de wereld – inleiding
[18598]
GESCHIEDENIS
,Inhoudsopgave
Oriëntatie op jezelf en de wereld – inleiding..........................................................................................1
[18598]...................................................................................................................................................1
GESCHIEDENIS........................................................................................................................................1
1. Tijd van Jagers en Boeren...................................................................................................................7
Kenmerkende aspecten......................................................................................................................7
Canonvensters....................................................................................................................................7
Begin van de aarde.............................................................................................................................7
Jagers-verzamelaars: Rendierjagers (tot ongeveer 1500 v. Chr.)........................................................7
Kenmerken nomadische levenswijze:.............................................................................................7
Grotschilderingen...........................................................................................................................7
Rendierjagers..................................................................................................................................7
De eerste boeren: Bandkeramiekers en Hunebedbouwers................................................................8
Bandkeramiekers............................................................................................................................8
Hunebedbouwers...........................................................................................................................8
Latere bewoners van de Lage Landen tot de komst van de Romeinen...........................................8
Tijden..................................................................................................................................................8
Bronstijd | 2100 tot 700 v. Chr.......................................................................................................8
IJzertijd | 700 tot 50 v. Chr.............................................................................................................9
Terpentijd | tijdens ijzertijd tot ongeveer 1000 na Chr..................................................................9
Einde prehistorie............................................................................................................................9
Oefenvragen | Jagers en Boeren.......................................................................................................9
2. Tijd van Grieken en Romeinen..........................................................................................................10
Canonvensters..................................................................................................................................10
Het verschijnsel stad.........................................................................................................................10
De oudste steden..........................................................................................................................10
Het oude Egypte...........................................................................................................................10
Verspreiding van het verschijnsel stad.........................................................................................11
Verval van het Rijk............................................................................................................................12
De Lage Landen in de Romeinse tijd.................................................................................................12
Leven aan de zuidkant van de Romeinse limes.................................................................................13
Romeinen trekken zich terug........................................................................................................13
Oefenvragen | Grieken en Romeinen..............................................................................................14
3. Tijd van Monniken en Ridders..........................................................................................................15
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................15
2
, Canonvensters..................................................................................................................................15
Strijd om de macht...........................................................................................................................15
De Franken en Merovingische tijd................................................................................................15
Karel de Grote...............................................................................................................................15
Lodewijk de Vrome.......................................................................................................................16
Vikingen (Noormannen)...............................................................................................................16
Strijd om de ziel................................................................................................................................16
Willibrord......................................................................................................................................16
Bonifatius......................................................................................................................................16
Liudger..........................................................................................................................................16
Kerstening.....................................................................................................................................16
Arabisch rijk..................................................................................................................................17
Strijd om het bestaan.......................................................................................................................17
Hofstelsel......................................................................................................................................17
Handel..........................................................................................................................................17
4. Tijd van Steden en Staten.................................................................................................................19
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................19
Canonvensters..................................................................................................................................19
Lage Landen onder Bourgondiërs en Habsburgers...........................................................................19
Floris V..........................................................................................................................................19
Hertog Filips de Goede van het Bourgondische Huis....................................................................19
Karel de Stoute.............................................................................................................................19
Geestelijken..................................................................................................................................20
Edelen en ridders..........................................................................................................................20
Stad en Stedelingen......................................................................................................................20
Plattelanders.................................................................................................................................21
Cultuur in de Tijd van Steden en Staten...........................................................................................21
Oefenvragen | Steden en Staten......................................................................................................22
5. Tijd van Ontdekkers en Hervormers.................................................................................................23
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................23
Canonvensters..................................................................................................................................23
Eerste fase van de ontdekkingsreizen..............................................................................................23
Tweede fase van de ontdekkingsreizen............................................................................................23
Basis voor het kolonialisme..............................................................................................................24
Het ware geloof als inzet..................................................................................................................24
Humanisten..................................................................................................................................24
3
, Kritiek op de kerk..........................................................................................................................25
Zeventien Nederlanden: centralisatie...........................................................................................25
Zeven Nederlanden: afscheiding..................................................................................................25
Oefenvragen | Ontdekkers en Hervormers......................................................................................26
6. Tijd van Regenten en Vorsten...........................................................................................................27
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................27
Canonvensters..................................................................................................................................27
Strijd, onafhankelijkheid en grote mogendheid...............................................................................27
Koning Lodewijk XIV.....................................................................................................................28
Michiel de Ruyter..........................................................................................................................28
Rampjaar......................................................................................................................................28
Handel in Europa..........................................................................................................................28
Handel met de Oost......................................................................................................................28
Handel in de West........................................................................................................................28
Een gouden eeuw.............................................................................................................................28
Oefenvragen | Regenten en Vorsten................................................................................................29
7. Tijd van Pruiken en Revoluties..........................................................................................................30
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................30
Canonvensters..................................................................................................................................30
Verdeeldheid in de Republiek...........................................................................................................30
De Bataafse Republiek......................................................................................................................31
Economische ontwikkelingen...........................................................................................................31
De Verlichting...................................................................................................................................31
Oefenvragen | Pruiken en Revoluties...............................................................................................31
8. Tijden van Burgers en Stoommachines.............................................................................................32
Kenmerkende aspecten....................................................................................................................32
Canonvensters..................................................................................................................................32
Ontwikkelingen in de eerste helft van de 19 e eeuw.........................................................................32
Napoleon en Europa.....................................................................................................................32
Franse Tijd (1795-1813)................................................................................................................33
Terugkeer van de Oranjes.............................................................................................................33
Vervoer.........................................................................................................................................33
Willem II........................................................................................................................................33
Grondwetherziening (1848)..........................................................................................................34
Industriële Revolutie.........................................................................................................................34
Ontwikkelingen in de 2e helft van de 19e eeuw................................................................................34
4