrug naar Berlijn, waarna de blokkade werd
opgeheven.
In 1949 ontstonden de (figuur 2):
▪ BRD Bonds Republiek Duitsland V.S., Engeland, Frankrijk
West-Duitsland
▪ DDR Duitse Democratische Republiek S.U. Oost-
Duitsland
Was niet echt democratisch
In de 2 fase van de Koude Oorlog (1949 – 1989) bouwen de VS en de SU een enorm
kernwapenarsenaal op. Deze werden gelukkig niet gebruikt → wederzijdse afschrikking
(verschijnsel dat er tussen grootmachten niet snel een oorlog zal uitbreken, doordat zij over
zulke grote hoeveelheden massavernietigingswapens beschikken, dat oorlog catastrofale
gevolgen zou hebben voor beide partijen)
1962 → Cubacrisis: dreiging atoomoorlog
Gevolgen Koude Oorlog:
▪ Berlijnse muur (1961 – 1989) → IJzeren gordijn
PAG
E \*
ME Geschiedenis H13
RGE
