HOOFDSTUK 9: CELLULAR SIGNALING
Concept 9.1
Evolutie van celsignalering
Communicatie bij bacteriën:
● Populatiedichtheid
○ Quorum Sensing: gen expressie
aanpassen op de populatiedichtheid
● Nutriënten beschikbaarheid
Communicatie bij eencellige eukaryoten:
● Gist
● Haploid a en α
● Mating factors (peptide)
Vanuit 1-cellige geëvolueerd naar signalering in
meercelligen
Cel-cel communicatie
Verschillende manieren van communicatie:
● Direct contact (cellen liggen tegen elkaar aan)
○ Cell-cell junctions
○ Cell-cell recognition
● Uitgescheiden moleculen
Direct contact
Cell-cell junctions:
● Gap junctions (dierlijke cellen)
● Plasmodesmata (planten cellen)
→ stoffen diffunderen door de kanaaltjes
Cell-cell recognition:
● Moleculen op de oppervlakte van cellen
binden aan elkaar
● Signaal wordt doorgegeven aan
binnenkant van de cel
1
, Uitgescheiden moleculen
● Lokaal (korte afstand)
○ Paracrien (ook autocrien)
○ Synaptisch
● Lange afstand
○ Endocrien (signaalstof is hormoon)
3 stappen van celsignalering
Signaal bereikt de cel, 3 stappen die leiden tot reactie in de cel:
1. Ontvangst
2. Transductie (doorgeven)
3. Respons
2
Concept 9.1
Evolutie van celsignalering
Communicatie bij bacteriën:
● Populatiedichtheid
○ Quorum Sensing: gen expressie
aanpassen op de populatiedichtheid
● Nutriënten beschikbaarheid
Communicatie bij eencellige eukaryoten:
● Gist
● Haploid a en α
● Mating factors (peptide)
Vanuit 1-cellige geëvolueerd naar signalering in
meercelligen
Cel-cel communicatie
Verschillende manieren van communicatie:
● Direct contact (cellen liggen tegen elkaar aan)
○ Cell-cell junctions
○ Cell-cell recognition
● Uitgescheiden moleculen
Direct contact
Cell-cell junctions:
● Gap junctions (dierlijke cellen)
● Plasmodesmata (planten cellen)
→ stoffen diffunderen door de kanaaltjes
Cell-cell recognition:
● Moleculen op de oppervlakte van cellen
binden aan elkaar
● Signaal wordt doorgegeven aan
binnenkant van de cel
1
, Uitgescheiden moleculen
● Lokaal (korte afstand)
○ Paracrien (ook autocrien)
○ Synaptisch
● Lange afstand
○ Endocrien (signaalstof is hormoon)
3 stappen van celsignalering
Signaal bereikt de cel, 3 stappen die leiden tot reactie in de cel:
1. Ontvangst
2. Transductie (doorgeven)
3. Respons
2