Activeren van mantelzorg netwerk
rondom hulpbehoevende ouderen in de
thuissituatie
Naam: Nadine Bakker
Studentnummer: 4677955
E-mailadres:
Eindopdracht fase 1
HBO Verpleegkunde
Datum: 15-04-2019
,Inhoudsopgave
Voorwoord....................................................................................................................................................... 3
Samenvatting ................................................................................................................................................... 4
Definities ......................................................................................................................................................... 5
1. Inleiding .................................................................................................................................................. 5
1.1 Organisatie ............................................................................................................................................. 5
1.2 Inleiding probleem .................................................................................................................................. 5
1.3 Probleemdefinitie.................................................................................................................................... 6
1.4 Doelstelling ............................................................................................................................................. 7
1.5 Vraagstelling .......................................................................................................................................... 7
1.6 Deelvragen ............................................................................................................................................. 7
2. Theoretisch kader ................................................................................................................................... 7
2.1Richtlijnen................................................................................................................................................ 7
2.2Functietyperingen .................................................................................................................................... 9
3.Onderzoek .................................................................................................................................................... 9
3.1Zoekstrategie........................................................................................................................................... 9
3.2 Planning onderzoek............................................................................................................................... 10
3.3 Sterkte / zwakte analyse ....................................................................................................................... 11
3.4 Onderzoeksopzet context ...................................................................................................................... 11
3.5 Meetinstrumenten ................................................................................................................................ 12
3.6 Procedure en respondenten................................................................................................................... 12
3.7 Analyse ................................................................................................................................................. 13
4.Reflectie ...................................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst ................................................................................................................................................. 14
Bijlagen .......................................................................................................................................................... 15
Bijlage 1.Functietypering Wijkverpleegkundige niveau 5 ............................................................................. 15
Bijlage 2 Functietypering Verpleegkundige in de wijk niveau 4..................................................................... 20
Bijlage 3. Functietypering Verzorgende IG ................................................................................................... 25
Bijlage 4. Mantelzorgbeleid Viva! Zorggroep ............................................................................................... 29
Bijlage 5. Toolkit mantelzorgondersteuning Zorg voor beter ........................................................................ 34
Bijlage 6. Toolkit Samenwerken met mantelzorgers .................................................................................... 35
Bijlage 7. SWOT analyse ............................................................................................................................. 36
2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn eindopdracht fase 1 van de opleiding HBO verpleegkunde, het onderwerp
van deze eindopdracht is “ Het activeren van het mantelzorg netwerk rondom de kwetsbare
ouderen in de thuissituatie”. Deze eindopdracht is geschreven in het kader van de
opleiding hbo-verpleegkunde aan de hogeschool NCOI. De eindopdracht is door mij alleen
gemaakt, mijn naam is Nadine Bakker, werkzaam in Wijkteam Westertuinen bij Viva!
Zorggroep. Sinds 2010 ben ik werkzaam in de zorg, waarbij ik ben doorgegroeid van niveau
3 – niveau 4 en nu in opleiding tot niveau 5.
De totstandkoming van het onderwerp is gekomen omdat ik onlangs een cliënt overnam
vanuit Buurtzorg, omdat er een team van Buurtzorg werd opgeheven. Deze cliënt betreft
een dame van 75 jaar met in het verleden meerdere CVA’s waardoor er
gedragsveranderingen aanwezig zijn, en daarnaast heeft mevrouw diabetes type 2 met
insuline afhankelijkheid. De zorg die Buurtzorg gaf, en wij ook gaan geven omvat 4x per dag
aftekenen en optrekken van de insuline, wat vervolgens zelf door mevrouw ingespoten
wordt. Wat mij direct opviel was het feit dat mevrouw haar zoon 4 dagen per week bij zijn
moeder eet, en daardoor vroeg ik mij af of het niet mogelijk zou zijn dat hij deze 4 dagen,
rond etenstijd, de insuline aftekent en optrekt. Het deed mij ook beseffen dat we dit in de
thuiszorg nog veel te weinig doen, activeren van het netwerk rondom de cliënt, en gezien de
toekomst waarbij er relatief gezien veel hulpbehoevende ouderen zullen wezen en weinig
hulpverleners is het wel wenselijk dat het mantelzorgnetwerk steeds vaker geactiveerd en
betrokken wordt bij de zorgverlening. Dit maakte het onderwerp voor mij interessant om
verder te onderzoeken.
Hierbij wil ik mijn collega’s van wijkteam Westertuinen bedanken voor het meehelpen bij het
inzichtelijk krijgen van mijn onderzoeksvraag en probleemstelling. Daarnaast wil ik mijn
medestudenten bedanken voor de input die ik bij de totstandkoming van mijn eindopdracht
heb gehad. Tevens wil ik mijn werkbegeleider en moeder (praktijkopleider
en wijkverpleegkundige) bedanken, voor het meedenken en feedback geven.
3
, Samenvatting
Viva! Zorggroep is een aanbieder van zorgdiensten met een breed scala aan producten en
diensten, en is een van de grootse zorgaanbieders in de regio Kennemerland. Viva! heeft 33
wijkteams, waar wijkteam Westertuinen er één van is. Binnen deze wijkteams wordt zorg
geleverd bij cliënten aan huis met verschillende leeftijden en aandoeningen.
Binnen wijkteam Westertuinen is er de vraag of er voldoende aandacht besteedt wordt aan
het activeren van het mantelzorgnetwerk. Op dit moment is niet duidelijk of hier door de
zorgmedewerkers tijd en aandacht aan besteedt wordt. Echter is dit ,gezien alle
ontwikkelingen zoals de vergijzing en het steeds ouder worden van de gemiddelde
Nederlander, wel degelijk belangrijk om op deze ontwikkeling in te spelen.
Het doel van dit onderzoek is het in kaart brengen in hoeverre de zorgmedewerkers al actief
bezig zijn met het activeren en ondersteunen van het mantelzorgnetwerk, en zo niet welke
belemmeringen zij daarbij ervaren.
Via theoretisch onderzoek wat door de onderzoeker is uitgevoerd blijkt wel hoe actueel het
onderwerp is, daar verschillende landelijke beroepsverenigingen en wetenschappelijke
kennis websites actuele literatuur, informatie en toolkits beschikbaar hebben staan, om de
zorgverlener op weg te helpen en te informeren over het activeren en ondersteunen van het
mantelzorg netwerk. Ook heeft de onderzoeker bestudeerd of alle zorgmedewerkers in staat
zijn, volgens het voor hun geldende functietype, om het mantelzorgnetwerk in kaart te
brengen en te activeren in en rondom de zorgverlening van de cliënt.
Het onderzoek zal uitgevoerd worden middels een kwalitatief explorerend onderzoek, waarbij
als meetinstrument gebruik gemaakt wordt van semi gestructureerde interviews middels een
topiclijst. Het onderzoek is kwalitatief van aard wat wil zeggen dat er dieper in gegaan wordt
op meningen, interpretatief en ervaringen van de respondenten. Daarbij is er door de
onderzoeker vooraf een SWOT analyse uitgevoerd, om zo een te verwachten beeld te
scheppen van het onderzoek. Het onderzoek zal bestaan uit de fase 1 t/m 3 van een
praktijkonderzoek.
De analyse van het onderzoek zal uitgevoerd worden door alle afgenomen interviews te
transcriberen en vervolgens te coderen. De onderzoeker zal dit dieper analyseren en op
deze manier verbanden, overeenkomsten of juist verschillen zichtbaar maken. De
onderzoeker zal de analyse vervolgens uitschrijven in een aanbeveling.
4
rondom hulpbehoevende ouderen in de
thuissituatie
Naam: Nadine Bakker
Studentnummer: 4677955
E-mailadres:
Eindopdracht fase 1
HBO Verpleegkunde
Datum: 15-04-2019
,Inhoudsopgave
Voorwoord....................................................................................................................................................... 3
Samenvatting ................................................................................................................................................... 4
Definities ......................................................................................................................................................... 5
1. Inleiding .................................................................................................................................................. 5
1.1 Organisatie ............................................................................................................................................. 5
1.2 Inleiding probleem .................................................................................................................................. 5
1.3 Probleemdefinitie.................................................................................................................................... 6
1.4 Doelstelling ............................................................................................................................................. 7
1.5 Vraagstelling .......................................................................................................................................... 7
1.6 Deelvragen ............................................................................................................................................. 7
2. Theoretisch kader ................................................................................................................................... 7
2.1Richtlijnen................................................................................................................................................ 7
2.2Functietyperingen .................................................................................................................................... 9
3.Onderzoek .................................................................................................................................................... 9
3.1Zoekstrategie........................................................................................................................................... 9
3.2 Planning onderzoek............................................................................................................................... 10
3.3 Sterkte / zwakte analyse ....................................................................................................................... 11
3.4 Onderzoeksopzet context ...................................................................................................................... 11
3.5 Meetinstrumenten ................................................................................................................................ 12
3.6 Procedure en respondenten................................................................................................................... 12
3.7 Analyse ................................................................................................................................................. 13
4.Reflectie ...................................................................................................................................................... 13
Literatuurlijst ................................................................................................................................................. 14
Bijlagen .......................................................................................................................................................... 15
Bijlage 1.Functietypering Wijkverpleegkundige niveau 5 ............................................................................. 15
Bijlage 2 Functietypering Verpleegkundige in de wijk niveau 4..................................................................... 20
Bijlage 3. Functietypering Verzorgende IG ................................................................................................... 25
Bijlage 4. Mantelzorgbeleid Viva! Zorggroep ............................................................................................... 29
Bijlage 5. Toolkit mantelzorgondersteuning Zorg voor beter ........................................................................ 34
Bijlage 6. Toolkit Samenwerken met mantelzorgers .................................................................................... 35
Bijlage 7. SWOT analyse ............................................................................................................................. 36
2
,Voorwoord
Voor u ligt mijn eindopdracht fase 1 van de opleiding HBO verpleegkunde, het onderwerp
van deze eindopdracht is “ Het activeren van het mantelzorg netwerk rondom de kwetsbare
ouderen in de thuissituatie”. Deze eindopdracht is geschreven in het kader van de
opleiding hbo-verpleegkunde aan de hogeschool NCOI. De eindopdracht is door mij alleen
gemaakt, mijn naam is Nadine Bakker, werkzaam in Wijkteam Westertuinen bij Viva!
Zorggroep. Sinds 2010 ben ik werkzaam in de zorg, waarbij ik ben doorgegroeid van niveau
3 – niveau 4 en nu in opleiding tot niveau 5.
De totstandkoming van het onderwerp is gekomen omdat ik onlangs een cliënt overnam
vanuit Buurtzorg, omdat er een team van Buurtzorg werd opgeheven. Deze cliënt betreft
een dame van 75 jaar met in het verleden meerdere CVA’s waardoor er
gedragsveranderingen aanwezig zijn, en daarnaast heeft mevrouw diabetes type 2 met
insuline afhankelijkheid. De zorg die Buurtzorg gaf, en wij ook gaan geven omvat 4x per dag
aftekenen en optrekken van de insuline, wat vervolgens zelf door mevrouw ingespoten
wordt. Wat mij direct opviel was het feit dat mevrouw haar zoon 4 dagen per week bij zijn
moeder eet, en daardoor vroeg ik mij af of het niet mogelijk zou zijn dat hij deze 4 dagen,
rond etenstijd, de insuline aftekent en optrekt. Het deed mij ook beseffen dat we dit in de
thuiszorg nog veel te weinig doen, activeren van het netwerk rondom de cliënt, en gezien de
toekomst waarbij er relatief gezien veel hulpbehoevende ouderen zullen wezen en weinig
hulpverleners is het wel wenselijk dat het mantelzorgnetwerk steeds vaker geactiveerd en
betrokken wordt bij de zorgverlening. Dit maakte het onderwerp voor mij interessant om
verder te onderzoeken.
Hierbij wil ik mijn collega’s van wijkteam Westertuinen bedanken voor het meehelpen bij het
inzichtelijk krijgen van mijn onderzoeksvraag en probleemstelling. Daarnaast wil ik mijn
medestudenten bedanken voor de input die ik bij de totstandkoming van mijn eindopdracht
heb gehad. Tevens wil ik mijn werkbegeleider en moeder (praktijkopleider
en wijkverpleegkundige) bedanken, voor het meedenken en feedback geven.
3
, Samenvatting
Viva! Zorggroep is een aanbieder van zorgdiensten met een breed scala aan producten en
diensten, en is een van de grootse zorgaanbieders in de regio Kennemerland. Viva! heeft 33
wijkteams, waar wijkteam Westertuinen er één van is. Binnen deze wijkteams wordt zorg
geleverd bij cliënten aan huis met verschillende leeftijden en aandoeningen.
Binnen wijkteam Westertuinen is er de vraag of er voldoende aandacht besteedt wordt aan
het activeren van het mantelzorgnetwerk. Op dit moment is niet duidelijk of hier door de
zorgmedewerkers tijd en aandacht aan besteedt wordt. Echter is dit ,gezien alle
ontwikkelingen zoals de vergijzing en het steeds ouder worden van de gemiddelde
Nederlander, wel degelijk belangrijk om op deze ontwikkeling in te spelen.
Het doel van dit onderzoek is het in kaart brengen in hoeverre de zorgmedewerkers al actief
bezig zijn met het activeren en ondersteunen van het mantelzorgnetwerk, en zo niet welke
belemmeringen zij daarbij ervaren.
Via theoretisch onderzoek wat door de onderzoeker is uitgevoerd blijkt wel hoe actueel het
onderwerp is, daar verschillende landelijke beroepsverenigingen en wetenschappelijke
kennis websites actuele literatuur, informatie en toolkits beschikbaar hebben staan, om de
zorgverlener op weg te helpen en te informeren over het activeren en ondersteunen van het
mantelzorg netwerk. Ook heeft de onderzoeker bestudeerd of alle zorgmedewerkers in staat
zijn, volgens het voor hun geldende functietype, om het mantelzorgnetwerk in kaart te
brengen en te activeren in en rondom de zorgverlening van de cliënt.
Het onderzoek zal uitgevoerd worden middels een kwalitatief explorerend onderzoek, waarbij
als meetinstrument gebruik gemaakt wordt van semi gestructureerde interviews middels een
topiclijst. Het onderzoek is kwalitatief van aard wat wil zeggen dat er dieper in gegaan wordt
op meningen, interpretatief en ervaringen van de respondenten. Daarbij is er door de
onderzoeker vooraf een SWOT analyse uitgevoerd, om zo een te verwachten beeld te
scheppen van het onderzoek. Het onderzoek zal bestaan uit de fase 1 t/m 3 van een
praktijkonderzoek.
De analyse van het onderzoek zal uitgevoerd worden door alle afgenomen interviews te
transcriberen en vervolgens te coderen. De onderzoeker zal dit dieper analyseren en op
deze manier verbanden, overeenkomsten of juist verschillen zichtbaar maken. De
onderzoeker zal de analyse vervolgens uitschrijven in een aanbeveling.
4
