Leerdoelen:
Wat zijn schema’s en wat is de functie?
Hoe verschilt schema’s van de werkelijkheid?
Welke soorten schema’s zijn er?
Wat is de functie van schema’s bij tekstbegrip?
Wanneer begrijp je een tekst?
Keywords: Categorization, basic/subordinate/superordinate level, parallel distributive processing model
Gebruikte boeken: Eysenk, Matlin en artikel
Semantisch geheugen
Het semantische geheugen is onze georganiseerde kennis over de wereld.
Achtergrond van het semantische geheugen
Categorieën en concepten zijn belangrijke concepten van het semantische geheugen.
We moeten onze wereld verdelen in categorieën om onze kennis te begrijpen. Een categorie is een set
objecten dat bij elkaar hoort. Een concept is een mentale representatie van een categorie.
Met je semantische geheugen kun je objecten coderen en vergelijkbare objecten combineren door een concept
te gebruiken.
Met concepten kun je verschillende conclusies trekken wanneer je nieuwe voorbeelden uit een categorie
tegenkomt (fruit is iets wat je kan eten, dus wanneer je een nieuw soort fruit leer kennen trek je de conclusie
dat je het kan eten.
Het trekken van conclusies stelt ons in staat om verder te gaan dan de gegeven informatie en de
kennis te verbreden.
The feature comparison model
Volgens dit model worden concepten opgeslagen volgens een lijst van karakteristieken.
Defining features zijn attributen die vereist zijn voor de betekenis van het item. Daarentegen zijn characteristic
features attributen die slechts beschrijvend zijn, maar niet essentieel.
Bij de sentence verification technique, zien mensen een zin en moeten ze hun opgeslagen semantische kennis
raadplegen om te bepalen of de zinnen waar of niet waar zijn.
In het typicality effect nemen mensen sneller beslissingen wanneer een item een typisch lid is van een
categorie. Wanneer mensen een atypisch kenmerk tegenkomen, moeten ze de bepalende kenmerken voor het
item en de categorie vergelijken dit kost meer tijd
Problemen:
- Legt niet uit hoe ze gerelateerd zijn
- Features kunnen veranderen
- Som individuele kenmerken onafhankelijk
- Defining features bestaan niet zegt prototype approach ook
The prototype approach
Volgens dit model organiseren we elke categorie op basis van een prototype. Een prototype is het item dat het
meest typisch en representatief is voor de categorie. Je beslist of een item tot een categorie hoort door het te
vergelijken met een prototype. Wanneer dat zo is, neem je dat item op in de categorie.
Een prototype is een geïdealiseerd en abstract voorbeeld.
Leden van een categorie verschillen in prototypicality of de mate waarin ze prototypisch zijn.
, De prototype benadering heeft een ander perspectief dan de feature comparison model. Volgens dat model
hoort een item bij een categorie wanneer het vereiste karakteristieken bevat en dat het duidelijk is wanneer
een item bij een categorie hoort.
Prototype benadering zegt dat niet alle leden van een categorie gelijk zijn.
Een categorie heeft een graded structure, met als begin de meest representatieve of prototypische eden tot de
niet-prototypische leden van de categorie.
Karakteristieken van prototypes:
- Prototypes worden geleverd als voorbeelden van een categorie
- Prototypes worden sneller beoordeeld na semantische priming
Het semantische priming effect houdt in dat mensen sneller reageren op een item dit wordt voorafgegaan
door een item met een vergelijkbare betekenis dit effect helpt belangrijke informatie te begrijpen over
hoe we informatie uit het geheugen ophalen.
- Prototypes delen attributen in een familie-overeenkomstcategorie
Family resemblance houdt in dat geen enkel kenmerk wordt gedeeld door alle voorbeelden van een
concept. Elk voorbeeld heeft ten minste 1 kenmerk gemeenschappelijk met een ander voorbeeld van het
concept.
Levels van categorisatie:
- Superordinate-level
Een hoger level met meer algemene categorieën meubelen, dieren, gereedschap
- Basic-level
Matig specifieke categorieën stoel, hond en schroevendraaier
- Subordinate-level
Een lager level met specifieke categorieën bureaustoel, herdershond, philips schroevendraaier
Basic-level heeft speciale privileges:
- Basic-level namen worden gebruikt om objecten te identificeren
- Basic-levels produceren het semantische priming effect
- Verschillende levels van categorisatie activeren verschillende gebieden van de hersenen
Kritiek:
- Een prototype kan veranderen als de context veranderd
- Expertise kan invloed hebben op het prototype gebruiken sneller subordinate-level
The exemplar approach
Volgens dit model leren we eerst enkele specifieke voorbeelden van een concept leren. Daarna classificeren we
elke nieuwe stimulus door te beslissen in hoeverre deze op die specifieke voorbeelden lijkt.
Deze voorbeelden die opgeslagen wordt in het geheugen worden ‘exemplar’ genoemd.
Kritiek:
Cognitief niet in staat om alle exemplaren op te slaan
Network models