Algemeen Boekhouden
H1: de boekhoudkundige gelijkheid
1
,Inleiding
De functie van boekhouden
• Financiële positie op bepaald moment= balans
• Resultaten van de onderneming over een bepaalde periode= resultatenrekening Boekhoudproces:
Algemeen en analytisch boekhouden
• Algemeen: gericht naar externen(bv aandeelhouders, leveranciers, banken en de fiscus)
• Analytisch: gericht naar het management(intern), men onderzoekt bv de exacte kostprijs van een
product
De boekhouder in praktijk
3 wettelijk beschermde beroepscategorieën:
1. Bedrijfsrevisoren: zijn onafhankelijk van bedrijf en kijken of de boekhouding goed
gebeurd.
2. Accountants: geven advies aan onderneming over boekhouden 3. Boekhouders:
doen de boekhouding in een onderneming
hiervan= algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen (a.a.b.b)
Boekhoudkundige entiteit= een onderneming (of deel ervan) die apart staat van andere ondernemingen en
individuen als een afzonderlijke economisch eenheid. bv rechtspersoon, groep van vennootschappen...
Boekhoudkundige transactie=
- Gebeurtenis die financiële toestand van de onderneming beïnvloedt
- Kan op betrouwbare wijze in geldswaarde worden uitgedrukt Beide voorwaarden moeten voldaan zijn
Balans
Definities
Bezittingen= economische middelen die(naar verwachting) toekomstige kasinkomsten zullen generen of
toekomstige kasuitgaven zullen verminderen. bv machines, voorraden, handelsvorderingen en
bankrekeningen(met positief saldo)
schulden (vreemd vermogen)= economische verplichtingen van een onderneming ten opzichte van
buitenstaanders vb leveranciersschulden en leningen.
Eigen vermogen= het overblijvende belang in de bezittingen van de onderneming van aftrek van de
schulden. bij oprichting EV= geïnvesteerde bedrag. Winsten zijn voor de aandeelhouders en verhogen dit
bedrag. Dit bestanddeel= overgedragen winst.
2
,Boekhoudkundige gelijkheid: Bezittingen= Eigen vermogen + schulden
Activa= Passiva
Na elke transactie moeten er minstens 2 dingen gebeuren, beantwoorden aan boekhoudkundige gelijkheid.
Juridisch kader
Het Belgische boekhoudrecht
Het algemeen boekhoudrecht= het geheel van wettelijke en reglementaire bepalingen in verband met:
• De boekhouding
• Het opstellen van de jaarrekening De controle van de jaarrekening
Juridisch kader(historisch)
Voor 1975 zeer beperkte regels
• Wet van 17 juli 1975 m.b.t. boekhouding en jaarrekening: verplicht ondernemingen een
boekhouding te voeren aangepast aan hun aard en omvang o Inwerkingtreding vanaf boekjaar
1977 o Gebaseerd op voorstel 4e richtlijn EU (1971) o Publicatie 4e richtlijn (1978) o Aangepaste
wet van 1 juli 1983
• Uitvoeringsbesluiten o KB van 8 oktober 1976 m.b.t. jaarrekening
Aangepast in 1983 o KB van 12 september
1983 m.b.t. rekeningstelsel
Juridisch kader(vandaag)
• Wet van 17 juli 1975 op de boekhouding (opgeheven):
Boekhouding moet gevoerd worden door middel van een stelsel van boeken
Rekeningen moeten gevoerd worden met inachtneming van de regels van dubbel
boekhouden
Elke onderneming moet 1 keer per jaar inventaris opmaken o Bepalingen over
jaarrekening overgebracht naar Wetboek Vennootschappen (1999) o Bepalingen
over voeren boekhouding overgebracht naar Wetboek Economisch Recht (2013)
• KB van 12 september 1983 tot uitvoering boekhoudwet: geeft details over de vereenvoudigde
boekhouding en over het houden en bewaren van de boeken.
• KB van 12 september 1983 m.b.t. rekeningstelsel: hierin zijn alle rekening van het genormaliseerd
rekening stelsel opgenomen
• KB van 30 januari 2001 tot uitvoering Wetboek Vennootschappen: bepalingen over de jaarrekening
die gemeenschappelijk zijn voor de vennootschappen met rechtspersoonlijkheid.
3
, • Wet van 20 september 1948 over organisatie bedrijfsleven: onderneming moet 1 of meer
bedrijfsrevisoren benoemen
• Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN) Commissie voor boekhoudkundige normen
Opgericht in 1975, taken:
• De regering en het parlement advies geven
• Door middel van advies en aanbevelingen bij te dragen tot ontwikkeling van de leer van het
boekhouden en de beginselen te bepalen van een regelmatige boekhouding
Commissie geeft ook adviezen aan bedrijven, bedrijfsrevisoren... Soms gaat het over een interpretatie van
de wet, soms formuleert het CBN een echte boekhouddoctrine. Belangrijke adviezen worden gepubliceerd.
De adviezen zijn juridisch niet bindend, hebben grote morele waarden, want geven een indicatie war als
goede praktijk inzake boekhouding en jaarrekening worden beschouwd
Internationale normen en richtlijnen
• International Accounting Standards Board (IASB) IAS / IFRS o Wil financiële verslaggeving
harmoniseren, doen ze door het opstellen van normen(International financial reporting standards)
IFRS of (International Accounting Standards) IAS voor de voor 2002 gepubliceerde normen.
o Vanaf 2005 moeten alle binnen de Europese Unie beursgenoteerde ondernemingen hun
geconsolideerde jaarreking opstellen in overeenstemmig met IAS / IFRS
• Financial Accounting Standards Board (FASB) SFAS o Actief in de V.S o Heel invloedrijk o
Statements of Financial Accounting Standards(SFAS)
• International Federation of Accountants (IFAC) ISA o Doelstelling: internationale harmonisering op
gebeid van jaarverslaggeving en de controle o Ondersteunt normen van IASB o Vaardigt via
subcomité ( International Auditing and Assrance Standars Board) IAASB richtlijnen uit in verband met
controle= International Standards on Auditing(ISA)
• Fédération des Experts-Comptables (FEE) o Doelstelling: verbetering en harmonisatie van de
beroepsuitoefening en de vertegenwoordiging van de Europese accountants op internationaal
niveau en tegenover de EU.
o Vaardigt geen standaarden uit o Pleit voor het overnemen van de IAS/ IFRS om op
Europees vlak tot kwalitatief hoogstaande en vergelijkbare jaarrekeningen en controles te
komen
Onderworpen ondernemingen
• Handelaars o Vereenvoudigde boekhouding
• Handelsvennootschappen o Volledige boekhouding o
Voorbeelden:
NV = naamloze venootschap
• Meerdere vennoten
• Aandelen op naam of
gedematerialiseerd(onderneming weet niet wie
aandeelhouders zijn)
• Minstens 3 bestuurders (uitz. 2 als slechts 2
vennoten) Kapitaal ≥ € 61,500 Te volstorten:
o € 61,500 (bij kapitaal= €61 500) o
1/4 kapitaal (bij kapitaal > €61 500)
bvba= besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
• 1 of meer vennoten
• Aandelen op naam
4
H1: de boekhoudkundige gelijkheid
1
,Inleiding
De functie van boekhouden
• Financiële positie op bepaald moment= balans
• Resultaten van de onderneming over een bepaalde periode= resultatenrekening Boekhoudproces:
Algemeen en analytisch boekhouden
• Algemeen: gericht naar externen(bv aandeelhouders, leveranciers, banken en de fiscus)
• Analytisch: gericht naar het management(intern), men onderzoekt bv de exacte kostprijs van een
product
De boekhouder in praktijk
3 wettelijk beschermde beroepscategorieën:
1. Bedrijfsrevisoren: zijn onafhankelijk van bedrijf en kijken of de boekhouding goed
gebeurd.
2. Accountants: geven advies aan onderneming over boekhouden 3. Boekhouders:
doen de boekhouding in een onderneming
hiervan= algemeen aanvaarde boekhoudkundige beginselen (a.a.b.b)
Boekhoudkundige entiteit= een onderneming (of deel ervan) die apart staat van andere ondernemingen en
individuen als een afzonderlijke economisch eenheid. bv rechtspersoon, groep van vennootschappen...
Boekhoudkundige transactie=
- Gebeurtenis die financiële toestand van de onderneming beïnvloedt
- Kan op betrouwbare wijze in geldswaarde worden uitgedrukt Beide voorwaarden moeten voldaan zijn
Balans
Definities
Bezittingen= economische middelen die(naar verwachting) toekomstige kasinkomsten zullen generen of
toekomstige kasuitgaven zullen verminderen. bv machines, voorraden, handelsvorderingen en
bankrekeningen(met positief saldo)
schulden (vreemd vermogen)= economische verplichtingen van een onderneming ten opzichte van
buitenstaanders vb leveranciersschulden en leningen.
Eigen vermogen= het overblijvende belang in de bezittingen van de onderneming van aftrek van de
schulden. bij oprichting EV= geïnvesteerde bedrag. Winsten zijn voor de aandeelhouders en verhogen dit
bedrag. Dit bestanddeel= overgedragen winst.
2
,Boekhoudkundige gelijkheid: Bezittingen= Eigen vermogen + schulden
Activa= Passiva
Na elke transactie moeten er minstens 2 dingen gebeuren, beantwoorden aan boekhoudkundige gelijkheid.
Juridisch kader
Het Belgische boekhoudrecht
Het algemeen boekhoudrecht= het geheel van wettelijke en reglementaire bepalingen in verband met:
• De boekhouding
• Het opstellen van de jaarrekening De controle van de jaarrekening
Juridisch kader(historisch)
Voor 1975 zeer beperkte regels
• Wet van 17 juli 1975 m.b.t. boekhouding en jaarrekening: verplicht ondernemingen een
boekhouding te voeren aangepast aan hun aard en omvang o Inwerkingtreding vanaf boekjaar
1977 o Gebaseerd op voorstel 4e richtlijn EU (1971) o Publicatie 4e richtlijn (1978) o Aangepaste
wet van 1 juli 1983
• Uitvoeringsbesluiten o KB van 8 oktober 1976 m.b.t. jaarrekening
Aangepast in 1983 o KB van 12 september
1983 m.b.t. rekeningstelsel
Juridisch kader(vandaag)
• Wet van 17 juli 1975 op de boekhouding (opgeheven):
Boekhouding moet gevoerd worden door middel van een stelsel van boeken
Rekeningen moeten gevoerd worden met inachtneming van de regels van dubbel
boekhouden
Elke onderneming moet 1 keer per jaar inventaris opmaken o Bepalingen over
jaarrekening overgebracht naar Wetboek Vennootschappen (1999) o Bepalingen
over voeren boekhouding overgebracht naar Wetboek Economisch Recht (2013)
• KB van 12 september 1983 tot uitvoering boekhoudwet: geeft details over de vereenvoudigde
boekhouding en over het houden en bewaren van de boeken.
• KB van 12 september 1983 m.b.t. rekeningstelsel: hierin zijn alle rekening van het genormaliseerd
rekening stelsel opgenomen
• KB van 30 januari 2001 tot uitvoering Wetboek Vennootschappen: bepalingen over de jaarrekening
die gemeenschappelijk zijn voor de vennootschappen met rechtspersoonlijkheid.
3
, • Wet van 20 september 1948 over organisatie bedrijfsleven: onderneming moet 1 of meer
bedrijfsrevisoren benoemen
• Commissie voor Boekhoudkundige Normen (CBN) Commissie voor boekhoudkundige normen
Opgericht in 1975, taken:
• De regering en het parlement advies geven
• Door middel van advies en aanbevelingen bij te dragen tot ontwikkeling van de leer van het
boekhouden en de beginselen te bepalen van een regelmatige boekhouding
Commissie geeft ook adviezen aan bedrijven, bedrijfsrevisoren... Soms gaat het over een interpretatie van
de wet, soms formuleert het CBN een echte boekhouddoctrine. Belangrijke adviezen worden gepubliceerd.
De adviezen zijn juridisch niet bindend, hebben grote morele waarden, want geven een indicatie war als
goede praktijk inzake boekhouding en jaarrekening worden beschouwd
Internationale normen en richtlijnen
• International Accounting Standards Board (IASB) IAS / IFRS o Wil financiële verslaggeving
harmoniseren, doen ze door het opstellen van normen(International financial reporting standards)
IFRS of (International Accounting Standards) IAS voor de voor 2002 gepubliceerde normen.
o Vanaf 2005 moeten alle binnen de Europese Unie beursgenoteerde ondernemingen hun
geconsolideerde jaarreking opstellen in overeenstemmig met IAS / IFRS
• Financial Accounting Standards Board (FASB) SFAS o Actief in de V.S o Heel invloedrijk o
Statements of Financial Accounting Standards(SFAS)
• International Federation of Accountants (IFAC) ISA o Doelstelling: internationale harmonisering op
gebeid van jaarverslaggeving en de controle o Ondersteunt normen van IASB o Vaardigt via
subcomité ( International Auditing and Assrance Standars Board) IAASB richtlijnen uit in verband met
controle= International Standards on Auditing(ISA)
• Fédération des Experts-Comptables (FEE) o Doelstelling: verbetering en harmonisatie van de
beroepsuitoefening en de vertegenwoordiging van de Europese accountants op internationaal
niveau en tegenover de EU.
o Vaardigt geen standaarden uit o Pleit voor het overnemen van de IAS/ IFRS om op
Europees vlak tot kwalitatief hoogstaande en vergelijkbare jaarrekeningen en controles te
komen
Onderworpen ondernemingen
• Handelaars o Vereenvoudigde boekhouding
• Handelsvennootschappen o Volledige boekhouding o
Voorbeelden:
NV = naamloze venootschap
• Meerdere vennoten
• Aandelen op naam of
gedematerialiseerd(onderneming weet niet wie
aandeelhouders zijn)
• Minstens 3 bestuurders (uitz. 2 als slechts 2
vennoten) Kapitaal ≥ € 61,500 Te volstorten:
o € 61,500 (bij kapitaal= €61 500) o
1/4 kapitaal (bij kapitaal > €61 500)
bvba= besloten vennootschap met beperkte aansprakelijkheid
• 1 of meer vennoten
• Aandelen op naam
4
